Vm-2, de oplossing voor schooluitval?

Het experiment met het vm-2 is in volle gang. Op acht scholen is het vmbo en mbo tot één opleiding samengevoegd onder één dak. De eerste signalen zijn hoopgevend. Is vm-2 de oplossing om de enorme schooluitval van mbo'ers een halt toe te roepen?

De meeste jongeren volgen mbo-onderwijs. De voortijdige schooluitval onder deze leerlingen is groot. Die schooluitval is problematisch omdat de kansen op de arbeidsmarkt zonder minimaal een mbo-diploma klein zijn. Wie wel aan de bak komt, is vaak levenslang gedoemd tot een laagbetaalde baan op een laag niveau en heeft amper mogelijkheden door te groeien.

Vmbo-leerlingen behoren in de regel door te stromen naar het mbo, en in die overgang zit een deel van het probleem. Jongeren met een vmbo-diploma zijn doorgaans 16 jaar, een kwetsbare leeftijd. Zegt ook Fred Carduck. Hij is onderwijsadviseur voor Amarantis Onderwijsgroep in Amsterdam, waar zestig vmbo- en mbo-scholen met in totaal dertig duizend leerlingen onder vallen. Hij ziet een begin van een oplossing voor de grote schooluitval in het samenvoegen van vmbo en mbo tot één opleiding onder één dak: vm-2 genoemd. Op acht Amarantis-scholen is de vm-2 twee jaar geleden ingevoerd, waaronder het Waterlantcollege in Amsterdam-Noord.

Eerste resultaten

De overheid heeft 1,5 jaar geleden extra geld uitgetrokken voor experimenten zoals op het Waterlantcollege. Omdat de eerste resultaten hoopgevend zijn, zullen vanaf augustus ongeveer zeventig scholen in Nederland vmbo en mbo ineen aanbieden.

Fred Carduck van Amarantis: ‘Op hun zestiende is het brein van veel jongeren nog onvoldoende ontwikkeld om te kunnen overzien wat de consequenties zijn van hun daden en beslissingen. Jongeren van die leeftijd zijn vaak vooral met zichzelf en met elkaar bezig. Een vwo-leerling krijgt op zijn achttiende zijn diploma; die heeft twee jaar extra de tijd gekregen om over zijn toekomst na te denken. Daar willen wij met vmbo-leerlingen ook naar toe: hen langer vasthouden in het schoolgebouw.’

‘Dat doen we door hen duidelijk te maken dat ze met een vmbo-diploma nog lang niet klaar zijn, dat dit papiertje niet meer is dan een voorbereiding op het doel: middelbaar beroepsonderwijs afronden, op minimaal niveau 2.’

Soepele overgang

Voor de docenten van vmbo en mbo betekent dat: samenwerken en zorgen voor een soepele overgang van het vierde naar het vijfde leerjaar. Dat komt volgens Carduck beide onderwijsvormen alleen maar ten goede. Een veelgehoorde klacht van mbo-leerlingen is namelijk dat zij in het eerste jaar vaak stof krijgen die zij op het vmbo al hebben gehad. Niet erg motiverend. Andersom bereiden vmbo-docenten in de vm-2 hun leerlingen beter voor op het mbo. Zo bestaat het vijfde jaar grotendeels uit een stage. Dat betekent dat ze op het vmbo al een juiste beroepshouding moeten aanleren, moeten weten hoe je een sollicitatiebrief schrijft, hoe een organisatie werkt.

De grootste verandering voor leerlingen op het vm-2 is dat zij na het vmbo-diploma doorstromen naar het vijfde leerjaar, en niet naar het eerste leerjaar van het mbo. Ook blijven zij in hetzelfde schoolgebouw, met vaak dezelfde docenten, dezelfde klas en één schoolaanpak. De vertrouwde omgeving moet de kans dat deze leerlingen binnenboord blijven, vergroten.

Een andere verandering is dat zij na hun vmbo-examen niet meer drie maanden vrij hebben na hun vmbo-examen maar naar de zomerschool gaan. Erg belangrijk, zegt Fred Carduck, want veel vmbo'ers raken na hun diploma verloren voor het onderwijs omdat ze met de lange zomervakantie hun genoten vrijheid moeilijk kunnen opgeven voor een vervolgstudie. Sommigen vergeten zich aan te melden voor een mbo-opleiding of doen dat laat.

Schooluitval

Om de schooluitval te lijf te gaan, houdt Amarantis zijn vmbo'ers beter in de smiezen. Wie zich na de zomerschool niet meldt voor het vijfde leerjaar, dus eigenlijk het eerste mbo-jaar, die wordt door de school opgespoord en achter de broek gezeten. ‘Voorheen was de houding dat het de eigen verantwoordelijkheid is van de leerling of hij verder leert. Daar zijn we vanaf. Jongeren op die leeftijd zijn te kwetsbaar om hen die verantwoordelijkheid te geven, die moeten we in hun eigen belang bij de hand nemen.’

Het is nog te vroeg voor conclusies, maar, zegt Fred Carduck, de eerste signalen zijn hoopgevend. Hij ziet na twee jaar al een ‘lichte toename’ van het aantal leerlingen dat na het vmbo op de school blijft om het mbo-diploma te halen.

Carduck: ‘In zijn algemeenheid vind ik dat leerlingen in Nederland veel te jong voor de keuze staan naar welke middelbare school ze gaan. We moeten af van de opvatting dat het systeem nu eenmaal zo werkt. Als vm-2 ertoe leidt dat minder jongeren voortijdig het onderwijs verlaten, dan mogen we toch hopen dat het niet blijft bij een experiment.’

Toelichting lezersreacties

Lezersreacties worden geplaatst op de website van VKbanen. Door het insturen van een reactie verleen je impliciet toestemming aan VKbanen je reactie onder vermelding van je naam en functietitel te publiceren op de website. Je reactie zal, indien nodig, worden geredigeerd en ingekort.

De redactie behoudt zich het recht voor om reacties te verwijderen als zij:

• Afwijken van het onderwerp, de stelling of de vraag.
• Beledigend of discriminerend zijn
• Commerciële doeleinden dienen

We vragen je bij een reactie je voornaam, achternaam en functietitel - die tevens automatisch ingeladen zijn vanuit jouw LinkedIn profiel - in te vullen. Die worden bij de bijdrage geplaatst op de website. Je e-mailadres vermelden we niet. Deze zal door de redactie alleen worden gebruikt om je een vraag te kunnen stellen, bijvoorbeeld bij een oproep om informatie, foto’s, of bij onduidelijkheden in de tekst.

De redactie van VKbanen