banen met inhoud

Voor je baan al een baby

10/09/2008

Hoogopgeleide vrouwen beginnen steeds later aan kinderen. Maar waarom eigenlijk? Wie jong kinderen krijgt, heeft later meer ruimte voor de carrière. 'Kinderen krijgen is echt niet zo'n big deal.'

Piek Knijff (27) is net bevallen van haar kind. Toen ze hoogzwanger was, solliciteerde ze een paar keer, maar dat leverde niet meteen iets op. 'Er werd toch een beetje raar over mijn buik gedaan.' De school waar ze stage liep wilde haar nu wel graag hebben. Over twee weken haalt ze de bul van haar eerstegraads lerarenopleiding op, in oktober gaat ze aan de slag.

Knijff studeerde Nederlands en filosofie, en werkte tijdens het laatste jaar van haar filosofiestudie bij een non-profitorganisatie. ‘Het hectische studentenleven was achter de rug en mijn vriend en ik hadden allebei een inkomen, dus we wilden aan kinderen beginnen. Hoewel dat financiële argument wegviel, omdat ik even later de radicale beslissing nam om mijn baan op te zeggen en de lerarenopleiding te gaan doen. Maar daarna wilden we nog steeds kinderen.’

'Ze wisten niet wat ze met me aanmoesten'
Zwanger de lerarenopleiding doen was zwaar, maar het lukte. Bij medestudenten van haar leeftijd stuitte Knijff echter wel op onbegrip. ‘Ze wisten niet wat ze met me aanmoesten. Eén keer is me botweg gevraagd of het een ongelukje was. Ik ga daar rustig mee om, want ik kan me wel in de ander verplaatsen. Zij denkt: mijn situatie is heel anders. En dat begrijp ik ook wel. Maar ik vind het wel merkwaardig dat de norm is dat je pas na je dertigste gaat praten over kinderen. Je lichaam is er al veel eerder aan toe. Als je relatie goed is en de omstandigheden zijn nu al zo dat het kan, waarom zou je dan wachten tot na je dertigste?’

De gemiddelde Nederlandse vrouw krijgt haar eerste kind als ze 29 is; onder hoogopgeleiden ligt die leeftijd zelfs op 33. De Nederlandse moeder is oud in vergelijking met die in andere Europese landen; als het gaat om op ‘late’ leeftijd voor het eerst kinderen krijgen staan we op de derde plaats. Dat gemiddelde ligt vooral zo hoog omdat er in ons land weinig vrouwen onder de 25 voor het eerst kinderen krijgen. Medisch gezien ligt de beste leeftijd om kinderen te krijgen juist wel rond die leeftijd. Vrouwen boven de 35 tellen gemiddeld meer ivf-behandelingen, vroeggeboorten of aangeboren afwijkingen. Ook is er dan een hogere kans op ongewenste kinderloosheid. Waar die op het dertigste levensjaar nog maar op 14 procent ligt, is dat tien jaar later 43 procent.

'Laat' moederschap schaadt de carrière niet
De Raad voor Volksgezondheid (RVZ) zwengelde onlangs het debat aan met het congres Wie is aan zet?, waarbij de vraag werd opgeworpen of uitgesteld ouderschap een medisch of een maatschappelijk probleem genoemd moet worden. Een gevoelig onderwerp, want wie het moment van moederschap problematiseert, beweegt zich wel erg in de persoonlijke levenssfeer. De conclusie van de paneldiscussie op het congres was in ieder geval dat laat moederschap weliswaar medische problemen met zich meebrengt, maar geen maatschappelijke. De vraag is of dat omgekeerd wel het geval is: hoe doen jonge moeders het eigenlijk met hun carrière?

'Moeders in de 30 zijn stabieler'
Joop Schippers, hoogleraar arbeids- en emancipatie-economie aan de universiteit van Tilburg, vindt dat er in meerdere opzichten veel te zeggen is voor de huidige praktijk van eerst een paar jaar werken voordat er kinderen komen. ‘Vrouwen hebben na hun dertigste meer bereikt en vaak al een loopbaan opgebouwd. Het is handig om al ergens een voet tussen de deur te hebben, zodat je hebt kunnen laten zien hoe waardevol je bent. Als jonge vrouw heb je meer te bewijzen. Dat is lastig als je net kinderen hebt.’

Wie vroeg aan kinderen begint, moet het wel heel zeker weten, vindt Schippers, omdat de maatschappij er niet op is ingericht. Zo gaat de levensloopregeling er bijvoorbeeld vanuit dat deelnemers eerst een paar jaar sparen, voordat ze een verlofperiode opnemen. ‘Maar het allerbelangrijkst is het feit dat moeders van in de dertig zelf stabieler zijn en vaker een stabiele relatie hebben. En dat vinden ze zelf ook de belangrijkste voorwaarde.’

Michelle Verheij (26, werd drie jaar geleden voor het eerst moeder, nu twee kinderen) verzet zich tegen de voorzichtige vermaningen van de hoogleraar. Zij is een van de initiatiefnemers van het pas opgerichte Jamoeders.nl, een groep vrouwen die voorbeelden wil laten zien van ‘jonge, ambitieuze vrouwen die kiezen voor het moederschap.’ ‘Het maakt me boos als ik hoor zeggen dat jonge vrouwen niet klaar zijn om moeder te worden’, zegt ze. ‘Natúúrlijk ben je dat wel; je bent negen maanden zwanger, dan ben je er heus wel klaar voor.’

Moeders in de collegebanken
Toen Annemiek de Jong (29 jaar, twee kinderen) haar studie culturele en maatschappelijke vorming begon, was ze voortdurend op zoek naar informatie. ‘De reactie was vaak: zoek het lekker zelf uit, jij wilde toch zo graag kinderen?’

De Jong begon daarop een website – studerendemoeders.nl – en richtte daarna ook maar meteen een stichting op. Het steunpunt werkt samen met de Hogeschool Rotterdam, houdt bijeenkomsten en is aanspreekpunt voor studenten. Volgens haar wordt de hoeveelheid studerende jonge moeders stelselmatig onderschat. Ze zocht het uit en schreef het op in een rapport dat ze aan de minister Plasterk overhandigde: de IB-groep kende in 2005 aan 4.219 studenten een toeslag voor alleenstaand ouderschap toe. Daarnaast is er een grote groep studenten met of zonder partner, die hun inkomsten op een andere manier regelen. Zoals studeren met behoud van een uitkering, een deeltijd baan en -studie of via het inkomen van hun partner.

‘Nog erger dan borstkanker’
Rond je dertigste is de beste leeftijd om kinderen te krijgen. Dat is ongeveer de stelling van een drietal wetenschappers dat in juli een artikel publiceerde in het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde. Voor de onderbouwing van hun stelling beroepen ze zich niet alleen op biologische en medische factoren, maar ook op maatschappelijke. Waar medisch gezien misschien een leeftijd van 25 jaar beter is voor het eerste moederschap, is dat maatschappelijk niet zo, stellen ze. ‘Vroeg moederschap leidt eerder tot sociale achterstand, instabiele relaties en afgebroken opleidingen, met een vermoedelijk groter effect op de levensverwachting dan borstkanker.’

De basis voor deze bewering is een Brits onderzoek, dat werd gehouden onder vrouwen met als geboortejaar 1958. Dat weerhoudt de onderzoekers niet van de conclusie dat de huidige kennismaatschappij niet toe is aan moederschap voor iemands 23ste verjaardag. ‘Terugdringen van te jonge moeders zou een prioriteit moeten blijven’, adviseren zij de regering.

Ze kwam in actie omdat ze zich eraan stoorde dat jonge, hoogopgeleide moeders in de discussies over ouderschap en werk – zoals die van de RVZ – zelden werden gehoord. ‘In de media zie je altijd dezelfde Amsterdam-Zuid-ouders van in de dertig met een bakfiets.’

Volgens Verheij wordt er een te eenzijdig beeld van het ideale, geëmancipeerde moederschap geschetst. ‘Dat beperkt vrouwen in hun keuze. Ze staan er niet bij stil dat het ook anders kan.’

En precies dat wil Verheij laten zien met haar site Jamoeders.nl. ‘De heersende ouderschapsideologie schrijft voor: eerst studeren, dan werken, dan kinderen krijgen en dan parttime werken. Wij kiezen er juist voor om nu al kinderen te krijgen, zodat we kunnen gaan werken in de bloei van ons leven.’

Als ze geen kinderen had gekregen, was ze in loondienst blijven werken. Een parttime baan op niveau vinden was moeilijk, dus daarom begon ze een eigen tekstbureau. ‘Ik heb de leukste baan van de wereld, ontwikkel me en heb een hele leuke baas. Als de kinderen binnenkort naar school gaan, heb ik tijd voor meer opdrachten. Zo groeit mijn bedrijf met me mee.’

Achterstand loopbaan inhalen
Of vroeg moederschap goed of slecht is voor de loopbaanontwikkeling, is overigens nauwelijks te zeggen, want er is bijna geen onderzoek gedaan naar de economische verschillen tussen moeders die als twintiger kinderen krijgen en degenen die dat later in hun loopbaan doen. Er zijn signalen dat vrouwen die hun carrière vroeg op een laag pitje zetten, die achterstand later niet meer inhalen. Hoe later de kinderen komen, hoe hoger het uiteindelijke salaris. Maar dat kan ook door andere factoren komen, bijvoorbeeld omdat de groep ‘uitstelmoeders’ een goed salaris sowieso belangrijker vindt.

Een goede economische reden om niet – net als Verheij – vroeg met kinderen te beginnen, is er dus eigenlijk niet. Toch is het hebben van kinderen voor studenten een bijna afschrikwekkend beeld. Een slimme meid is op haar toekomst voorbereid. Wie te vroeg zwanger wordt, vergooit haar toekomst – dat is in het hoger onderwijs de heersende moraal.

Antropologiestudente Arnica van der Woude (27 jaar, twee kinderen) heeft zich daar nooit iets van aangetrokken. Nu had ze ook geen doorsnee blik op de toekomst, omdat ze zonder middelbare schooldiploma op zak in een kraakpand woonde. Ze was 23 toen ze voor het eerst zwanger raakte. ‘Vanwege de feesten en de drugs was dat niet de ideale omgeving om een kind te krijgen, dus gingen we bij mijn ouders in Almere wonen, op een zolderkamer. Daarna kregen we een woning.’

Ze deed toelatingsexamen op de universiteit, wat lukte. Het eerste semester was zwaar. Ze had een baby, haar vriend zat in het buitenland en haar moeder lag in het ziekenhuis. ‘Ik racete van de een naar de ander. Studeren deed ik in de bus en de trein. En het tweede semester was ik opnieuw zwanger.’

Haar studieadviseur raadde haar volgens het officiële universiteitsbeleid aan om zich uit te schrijven, maar was het eens met haar beslissing om toch door te gaan. ‘Ik deed twee vakken in plaats van drie. Ik moest het wel met alle docenten rondbreien.’

Vijf weken na de bevalling haalde ze alweer een tentamen. ‘Ik zat met een draagdoek om en een baby aan de borst achter de computer.’

Het werkende leven ziet de antropologe helemaal zitten. ‘Een docente zei al: het is handig om kinderen te hebben als je veldwerk gaat doen, dan heb je meteen een ingang om contact te maken.’

Cultuuromslag
Een snelle cultuuromslag op de universiteit zit er niet in, zolang veel dertigers zo lang mogelijk van hun vrijheid genieten en grote beslissingen voor zich uitschuiven. Michelle Verheij van Jamoeders.nl ziet een boosdoener in deze quarterlifecrisis, waarbij dertigers verlamd raken door de druk om de juiste keuze te maken. ‘Dat wordt zó gehypet. Natuurlijk is kiezen lastig, maar wie zegt dat je over tien jaar wél weet wat je wilt?’

Angst voor de gevolgen van gezinsuitbreiding verlamt volgens haar veel vrouwen. ‘Ik hoor wel eens: mijn baas zal het niet leuk vinden als ik zwanger ben. Dan denk ik: je hebt het niet eens geprobéérd. Ik heb in mijn eerste sollicitatiegesprek ook niet verteld dat ik zwanger was en dat is mijn goed recht. In mijn tweede gesprek heb ik het natuurlijk wel verteld. Ik vind: niet alleen je baas, maar ook jij zou naar de lange termijn moeten kijken. Straks kun je geen kinderen meer krijgen. Als je goede redenen hebt om kinderen uit te stellen, moet je dat zeker doen. Maar anders is het zonde.’

Sabine te Braake (28 jaar, één kind), herkent zich in de statements van Jamoeders.nl. Ze is een beetje moe van ‘al dat gemekker’ over hoe moeizaam werk en zorg te combineren zijn. ‘Mensen maken zo’n big issue van kinderen krijgen. Ik word doodziek van al die mensen die hun Max of Otto zo uniek vinden. Laten we er een beetje gewoon over doen.’

Het verbaast Te Braake dat het niet wat gewoner is om vroeg kinderen te krijgen. ‘Alle tegenargumenten gaan over geld: alsof je eerst een groot salaris en een stationwagon moet hebben om een kind te krijgen.’ Net als Van der Woude was ze oorspronkelijk niet van plan om op haar 23ste zwanger te worden. ‘Vroeger dacht ik: aan mijn lijf geen polonaise voor ik 30 ben.’ Maar ze raakte toch in verwachting toen zij en haar vriend nog studeerden. ‘Het was niet helemaal handig, maar we hebben er goed over gepraat. We wisten: dit willen en dit kunnen wij.’

Haar hbo-studie Communicatie brak ze af, met de afspraak dat zij na haar vriend weer aan de beurt zou zijn om te studeren en te werken. Inmiddels is Te Braake deeltijd communicatiemedewerker en druk aan het afstuderen. Ze werkt bij een computerbedrijf waar ze als stagiair is binnengekomen. Nu haar kind groter wordt, kan de grote inhaalmanoeuvre beginnen. ‘De enige weg is naar boven.’

EscenicId: 724631

Geef je reactie

Je kan een reactie ingeven op een artikel via jouw LinkedIn account.
We vragen je bij een reactie je voornaam, achternaam en functietitel - die tevens automatisch ingeladen zijn vanuit jouw LinkedIn profiel - in te vullen.

Via onderstaande link kan je inloggen met je LinkedIn account. Aanmelden met je LinkedIn Account

lezersreacties (14)

03/10/2008

whgncm whgncm , zDGYkcUALmAVciOQF

NL7sUO <a href="http://hslfqatiqomr.com/">hslfqatiqomr</a>, [url=http://gkaopwpkypqh.com/]gkaopwpkypqh[/url], [link=http://gcqxgliwqose.com/]gcqxgliwqose[/link], http://cytuafdkmgac.com/

16/09/2008

Roos , onderzoeker

@ Sijmen: tuurlijk zijn er mannen die weinig volwassen zijn en nog niet toe aan een gezin. Maar de dames willen eerst aan zichzelf werken (soms hun leven lang), en zijn vervolgens zo kritisch en slim dat ze geen man kunnen vinden om een kind mee te krijgen. Wie het geluk heeft snel de ware Jacob te vinden, moet vooral niet wachten met kinderen krijgen. Het scheelt in de maatschappelijke kosten (IVF-behandelingen, therapie, risico's etc) en het levert meer baten op (koppeling gehandhaafd met de arbeidsmarkt). Hoe langer je wacht, hoe gewenster en kostbaarder een kind wordt, wat weer leidt tot verwrongen ouder-kindrelaties: prinsen en prinsesjes corrigeer je tenslotte niet. En dat is wel de basis onder opvoeden.

16/09/2008

Ingeborg

Wat mij opviel in de verhalen van de dames hierboven is dat ze niet zozeer 'jong' moeder zijn (ik denk bij jong aan rond de twintig, eigenlijk) als wel laat klaar met hun studie. Ik was zelf 22 toen ik mijn HBO studie afrondde, en toen was ik inmiddels ook al fulltime aan het werk. En ik heb echt gewoon 5 jaar over de Havo & 5 jaar over het HBO gedaan...
Zo blijft er tijd over voor je 'carrière'!
En toen mijn jongste (die ik kreeg toen ik 30 was) problemen bleek te hebben waardoor de diverse opvangmogelijkheden minder geschikt voor 'm bleken te zijn, had ik energie genoeg om naast mijn baan nog een HBO-opleiding te doen zodat ik mijzelf kon omscholen. En nu werk ik lekker vanuit huis in mijn eigen bedrijfje, kindertjes gelukkig en een tevreden moeder.

15/09/2008

sijmen , onderzoeker

Waar zijn de vaders in dit verhaal? Is het niet zo dat het zogenaamde uitstel van het krijgen van kinderen met name komt omdat de mannen er nog niet zo aan toe zijn?

14/09/2008

Marlies

Ik ben net ongepland zwanger en vanwege onderhuur op zoek naar een woning in Amsterdam. Ik kan echt nergens goede informatie zoeken over voorrangsregelingen voor alleenstaande ouders, heeft iemand tips?

14/09/2008

Femke

Inderdaad Marieke, een erg inspirerend artikel voor alle single dames van Nederland.
Laat de Ja-moeders hun mond (ik ben geneigd bek te zeggen, het artikel maakt me boos!!) houden tot dat ze voor alle vrouwen met een kinderwens een man hebben gevonden.

Het kan wel zijn dat vroeg kinderen krijgen 'zo fijn' is voor je carrière, maar wat moet je daarmee als je geen partner hebt om die kinderen mee te krijgen??

Bedankt mensen van de Volkskrant banen voor het publiceren van "zo'n fijn, opbeurend" artikel!!!!!

14/09/2008

thirza agter , docente duits

Als je niet de juiste partner tegenkomt, kun je beter doorgaan met werken.Inplaats van kinderen te krijgen.

14/09/2008

Audrey , Lactatiekundige

Ik was 24 toen de eerste kwam. ben toen ook gestopt met werken. Al snel kwam de tweede, 3 jaar later de derde en 5 jaar later kwam ons kadootje nr vier. Ik heb mij nooit verveelt of mij geremd gevoelt in mijn ontwikkeling op mijn 36e ben ik een studie begonnen en nu 11 jaar later ben ik lactatiekundige en werk ik als coördinator bij een kraamorganisatie. Ik heb nu de kinderen groter zijn wel alle ruimte om carriére te maken en gewoon 80 tot 100% te werken zonder mij schuldig te voelen of stress te hebben opvang is niet nodig en de kinderen helpen gewoon mee in het huishouden. Als ik mijn collega's zie rennen tussen werk, school, kinderopvang en stress als er een van de kinderen ziek is dan ben ik heel blij toen de tijd te hebben gehad en nu carriére.

14/09/2008

Ineke , journalist

Prima artikel. Inderdaad, waarom zou je wachten met het krijgen van kinderen als je een stabiele relatie hebt? En waarom die boze reacties van mensen die geen stabiele relatie hebben? Het is toch niet verplicht?
Jong kinderen krijgen heeft veel voordelen: je bent flexibeler, kunt meer hebben, je lichaam is geschikter voor een zwangerschap, bevallen en zogen voor je dertigste. Ik weet het uit eigen ervaring.
En als je kinderen naar school gaan, heb je alle vrijheid.
@ Marlies: heb je het FIOM al geprobeerd? Of anders de VBOK?

14/09/2008

Shisheido

Ik werd moeder toen ik 23 werd. Nu 10 jaar later heb ik daar alle voordeel van. Ik vind dat de mate waarin je carriere zich ontwikkelt veel meer afhangt van hoeveel je werkt en hoe belangrijk je baan voor je is dan of je moeder bent of niet. Deeltijd werken is vooral minder makkelijk voor je carriere. Dus waarom niet samen 4x9 werken? De grote vraag blijft natuurlijk of al die moeders wel een carriere willen?

13/09/2008

marja

De beste moeder is die moeder die doet waar ze zichzelf het prettigst bij voelt. Heb zelf jong (25/27) kinderen gekregen,ben zelfs even gestopt met een betaalde baan (oei,schande..) toen de jongste naar groep 1 ging de draad weer opgepakt en als ik nu terug kijk:geen enkele spijt!Mijn instelling is altijd geweest:ik voel me er goed bij, mijn partner( gelukkig)ook dus wat is er dan mis mee?

12/09/2008

Marieke , Aio-Biomedische wetenschappen

Heel inspirerend artikel voor een vrijgezelle vrouw van 34 zonder kind en zonder vriend :(

12/09/2008

samanthe

"Laten we er een beetje gewoon over doen", ja graag! In Nederland wordt overtrokken gereageerd op iedereen die afwijkt van de heersende ouderschapsideologie. En als vrouw kun je het nóóit goed doen. Wordt tijd dat we leren ons niets aan te trekken van wat 'ze' denken dat goed voor ons is.

12/09/2008

Ariel

Ik werd al erg jong moeder en alhoewel dat niet gepland was vond ik het heerlijk om studie en het krijgen van kinderen te combineren. Studeren kan je veel meer in eigen gekozen momenten en thuis, waardoor het hele opvang- vraagstuk aan mijn neus voorbij ging. Nu zijn de kinderen naar school, ben ik 27 en kan ik heerlijk werken zonder op m'n tenen te lopen van de vermoeidheid of me af te vragen wat een handig 'kinderkrijgmoment' is. Mijn carriere kan in alle rust beginnen!