
Waarom was het ook alweer dat mannen doorgaans meer verdienen dan vrouwen? En belangrijker: kun je er als vrouw iets tegen doen?
Het salarisverschil tussen de sekses begint al bij de bijbaan, blijkt uit recent onderzoek. Meer dan 2.200 jongeren van 13 tot 26 jaar werden door bijbanen.nl ondervraagd over het salaris dat ze het afgelopen jaar hadden verdiend. Het salarisverschil tussen jongens en meisjes bleek bij dezelfde bijbaan 27 procent.
Hoe komt dat? Iedereen kan zich voorbereiden op een gedegen salarisonderhandeling. Waarom zijn de resultaten dan dikwijls zo scheef, en begint dat al bij de eerste baan?
Uitdagend
Om verschillende redenen, zeggen experts. Vrouwen zetten tijdens
onderhandelingen minder hoog in, vertelde arbeids- en organisatiepsycholoog
Irene de Pater eerder in
VKbanen. Ze kiezen vaak taken waarvan ze zeker weten dat ze deze kunnen
uitvoeren, anders dan de man die sneller gaat voor stoere, uitdagende
werkzaamheden.
|
Reactie lezer op artikel over onderhandelen (...) Hoe dan ook: feitelijk heb ik gewoon een hekel aan het onderhandelen over mijn waarde. Een lijstje met missers van mijn kant vind ik dan ook vele malen makkelijker te maken dan een lijstje met successen. Juist ook omdat je betaald wordt succes te hebben in wat je doet, is dat succes min of meer de basis, en derhalve niet bijzonder genoeg om in een onderhandeling mee te nemen, lijkt het wel.' |
Hoge pet
Ook een salarisonderhandeling behoort tot die uitdagingen, beweren weer
andere onderzoekers: het moet immers wel tot een goede beloning
leiden. Vrouwen zijn meer gespitst op de weg er naartoe: het
onderhandelingsproces moet goed verlopen. Zo leuk vinden ze onderhandelingen
namelijk doorgaans niet. Ze hebben ook een minder hoge pet op van hun
onderhandelingspositie dan mannen en laten hun gevoel van waardering nog te
veel van anderen afhangen.
Toegeven
Een vrouwelijk hoofd P&O schrijft in een reactie op het artikel over salarisverschillen
tussen seksen: 'Omdat mijn ervaring is dat vrouwen makkelijker dan
mannen toegeven in onderhandelingen, stel ik me bij voorbaat harder naar hen
op. Gevolg: een vrouw geeft in een gelijke situatie uiteindelijk meer toe
dan een man. Mannen zijn stelliger over hun waarde en spelen de
machtspositie die ze hebben beter uit.'
Haar tip voor dames: 'Leun eens achterover bij zo'n gesprek, ga niet meteen 'meedenken' met je bedrijf en speel de machtspositie die je hebt goed uit. Bedenk van te voren op welke punten het bedrijf je niet graag zou missen en presenteer dat als je waarde.'
Toch zijn er genoeg vrouwen die het spel al op die manier spelen. Hoe komt het dat zij dan toch meer dan hun mannelijke collega moeten knokken voor een passend salaris?
Sekse-vooroordelen
Sekse-vooroordelen kunnen daar de oorzaak van zijn; zelfs bij werkgevers die
niet denken dat ze die vooroordelen hebben. Harvard-professor Mahzarin
Banaji ontwikkelde een test om iemands onbewuste
vooroordelen te meten. Omdat 'man en werk' voor zowel mannen als vrouwen
onbewust een logischere combinatie blijkt dan 'vrouw en werk', kan dit ook
tot uiting komen in het salaris dat een werkgever een werknemer toekent.
Risico
Ook de professoren Hannah
Riley Bowles (Harvard Kennedy School) en Linda
Babcock (Carnegie Mellon University) onderstrepen dat vrouwen er in
onderhandelingsgesprekken niet per definitie beter van afkomen als ze
assertiever en agressiever worden. Volgens
hen (pdf) zit er voor vrouwen een sociaal risico aan vast als ze
onderhandelen over hun loon, omdat het in zou druisen tegen stereotypen over
de sekses.
Vrouwen worden eerder geassocieerd met zaken als zorgdragen voor en rekening
houden met anderen. Gaat een loonsverhoging alleen om verrijking van
henzelf, dan klopt dat niet met het clichébeeld over het betreffende
geslacht.
Rechtvaardigen
Bowles en Babcock onderzochten of er een manier was waarop vrouwen om
loonsverhoging konden vragen, zonder de relatie met toekomstige collega's
negatief te beïnvloeden. Hun conclusie: een onderhandeling is het
effectiefst als vrouwen een balans vinden tussen het rechtvaardigen van hun
onderhandeling, het onderstrepen van hun betrokkenheid bij het bedrijf en
het belang dat ze zien in relaties binnen de organisatie.
Dan wordt zo'n vraag om salarisverhoging eerder als legitiem gezien. Iemand die dus bij een onderhandeling zegt: 'Ik hoop dat u mijn neiging om te onderhandelen ziet als een van mijn kwaliteiten die ik in mijn functie toepas', gaat in op het relationele aspect van haar baan en vraagt haar werkgever de positieve kant van haar gedrag te bekijken. Of: 'Mijn teammanager adviseerde me om compensatie te vragen'. Dan laat de vrouw onder meer zien dat ze wordt gesteund door mensen uit de organisatie.
Wil je weten of jij wel genoeg verdiend? Lees meer in, of reageer op de rubriek 'Verdien ik wel genoeg'.
De foto bij dit stuk is gemaakt door Emdot.