Ad van Wijk werd topman van het jaar 2008 en een half jaar later is zijn bedrijf Econcern failliet. Het overkwam eerder al de topmannen van Fokker en DAF.
Ze kregen prijzen en status als topman en in de jaren erna ging hun bedrijf in de neerwaartse spiraal. Toeval of niet? Het blijkt dat superstar-CEO’s consequent slechter presteren dan hun tegenhangers die geen prijzen hebben gewonnen.
Rijkman Groenink, ooit gevierd, nu verguisd
door: Ulrike Malmendier en Geoffrey Tate
in: Quarterly Journal of Economics
helemaal lezen: haas.berkeley.edu
dat kost: niets
Goed presterende topmannen krijgen steeds vaker prijzen voor hun prestaties. Zo wordt in Nederland de topman van het jaar gekozen en internationaal zijn er de lijstjes van Forbes, BusinessWeek en Time. De bijbehorende status zorgt ervoor dat hun tijdsindeling verandert. Ze krijgen bijvoorbeeld een lagere golfhandicap, meer nevenfuncties in de vorm van commissariaten en gaan ook meer boeken schrijven. Daarnaast blijkt dat hun omgeving meer vertrouwen in hen krijgt en minder controle op ze uitoefent.
Goede zaak
Is het nu een goede zaak of niet dat de topman gelauwerd wordt? Intuïtief zou je verwachten van wel. De economische theorie is er echter nog niet helemaal uit. Deze prijzen worden namelijk door de media bedacht en gepromoot en niet zozeer vanuit de bedrijven zelf. En liggen de belangen van de media wel in het verlengde van de bedrijven?
De zogenaamde superstar-CEO’s krijgen na het winnen van een prijs een verhoogde status, meer media aandacht en hebben natuurlijk de kwaliteiten waardoor ze de prijs hebben gewonnen. Dit lijkt een positieve invloed te hebben op hun bedrijf.
Malmendier en Tate tonen aan dat dit slechts de helft van het verhaal is. De topmannen krijgen namelijk ook meer macht in het bedrijf en gaan meer activiteiten erbuiten ontplooien. Dat heeft een veel grotere invloed op het bedrijf, en wel in negatieve zin.
Verslappen
Of het precies op deze manier is gegaan bij de bedrijven zoals Econcern, Fokker en Daf is niet direct vast te stellen, al lijken de verschillende geluiden er wel op te wijzen. De raad van bestuur van Econcern heeft volgens recente publicaties het toezicht op de topman laten verslappen en heeft niet scherp genoeg gereageerd op de cruciale beslissingen die genomen werden.
Het winnen van een prijs is dus een ‘kiss of death’. Dit is ook bijvoorbeeld bekend bij Nobelprijswinnaars en sporters die een toptransfer maken.
Uiteindelijk presteren bedrijven met superstar-CEO’s dus een stuk minder. Hun aandelenkoers gaat met 15 to 26 procent naar beneden in de drie jaar na het winnen van een prijs en dat terwijl de topman zelf flink meer gaat verdienen. Al deze effecten worden alleen maar versterkt als er weinig toezicht op de topman is, wat ook meteen de oplossing biedt voor het probleem. Zodra een topman een award wint, moet een bedrijf het toezicht op hem aanscherpen.
Benieuwd welke topmannen dit jaar in de prijzen vallen …
En waarom moest ik dit lezen?
- Een topman die een prijs wint voor zijn prestaties heeft een behoorlijk negatieve invloed op het bedrijf.
- Als de topman een prijs wint, moet het bedrijf het toezicht op hem verscherpen. Dit is de enige oplossing om het bedrijf goed te laten presteren.
Reageer