banen met inhoud

Voorkom paniek: stel je het 'worst case scenario' voor

25/02/2009

Bijna iedereen is in de greep van de crisis en bang voor ontslag, een lager pensioen of een waardedaling van het huis. De psychologie kan helpen: stel je eens voor dat alles waarvoor je bang bent ineens samenkomt. Dat is je 'worst case scenario'. Als je dat scenario eens rustig bekijkt, dan valt het vaak nog best mee, legt psycholoog Anthon van der Horst uit.

Anthon van der Horst (1959) is psycholoog en werkt bij GITP als manager Trends. Hij blogt op actualiteitspsycholoog.nl over de actualiteit en zijn werk als psycholoog. Eens per week verschijnt een blog ook op vkbanen.nl.

Iedere dag worden er mensen ontslagen. Mensen zien hun beleggingen halveren. De pensioenen staan onder druk. Veel mensen zullen zich bedreigd voelen. Daar komt bij dat onze leiders het niet weten. Het CBS blijft braaf voorspellen, maar al hun voorspellingen kloppen niet. Het is steeds veel erger dan ze zeiden.

Onze politici weten het ook niet. Hoeveel miljard is er nu niet al in de banken gepompt, wat levert het op. ING stond afgelopen vrijdag op een historisch dieptepunt. Gelooft u het als Bos zegt dat de ING een gezond bedrijf is? Ik heb er moeite mee. Ik geloof niet eens dat Bos bewust liegt, maar ik weet zeker dat hij het gewoon niet weet.

Gevolg: we krijgen voortdurend slecht nieuws, steeds valt het tegen. En dat baart mij zorgen, niet alleen persoonlijk, maar vooral vanwege de reactie van dit slecht gehouden slecht-nieuws-gesprek op onze samenleving. Het risico is dat de stuurloosheid en het onvermogen agressie of paniek creëert. Een bedreigd land is vatbaar voor paniek.

Psychologie of Wilders
Paniek is echt een slechte zaak. Er wordt steeds gezegd dat de huidige situatie lijkt op de jaren dertig en we weten allemaal hoe de jaren veertig zijn begonnen. Zou het toeval zijn dat een rechtsradicaal als Wilders juist nu zo populair is? Veel mensen zijn paniekerig en zetten dat om in boosheid en hopen dat de moedige Wilders hen eruit zal trekken. Of kan de psychologie nog een beetje helpen?

Concretiseer het einde van de wereld
Psychologen behandelen mensen met gevoelens van paniek bijvoorbeeld met behulp van de zogenaamde RET methode (Rationeel Emotieve Therapie). Een van de gehanteerde technieken is die van het Worst Case Scenario. Wat houdt deze methode in? Heel eenvoudig: maak concreet wat er bij jou in het slechtste geval kan gebeuren en kijk dan eens wat je daarvan vindt.

Bijvoorbeeld een 30 jarige man; paar jaar getrouwd; net verhuisd; stevige hypotheek. Vrouw werkt drie dagen als verpleegkundige. Zoontje is anderhalf. Hij werkt acht jaar bij een autobedrijf waar duidelijk is dat er mensen uit moeten. De kans is groot dat hij ontslagen wordt.

Ze willen graag een tweede kind. Hij is in paniek, voelt dat hij faalt, is bang dat zijn vrouw hem niet meer wil, drinkt meer dan gewoonlijk en is thuis vaak kwaad. Zijn vrouw blijkt vooral zijn gedrag heel vervelend te vinden, maar is verder niet bang voor zijn ontslag en ziet allerhande oplossingen.

Als hij zijn Worst Case Scenario maakt dan zal hij zijn baan kwijtraken, hoogstens drie maanden salaris meekrijgen en dan voor een half jaar in de ww terechtkomen. Als financieel gezien alles mis gaat met deze man, dan zal het aan het einde van de rit zijn vrouw nog steeds werken, zij kan misschien nog een dag extra gaan werken.

Ze kunnen er voor kiezen om te wachten met een tweede kind. Ook kunnen ze het huis geforceerd met verlies verkopen en een schuld overhouden van 50.000 euro en gaan wonen in een klein huurappartementje. Bij enig doordenken blijkt dat de kans heel klein is dat hij langer dan een jaar werkloos blijft. Hij kan zich laten omscholen en tegen een veel lager salaris gaan werken. Ook blijkt dat hij het vooral heel erg vindt dat hij een half jaar thuis moet zitten en dat moet toegeven aan zijn vrienden. Op zich is daar wel over te praten en al snel blijkt dat enkele van zijn vrienden ook met ontslag bedreigd worden. Een is zelfs al ontslagen. Door er met hem over te praten wordt het allemaal al heel anders.

Goed voor de samenleving
Zo kunnen we nog even doorgaan, maar het voorbeeld maakt nu al duidelijk dat het Worst Case Scenario niet het einde van de wereld is. Ook maakt het je duidelijk wat je nu al kan doen om de kans op het WCS zo klein mogelijk te maken.

Door het concretiseren kun je het er over hebben met je partner en vrienden. Het probleem wordt hanteerbaarder, je komt uit de groef van 'het overkomt me'. Je krijgt de controle terug en de paniek zal snel wegzakken. Verder is een belangrijk voordeel dat je niet meer wordt verrast als het gebeurt en tevens is er een kans dat het ook nog wel een beetje zal meevallen.

Doe het maar, het is niet alleen goed voor jou, het is ook goed voor de samenleving, want collectieve paniek leidt tot weinig fraais.

EscenicId: 739051

Geef je reactie

Je kan een reactie ingeven op een artikel via jouw LinkedIn account.
We vragen je bij een reactie je voornaam, achternaam en functietitel - die tevens automatisch ingeladen zijn vanuit jouw LinkedIn profiel - in te vullen.

Via onderstaande link kan je inloggen met je LinkedIn account. Aanmelden met je LinkedIn Account

lezersreacties (9)

03/08/2009

j

Met excuses, maar is dit verhaal niet wat erg oppervlakkig en betuttelend voor VKlezers? We weten toch wel dat verpleegsters momenteel juist nog gewoon méér kunnen gaan werken, een beetje man geneert zich van nature toch voor werkeloosheid (in principe gezonde survivaltechniek) maar weet in dit geval dat het niet persoonlijk is. Omgekeerd: onzin verhalen met assumpties dat er wel lagere banen zijn (ook de boeren besparen nu hard op los personeel) of dat er ineens huurflatjes zijn of een dat een schuld van 50.000,- niks is zijn noch een bijdrage aan goede persoonlijke afweging noch een aan het collectief bouwen aan nieuw evenwicht.
Zijn mensen overigens ook al zuiniger mbt inhuren van particuliere psychologische hulp?

02/03/2009

anthon van der horst

Nog even ook voor Elin,
Jouw verhaal is wel het verhaal dat voor veel mensen zal gaan gelden. In die zin ben je voorloper. En natuurlijk is het geen pretje als je worst case scenario ook echt uit komt Toch kun je je afvragen of je het al echt hebt uitgewerkt en je een plan klaar hebt liggen om dat dan te gaan uitvoeren.
Maar de beste stuurlui staan aan wal en leuk is het niet.

02/03/2009

anthon van der horst

het is inderdaad het CPB, excuus.

01/03/2009

ivo

CBS? Anthon van der Horst bedoelt waarschijnlijk CPB????

01/03/2009

Elin

Dagmara, dank je voor je reactie.
ik heb die instelling op zich ook hoor... ben ook zeker wel op 'mindere' functies aan het solliciteren, maar helaas dient daar zich heel vaak het probleem aan van je bent overgekwalificieerd, waarom zou je met een universitair diploma dit werk willen doen en zodra je wat beters vindt, ben je toch weer weg... En daar kan ik een werkgever natuurlijk ook geen ongelijk in geven.
Dus ja ik probeer heel positief te zijn en natuurlijk zijn er ook positieve punten, zoals mijn vriend, idd gezonde ouders etcetc, die vergeet ik echt niet, maar wat werk betreft en daarmee in verband financien, wordt het toch hoelanger deze situatie duurt steeds moeilijker om de positieve noot erin te houden.

26/02/2009

Evi

Misschien is het verwant aan het worst-case-verhaal. Maar als het slecht gaat, maak een lijst van wat je nog wél hebt. Bijvoorbeeld je gezondheid, je partner, lieve kinderen, gezonde ouders, dak boven het hoofd, mooi weer buiten, vrienden om je heen, etc. etc.
Dat helpt.
Echt.

26/02/2009

Dagmara Ostrowska , toekomstige psychologe

Elin, je situatie klinkt hulpeloos en verschrikkelijk. Toch kun je controle krijgen over je eigen leventje. Het is erg jammer dat je niet je eigen beroep kan verrichten, maar daarom hoef je niet 9 maanden lang thuis alleen te zitten. In tegendeel! Er is nog genoeg ander werk te doen en soms moet je het maar tijdelijk met een wat 'mindere' baan doen en ondertussen je ogen openhouden naar echt geschikte vacature. Zo hoef je je niet te vervelen en guess what, krijg je nog geld binnen ook! Daar kun je weer leuke dingen samen van doen met je vriend en versterk je je relatie en word je geen kluizenaar...klinkt stukken leuker toch?

26/02/2009

frank

We moeten creatiever worden. Uit die groef van de reeds vergaarde kennis! Gooi 't voorlopig over een andere boeg. Stapje terug, kan jou 't schelen. Ga klussen! Buiten ons gezichtsveld, daar waar we uit gewoonte niet kijken, wordt ook aan de weg getimmerd. Ga daar 'ns een kijkje nemen. Jouw getoonde interesse (deelname) en visie kan daar welkom zijn. Zo help je misschien iemand waar jij een oplossing zocht ... Breng die bal maar aan 't rollen, het werkt aanstekelijk.

26/02/2009

Elin

Ik ken de RET vrij goed (ben orthopedagoog), maar als ik nu naar m'n eigen situatie kijk word ik daar toch niet echt vrolijk van... jaren gestudeerd, wil graag werken, nergens werk te krijgen, vriend werkt fultime, maar voor een laag salaris, het is voor ons eindjes aan elkaar knopen. ik zit thuis me te vervelen (al een maand of 9), hij werkt zich rot om ons in leven te houden. elke maand is er geld tekort, dus als dit nog lang doorgaat, raken we ons huis kwijt en een huurappartementje zijn wachttijden van jaren voor.
er is geen paniek, maar we zijn zeker wel erg bezorgd en weten niet goed wat we er mee aan moeten...