banen met inhoud

'De trainee, het luxe werkpaard'

12/07/2011 / Loes Reijmer

Voor de crisis waren trainees de kroonprinsen.

'Soms dacht ik: daar zit ik dan, in zo'n grote organisatie', vertelt Quirine Butter (28), trainee bij ABN Amro. 'Niet op een negatieve manier, hoor', haast ze zich te zeggen. 'Juist niet. Het gevoel dat je eigenlijk nog niet zo veel weet, maar dat je heel veel mag. Daar word ik niet onzeker van, dat vind ik juist leuk.'

Dat Butter niet bang is voor onbekend terrein, is kenmerkend voor trainees. Voordat een sollicitant zich trainee mag noemen, zijn eindeloze IQ-tests, assessments en gesprekken de revue gepasseerd. Trainees moeten intelligent en sociaal vaardig zijn, en als het even kan ook bestuurs- en buitenlandervaring hebben.

Werken en leren
Het traineeship, een combinatie van werken en leren binnen één organisatie, is een gewilde eerste baan. Afgelopen jaar solliciteerden 2.600 pas afgestudeerden op de traineeships bij de rijksoverheid. Van hen werden slechts 90 trainees geselecteerd voor een baan op een ministerie. Voor het bedrijfsleven zijn geen exacte cijfers bekend, maar grote bedrijven, van Unilever tot Randstad, van KPN tot Ahold, kunnen jaarlijks op veel sollicitanten rekenen.

Vanwege die grote aandacht zijn de selectieprocedures streng. En die zijn nog strenger geworden na de economische crisis, zegt Lidewey van der Sluis, hoogleraar strategisch talent management bij Nyenrode Business Universiteit. 'Vroeger hadden de meeste bedrijven plek voor twintig trainees, nu zijn dat er vaak nog maar vijf. De personen die voor de crisis trainee waren, werden echt in de watten gelegd. Dat waren de kroonprinsen en kroonprinsessen.'

Selectiemechanisme
Tegenwoordig gebruiken bedrijven het traineeprogramma vooral om te bekijken voor wie wel en voor wie geen toekomst in de organisatie is weggelegd, merkt Van der Sluis. 'Ze zien het nu meer als selectiemechanisme. Als je niet bevalt, kun je weer weg. Het is een proefperiode, maar met luxe. Je krijgt veel tijd en mogelijkheden.'

Welke trainees uiteindelijk blijven, is afhankelijk van de bedrijfscultuur. Van der Sluis: 'Je kunt niet spreken van 'de beste'. Onderzoek wijst uit dat er twee typen trainees zijn, die het op hun beurt weer goed doen bij verschillende organisaties. Enerzijds zijn er de structuurzoekers. Die willen graag een vast contract, zodat ze bijvoorbeeld een hypotheek kunnen krijgen. Vaak werken ze bij grotere, klassieke bedrijven zoals Unilever en ABN Amro. De andere groep noemen we de zelfredzamen: die willen weinig sturing, werken vaak in minder formele organisaties, bijvoorbeeld het uitzendwezen of bedrijven zoals Microsoft, en gaan uiteindelijk vaak zelfstandig verder.'

Duidelijk talentprofiel
Organisaties die traineeships aanbieden, moeten daarom goed nadenken wat voor type werknemer ze zoeken, vindt Van der Sluis. 'Sommige bedrijven hebben geen duidelijk talentprofiel voor ogen. Bij zo'n profiel hoort het niet te gaan om vaardigheden zoals presenteren of onderhandelen. Dat is aan te leren. Het moet gaan om persoonskenmerken. Vragen als: hoe sta je in het leven? Wat is je wereldbeeld? Je selecteert dus personen die passen bij de bedrijfscultuur. Organisaties die dat doen, zijn goed bezig.'

Nu is het een proefperiode.

Sanne Pasman (29)
Managementtrainee bij: Delta Lloyd (duur: 4 jaar), functie: teamleider op schade-afdeling, studie: rechten

'Ik wil leidinggevende worden, wist ik na het afronden van mijn studie. Daarom ben ik gaan zoeken naar managementtraineeships. Ik solliciteerde bij Delta Lloyd, omdat ik hoorde dat ik daar snel zou kunnen doorstromen. Dat bleek ook zo te zijn: nu geef ik leiding aan vijftien mensen, vanaf augustus zijn dat er 25.

'Ik ben heel positief, maar je hoort ook veel slechte verhalen over traineeships. Dat komt doordat ze een weekje opleiding bij een startersfunctie soms al een traineeship noemen. Ik dacht: als ik dit ga doen, wil ik wel echt een programma volgen. Dat is bij Delta Lloyd zeker zo: de eerste twee jaar zijn heel intensief, met veel opleiding, de twee jaar daarop treed je meteen in functie.

'Wat me het meest heeft verbaasd is dat niet iedereen over werken denkt zoals ik. Mijn vrienden en mede-trainees zijn net zo ambitieus. Maar in een bedrijf met zesduizend werknemers kom je erachter dat er ook mensen zijn die gewoon van negen tot vijf willen werken. Dat was wel een eyeopener.'

Gilles Goedhart (28)
Rijkstrainee bij: ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (duur: 2 jaar), studie: geschiedenis en internationale betrekkingen

'Dat de overheid momenteel een vacaturestop heeft, baart me niet zoveel zorgen. Het is niet van deze tijd om te denken dat je ergens vijftig jaar zult werken. Ik doe dit vooral om erachter te komen wat goed bij me past. Een rijkstraineeship staat gelukkig goed aangeschreven op de arbeidsmarkt. Daarmee heb ik een goede uitgangspositie bij het zoeken naar een nieuwe baan.

'Ik verwacht overigens niet dat ze alle trainees na twee jaar laten afzwaaien. Ze investeren toch best veel geld en tijd in ons. Het zou dan zonde zijn om iedereen te laten gaan.

'Dit half jaar zit ik in Brussel, bij de Permanente Vertegenwoordiging van de Europese Unie. Daar vertegenwoordig ik de belangen van Nederland op het gebied van ontwikkelingssamenwerking en betrekkingen met Afrika.

Het bevalt heel goed, want na mijn studie zocht ik werk in de publieke sector met een internationale dimensie. Ik heb bewust gekozen voor de publieke sector: ik word nou eenmaal niet zo warm van het verkopen van wasmiddel.' (Tekst Loes Reijmer, foto ANP)

Geef je reactie

Je kan een reactie ingeven op een artikel via jouw LinkedIn account.
We vragen je bij een reactie je voornaam, achternaam en functietitel - die tevens automatisch ingeladen zijn vanuit jouw LinkedIn profiel - in te vullen.

Via onderstaande link kan je inloggen met je LinkedIn account. Aanmelden met je LinkedIn Account