'Vrouw botst keihard tegen glazen plafond'

‘Het is veel erger gesteld met de positie van de vrouw dan we dachten’, zegt auteur Jessica de Jong. En ook: ‘Het beeld van een leider is nu eenmaal een man.’

De achterstand van vrouwen op de arbeidsmarkt is wel degelijk het gevolg van discriminatie en achterstelling. De kans dat mannen promotie maken is drie keer zo groot als bij vrouwen. Dit verschil is maar voor eenderde te verklaren door factoren als deeltijdwerk of gebrek aan ambitie bij vrouwen. ‘Het is dus veel erger gesteld met de positie van vrouwen dan we dachten’, concludeert Jessica de Jong (39), journaliste en auteur van Vrouwen zijn gelijk aan mannen - behalve in de directiekamer.

De Jong verzet zich tegen de populaire stelling dat vrouwen te weinig ambitie zouden hebben om hogerop te komen. Uit haar boek blijkt dat er aantoonbare verschillen zijn tussen beloning en promotiekansen van mannen en vrouwen. Die zijn maar gedeeltelijk te verklaren door gebrek aan ambitie of het fenomeen deeltijdwerk.Volgens De Jong achtervolgt - onbewuste - discriminatie vrouwen hun hele carrière. ‘Gemiddeld maak je een keer of vijf een stapje in je carrière. Als bij elke benoeming één vrouw afvalt, blijven er aan het eind van de rit - de top - maar weinig vrouwen over.’

Wisten we dit niet al?

‘De achterstandspositie van vrouwen wordt tegenwoordig vooral op het bordje van vrouwen geschoven. Ze zouden niet ambitieus genoeg zijn en in deeltijd werken. Journaliste Marike Stellinga bevestigde dit beeld onlangs in haar boek De mythe van het glazen plafond (2009). Dat prikkelde mij. Hoe komt ze tot die conclusie? Is er niet veel meer aan de hand? Ik realiseerde me dat in Nederland wel onderzoek is gedaan naar inkomensverschillen, maar dat er nooit langdurig is gekeken naar de verschillen in promotiekansen tussen vrouwen en mannen.’

Uit uw boek blijkt dat vrouwen wel worden achtergesteld. Hoe zit dat?

‘Het is bekend dat vrouwen minder betaald worden dan mannen. Vaak wordt dat geweten aan deeltijdwerk, slecht onderhandelen of de keuze voor typische vrouwenberoepen zoals de zorg en het onderwijs die minder goed betalen. Maar als je al deze factoren meeweegt, blijft er nog altijd een onverklaarbaar loonverschil over van 3 tot 4 procent. Jan Modaal verdient dus 1.000 tot 1.300 euro meer dan Jantine Modaal.

‘Belangrijker nog is dat uit een lopend Belgisch onderzoek blijkt dat de promotiekansen van vrouwen aanzienlijk lager liggen. De Belgische promovendus Nick de Schacht ontdekte dat mannen drie keer zoveel kans hebben promotie te maken. Van de duizend mannen en duizend vrouwen maken 18 mannen promotie tegen 6 vrouwen. Dit verschil is voor eenderde te verklaren uit minder ambitie, maar de overige 8 vrouwen botsen gewoon keihard tegen het glazen plafond.’

Het glazen plafond bestaat dus wel?

‘Nou en of. En dat geldt niet alleen voor de top. Vrouwen lopen gedurende hun hele carrière op tegen vooroordelen van mannen, waardoor ze geen stapjes hogerop komen. Het beeld van een leider is nu eenmaal een man. Mannelijke chefs denken bij voorbaat al dat een vrouw bijvoorbeeld niet meer wil werken of reizen omdat ze kinderen heeft. Of ze willen gewoon geen vrouw boven zich. Die vooroordelen leiden ertoe dat vrouwen hun verwachtingen naar beneden bijstellen. Dan solliciteren ze maar helemaal niet meer.’

Diversiteitsbeleid helpt niet, zo blijkt uit uw onderzoek. Waarom niet?

‘Het is meestal te vrijblijvend. Als de grote baas van een bedrijf er niet achter staat, verliest het al snel aan betekenis. En zelfs als dat wel zo is, dan is het nog lastig om mannen in alle lagen van het bedrijf te overtuigen van het belang van diversiteit.

‘Erger nog is dat in Nederland niet is onderzocht of het helpt. We weten dus niet welke vrijblijvende maatregelen zin hebben en welke niet. Vanuit het buitenland weten we alleen dat mentorschap en quota werken. Ik vind het onbegrijpelijk dat die kennis er niet is. Willen we het arbeidspotentieel van vrouwen niet benutten? Vinden we het niet erg dat vrouwen worden gediscrimineerd? De urgentie van dit probleem dringt maar moeilijk door.’

Dat moet veranderen?

‘Ja, ik hoop dat vrouwen weer op de barricades klimmen als ze beseffen dat er wel degelijk sprake is van discriminatie. Dat heeft effect. Het kiesrecht voor vrouwen is ook opgeëist door een kleine groep vrouwen.

‘Het positieve van deze sombere conclusies is dat je wel kan sturen op discriminatie. Je kunt mannen aanspreken op hun gedrag en zorgen dat er wat verandert. Dat moet je consequent doorvoeren door de hele lijn van de organisatie.’

Moet je die verandering afdwingen met quota?

‘Ja, met zelfregulering gebeurt er te weinig. Je hebt druk van buiten nodig om een vliegwieleffect te bewerkstelligen. Een mentaliteitsverandering kost tijd, maar de versnelling dwing je af met quota. Daarbij moet de focus liggen op operationele functies. Bij quota gaat het altijd over benoemingen van commissarissen of over hoge functies bij personeelszaken. Maar daar worden de beslissingen niet genomen. Zonder ervaring op directieniveau word je nooit de hoogste baas.’

-

Jessica de Jong: Vrouwen zijn gelijk aan mannen - behalve in de directiekamer
Uitgeverij Conserve
160 pagina’s
16,95 euro
ISBN 978 90 5429 309 5

Geef je reactie

Je kan een reactie ingeven op een artikel via jouw LinkedIn account.
We vragen je bij een reactie je voornaam, achternaam en functietitel - die tevens automatisch ingeladen zijn vanuit jouw LinkedIn profiel - in te vullen.

Via onderstaande link kan je inloggen met je LinkedIn account. Aanmelden met je LinkedIn Account

lezersreacties (2)

09/03/2011 09:51

Dion  Verhulst , --

Kan het ook mee spelen dat vrouwen vaak een split maken tussen gezin en carrière, of men verwacht dat een vrouw dat gaat doen op termijn, en niet ieder persoon is even geschikt, en er zullen vast fosiele instellingen zijn die vrouwen achterstellen maar mijn ervaring is toch wel dat men toch er niet voor gaat of de verkeerde manier kiest.
en niet iedere vrouw is bestand tegen de heersende cultuur in bedrijven, kijk maar eens hoeveel vrouwen aan de kant zitten omdat ze vast liepen

---

08/03/2011 12:22

, Account manager at Universum Communications Ltd

Food for thought: hier in de UK zien we jaarlijks uit ons onderzoek onder 11.000 studenten dat er een behoorlijk gat zit tussen salaris- en carrière verwachtingen van studenten. Dit is ook in de andere landen waar wij dit onderzoek doen het geval.

Mannelijke studenten geven hier een verwacht startsalaris op dat £400 per maand hoger ligt dan de salarisverwachtingen van vrouwelijke studenten. Tevens zien we dat vrouwelijke studenten aanzienlijk minder waarde hechten aan salaris en andere vormen van financiële vergoeding.

Zolang dit het geval is, is het dan niet vanuit een puur zakelijk oogpunt verklaarbaar dat werkgevers vrouwelijke werknemers minder salaris bieden?

---

Toelichting lezersreacties

Lezersreacties worden geplaatst op de website van VKbanen. Door het insturen van een reactie verleen je impliciet toestemming aan VKbanen je reactie onder vermelding van je naam en functietitel te publiceren op de website. Je reactie zal, indien nodig, worden geredigeerd en ingekort.

De redactie behoudt zich het recht voor om reacties te verwijderen als zij:

• Afwijken van het onderwerp, de stelling of de vraag.
• Beledigend of discriminerend zijn
• Commerciële doeleinden dienen

We vragen je bij een reactie je voornaam, achternaam en functietitel - die tevens automatisch ingeladen zijn vanuit jouw LinkedIn profiel - in te vullen. Die worden bij de bijdrage geplaatst op de website. Je e-mailadres vermelden we niet. Deze zal door de redactie alleen worden gebruikt om je een vraag te kunnen stellen, bijvoorbeeld bij een oproep om informatie, foto’s, of bij onduidelijkheden in de tekst.

De redactie van VKbanen