De revolutie van cloud computing

Amazon is voor veel bedrijven een goudmijn geworden: de winkel deelt zijn digitale infrastructuur met bedrijven. De architect: Werner Vogels.

Werner Vogels, de Nederlandse vicepresident en Chief Technical Officer van internetwinkel Amazon, is net terug van een van zijn zakenreizen. In een maand tijd reisde hij naar onder meer Duitsland, Jordanië, India en Singapore en Israël. Hij is enthousiast teruggekomen. ‘In Tel Aviv sprak ik op een congres waar vijfhonderd Israëlische startende internetondernemingen waren. Vijfhonderd! Dat was echt overweldigend.’

Moe van het praten over zijn werk wordt Vogels niet snel. Hij wordt gezien als de belangrijkste ambassadeur van het werken ‘in the cloud’. Dit principe, waarbij bedrijven niet meer op hun eigen servers werken maar via het internet op de capaciteit van een ander bedrijf leunen, is zijn stokpaardje. Hij deed er jarenlang onderzoek naar op de universiteit, promoveerde erop, en zorgde dat internetwinkel Amazon een van de grootste aanbieders werd van cloud computing (zie kader). ‘We hebben iets revolutionairs tot stand gebracht’, zegt Vogels (52), die zich bijna een kwart eeuw bezighoudt met computerwetenschappen.

Alleen zijn studie volgde hij in Nederland, daarna vertrok hij voorgoed naar het buitenland.

Waarom bent u niet in Nederland gebleven?

‘Omdat ik echt goede ideeën had en zeker wilde weten dat ik daarmee impact zou hebben op de computerindustrie. Amerika is nu eenmaal het mekka van de innovatieve technologie. Als je destijds iets wilde bereiken in die wereld, dan ging je naar de VS.’

Waarom kan dat niet vanuit Nederland?

‘De Nederlandse academische wereld is veel te gesloten en naar binnen gekeerd. Daarom is het lastig om vanuit Nederland wereldwijd succes te hebben in mijn vakgebied. Het is bijvoorbeeld bijna onmogelijk om naast je onderzoek ook een bedrijf te beginnen. Dat wordt van hogerhand niet toegejuicht, maar bovendien heb je er door al die administratieve taken die je moet doen geen tijd voor. In Amerika wordt er juist tijd voor je vrijgemaakt om te ondernemen.’

Hoe verklaart u dat verschil?

‘Een van de problemen in Nederland is dat risicovol ondernemen niet wordt gestimuleerd. Als je in de VS een gemiddelde student vraagt wat die na zijn studie gaat doen, dan zegt die: een eigen bedrijf beginnen. Ook al zullen de meesten dit nooit doen, het zit wel in hun hoofd. In Nederland willen de bètastudenten als ze klaar zijn naar Philips, of naar een ander groot bedrijf. Als je zegt dat je wilt ondernemen, wordt je bijna uit je familie gestoten. Die mentaliteit moet veranderen.’

Onlangs kwam er een film uit over het ontstaan van Facebook. Helpt dat niet veel meer?

‘Nee, het gaat juist om het Nederlandse voorbeeld. Neem de recente verkoop van Hyves. Dat is toch een enorm succesverhaal? Dat is ook door drie jongens op hun zolderkamer bedacht. En er zijn meer Nederlandse bedrijven met veel potentie, zoals Mynameise.com, Layar en albumprinter.nl. Er wordt echt wel wat gedaan in Nederland. Het probleem is dat van alle startende ondernemingen slechts 5 procent echt succesvol wordt. En als de spoeling aan het begin al dun is, dan moet je niet verbaasd zijn dat er weinig overblijft.’

Moet de overheid hier iets aan doen?

‘Ja, maar niet door het opzetten van een innovatieplatform. Daar is bij het vorige kabinet niks uitgekomen. Je moet als overheid niet zelf innovatie bedrijven, maar vooral helpen om het ondernemen gemakkelijker te maken. Waarom komen zo veel succesvolle bedrijven uit Silicon Valley? Natuurlijk omdat ondernemers elkaar stimuleren, maar ook vanwege de flexibele arbeidsvoorwaarden. Je kunt daar heel goed iemand voor vijf uur per week in dienst nemen voor personeelszaken. En het is in Amerika relatief simpel om een bedrijf te beginnen of juist op te doeken. In Nederland is failliet gaan een nachtmerrie; je hebt vaak je hele leven nog last van de financiële afwikkeling ervan. In Amerika is het gemakkelijker om er een streep onder te zetten. En dat is wat je wil, want zo kan de opgebouwde kennis meteen weer in een nieuw bedrijf worden gestoken.’

Bent u vooral ondernemer of academicus?

‘Gelukkig maakt dat bij computerwetenschappen niet uit, omdat het erom gaat hoe je onderzoek in de praktijk kan worden toegepast. De industrie ontwikkelt zich in één lijn met de kennis van computersystemen. Naast mijn werk op Cornell University had ik bijvoorbeeld zelf twee bedrijven en deed ik ook advieswerk voor alle grote Amerikaanse ict-bedrijven.’

Waarom bent u uiteindelijk fulltime bij Amazon aan de slag gegaan?

‘Ik was nooit geïnteresseerd in een vaste baan in het bedrijfleven, totdat ik een kijkje in de keuken kreeg bij Amazon. De schaal van de computersystemen daar was uniek, dat had ik nog nergens gezien. Mensen hebben het altijd over Google, maar qua technologie is Amazon minstens zo groot, of groter. Nu we andere bedrijven gebruik laten maken van onze computercapaciteit, wordt dat zichtbaar.’

Wat is uw rol geweest bij de ontwikkeling van Amazon Web Services?

‘De diensten van Amazon draaien op meerdere datacentra. Dat zijn grote fabriekshallen verspreid over Europa, Azië en Amerika waar onze data worden opgeslagen. Omwille van de stabiliteit moeten alle datastromen altijd verdeeld zijn over verschillende centra. Vroeger moesten de projectteams dit zelf regelen. Dat kostte hen gemiddeld 70 procent van hun tijd. Toen hebben we onder mijn leiding een systeem ontwikkeld, AWS, om die taak over te nemen; de gegevens worden via het internet verspreid en gekopieerd naar verschillende datacentra.’

Toen dachten jullie: dit systeem kunnen we verkopen?

‘Ja, maar daar zit een idee achter. Veel internetondernemingen moeten zoveel tijd en geld steken in servercapaciteit en opslag, dat dit ten koste gaat van hun slagkracht. Er zijn genoeg bedrijven die op hun bek zijn gegaan omdat ze tegen de grenzen van hun kunnen aanliepen. Het voordeel van het werken ‘in the cloud’ is dat bedrijven zoveel capaciteit gebruiken als ze nodig hebben, net als bijvoorbeeld elektriciteit. Ze kunnen hun pakket uitbreiden wanneer ze maar willen en betalen alleen voor de tijd die ze op ons systeem zitten. Dat was een revolutionaire gedachte, want ook grote bedrijven klopten bij ons aan om gebruik te maken van AWS. Elke dag voegen we nu net zo veel capaciteit toe als Amazon zelf in totaal gebruikte in het jaar 2000.’

Wordt u nooit moe van het praten over cloud computing?

‘Nee, omdat we nog maar aan het begin staan van de ontwikkeling ervan. Als je technologische diensten verkoopt, dan kom je in een andere wereld. Klanten kunnen zo weglopen als ze niet meer tevreden zijn. Bovendien is ons product nooit af en gaan de ontwikkelingen razendsnel. Ik moet dus weten wat onze klanten willen en in samenwerking met hen onze diensten verder ontwikkelen.’

U spreekt ook vaak op congressen. Waarom maakt u daar tijd voor?

‘Misschien is dat toch de academicus in me, maar ik wil goed uitleggen wat ‘the cloud’ is en wat je er allemaal mee kunt bereiken. Tegenwoordig zit al gauw overal het stempel cloud op. Het is een marketingterm, een hype. Wij geloven niet in dat soort bullshit. Voor ons betekent cloud computing een echte dienst die we verlenen aan bedrijven. Voor veel starters kunnen we echt het verschil maken. In India sprak ik met de mensen achter Redbus, een website waar je elke mogelijke busreis in India kan boeken. Ze hebben een database van alle dienstregelingen en operators in het land. Door via the cloud te werken, besparen ze veel kosten en daardoor zijn ook hun klanten, die vaak relatief arm zijn, uiteindelijke beter af.’

U heeft twee dochters. Heeft u tijd om die te zien?

‘Ze wonen allebei in New York, dus ik zorg dat ik daar geregeld een tussenstop maak. Dan doe ik wat klussen in hun woning of ik ga met ze uit eten. Vroeger woonden ze in Londen en dan deed ik het ook zo. Ze zijn ook actief op sociale media, dus zo hebben we best vaak contact.’

Hoeveel uur per week werkt u?

(Lacht¿) ‘Ja, wat is werk hè? De ene week tachtig uur en de andere veertig. Het valt best mee hoor.’

Komt u ooit nog terug naar Nederland?

‘Dat denk ik niet. Als eenmaal de wereld je speeltuin is geworden, ga je je niet beperken tot één plek. Dat wil ik ook niet, dat lijkt me eng.’

Geef je reactie

Je kan een reactie ingeven op een artikel via jouw LinkedIn account.
We vragen je bij een reactie je voornaam, achternaam en functietitel - die tevens automatisch ingeladen zijn vanuit jouw LinkedIn profiel - in te vullen.

Via onderstaande link kan je inloggen met je LinkedIn account. Aanmelden met je LinkedIn Account

Toelichting lezersreacties

Lezersreacties worden geplaatst op de website van VKbanen. Door het insturen van een reactie verleen je impliciet toestemming aan VKbanen je reactie onder vermelding van je naam en functietitel te publiceren op de website. Je reactie zal, indien nodig, worden geredigeerd en ingekort.

De redactie behoudt zich het recht voor om reacties te verwijderen als zij:

• Afwijken van het onderwerp, de stelling of de vraag.
• Beledigend of discriminerend zijn
• Commerciële doeleinden dienen

We vragen je bij een reactie je voornaam, achternaam en functietitel - die tevens automatisch ingeladen zijn vanuit jouw LinkedIn profiel - in te vullen. Die worden bij de bijdrage geplaatst op de website. Je e-mailadres vermelden we niet. Deze zal door de redactie alleen worden gebruikt om je een vraag te kunnen stellen, bijvoorbeeld bij een oproep om informatie, foto’s, of bij onduidelijkheden in de tekst.

De redactie van VKbanen