
De grillen van de moderne arbeidsmarkt leken aan het onderwijs voorbij te gaan. Jobhoppen, flexwerken? De leraar die zijn hele leven lang op één school lesgeeft, bestaat nog steeds. Maar een kleine groep ambitieuze docenten breekt nu met deze traditie en begint voor zichzelf. ‘Ik heb leuk, afwisselend werk en ik verdien meer dan met een vaste aanstelling.’
Direct na het afronden van de lerarenopleiding had Tim Poorthuis (26) al een vaste aanstelling. Hij kon meteen terecht als docent Nederlands op zijn vroegere middelbare school. “Daar had ik in het tweede jaar van mijn studie ook al stage gelopen en dat was goed bevallen. Maar na een paar jaar kwamen de muren op me af. De gedachte dat ik nog jaren in dezelfde docentenkamer zou zitten met dezelfde collega’s, daar kreeg ik het ontzettend benauwd van.”
En dus nam Tim ontslag en ging het avontuur tegemoet. Deze zomer kwam Tim terug in Nederland en wilde hij toch weer het onderwijs in. “Ik was er tijdens mijn verblijf in het buitenland achter gekomen dat het onderwijs tóch wel heel goed bij me past, maar ik zocht géén vaste baan.”

Op zoek naar tijdelijk werk in het onderwijs, stuitte hij op de Teach-In Group, een bedrijfje uit Bloemendaal dat bemiddelt tussen behoeftige scholen en talentvolle leraren. Tim: “Je wordt niet zomaar aangenomen, je moet een zwaar assessment doen. Ze zoeken naar docenten met een plus, met extra ambitie en dito inzet. Juist dat sprak me aan. Ik wil worden uitgedaagd.” Nu geeft Tim tien uur per week les aan havo- en atheneum leerlingen van het Farel College in Amersfoort. En op donderdag en vrijdag staat hij bij het Wellant College in Aalsmeer voor de derde klas van het vmbo.
Tim is een vrije jongen in het onderwijs, hij is freelancer en wordt per lesuur betaald. En dat ‘uurtje factuurtje’ bevalt hem uitstekend. “Ik verdien gemiddeld vijfhonderd euro meer per maand dan ik in vaste dienst binnenhaalde. Natuurlijk moet ik verzekeringen, pensioen en belasting nu zelf regelen. Maar de vrijheid die er tegenover staat, vind ik onbetaalbaar.”
Het zijn drukke tijden voor Joris Mol (31) en Maurice Vink (35) van de Teach-In Group. “Na de herfstvakantie beginnen de eerste leraren uit te vallen”, vertelt Vink. En dan kloppen scholen – vooral voortgezet onderwijs en mbo maar ook steeds vaker basisscholen - met de handen in het haar bij Teach-In aan. Het bemiddelingsbureau bestaat vijf jaar. Mol en Vink komen van oorsprong niet uit het onderwijs. Ze hebben beiden een bedrijfseconomische achtergrond. In het begin moesten de scholen wel wennen aan de strak in het pak gestoken heren met hun blackberry in de aanslag en de flitsende brochure op dik, glanzend papier waarin de oplossing voor alle inval problemen wordt beloofd. “Maar die weerstand is verdwenen omdat wij gewoon kwaliteit leveren.”
De docenten die Teach-In levert, zijn uitgebreid getest. Na een oriënterend gesprek en een diepte-interview voer vakkennis en lesaanpak, gaan degenen die dan nog niet zijn afgevallen, door een molen van testen, opdrachten en praktijksimulaties. Deze zijn speciaal voor Teach-In ontwikkeld door adviesbureau de Galan Groep. Freek Peters, psycholoog en directeur van de Galan Groep, speelt voor de praktijksimulaties met verve de rol van een cynische collega die ‘voor die blaaskaak van Teach-In’ het veld heeft moeten ruimen als coördinator van de sectie. “Je wordt als uitzendleerkracht niet overal met open armen ontvangen. Vaste docenten kunnen aardig wat weerstand hebben, daar moet je mee om kunnen gaan.”

Uit de cijfers van de Algemene Onderwijs bond (AOb) blijkt dat er in het voortgezet onderwijs vorig jaar een kleine vijfhonderd uitzendleraren aan de slag waren – 0,5 procent van het totale aantal docenten in deze sector – en in de beroeps- en volwasseneducatie gaat het om ongeveer 2000 docenten en dat is 3,9 procent van het totaal.
Bestuurder Ton Rolvink van de AOb verwacht wel dat de trend zal doorzetten én toenemen. “Scholen worden steeds meer baas over eigen portemonnee. Daarmee dragen ze eigen verantwoordelijkheid.” De onderwijsbond staat echter niet te juichen bij deze ontwikkeling. Rolvink: “Een school wordt gemaakt door het docententeam. Het gaat om meer dan alleen een les afdraaien. Het gaat om verbondenheid in het team en met de leerlingen en de ouders. Dat is enorm belangrijk, zeker op de basisschool, daar moeten kinderen en ouders zich thuis voelen. In onze optiek past uitzendarbeid daar slecht bij.”
Erik van der Vaart, conrector bij het Kennemer Lyceum in Overveen – een van de scholen waar Teach-In veel mee samenwerkt – ziet dat het heel verfrissend kan zijn voor het vaste docententeam als er af en toe een docent binnenvliegt die ook weet hoe het bij andere scholen werkt. Dat houdt iedereen scherp. Zo lang het maar niet de overhand krijgt. Een school moet inderdaad geen duiventil worden waar docenten in en uitvliegen.”