Tegen de rompslomp

In het eerste publieke debat over de Onderwijsagenda, woensdagavond in Utrecht, werd opgeroepen tot burgelijke ongehoorzaamheid. Wees geen slachtoffer van al die regeltjes in het onderwijs. Negeer ze hier en daar, of ga er langs en trek je eigen plan.

Kennen scholen te veel organisatorische rompslomp, luidde de hoofdvraag van het debat over de Onderwijsagenda die de Volkskrant organiseerde in het gebouw van het roc in Utrecht-Zuid. Jazeker, er is te veel rompslomp, luidde de klacht. Maar de discussie bleef niet steken bij die constatering.

Schooldirecteur Alex Peltekian: ‘Ik kom oorspronkelijk niet uit het onderwijs. Maar toen ik als directeur van scholenkoepel Penta in Hoorn begon, verbaasde ik me over die twee kubieke meter Gele Katernen, het blad met alle regelgeving van het ministerie. Met collega’s heb ik alles op een paar steekkarretjes geladen en ritueel in de papierbak gegooid.’

Natuurlijk gebeurde er niks. Logisch, vindt Peltekian: ‘We zijn in het onderwijs heel brave mensen.’

Wantrouwen
Geïnstitutionaliseerd wantrouwen, noemde inleider Chris Sigaloff de rompslomp in de scholen. We durven het onderwijs nog steeds niet over te laten aan degenen die ervoor zijn aangesteld. Er heerst nog altijd veel voogdij vanuit besturen en de bovenschoolse managers.

Het vervelende is dat er geen hoofdschuldige voor is aan te wijzen. Iedereen bestookt elkaar met nieuwe regeltjes en verantwoordingslijnen. Sigaloff: ‘Zo gaan we met de beste bedoelingen met zijn allen het moeras in.’

Regelzucht
Tegelijkertijd groeit het beeld van een mopperende leraar die manmoedig weerstand biedt tegen de regelzucht. Die leraar zou wat meer zijn mond moeten opendoen, meende onderwijsconsultant Everard van Kemenade, en hij schetste een beeld van een klagende leraar in de schoolgang en op feestjes.

Volgens Van Kemenade moet de leraar zich vaker tegen zijn eigen leiding uiten. Van Kemenade: ‘Hoe komt het dat de docent zich zo weinig laat horen? Wellicht omdat hij het ook wel lekker vindt. Het biedt veiligheid als hij er zelf niets aan hoeft te doen.’

Hij werd bijgevallen door Sigaloff. ‘Leraren moeten niet alleen maar lesgeven, maar ook hun stem willen drukken op de vormgeving van het onderwijs.’

Leemlagen
Meerdere docenten in de zaal waren er echter niet gerust op dat je stem verheffen iets uithaalt. Ze moeten eerst een aantal leemlagen door en uiteindelijk beslissen ze niet zelf.

Omdat volgens Peltekian rompslomp ook een gevoel in de hoofden van mensen is, doet een goede manager zijn best om zijn mensen te laten groeien, zowel in de ogen van zichzelf als in die van anderen. Peltekian: ‘Maak leraren eigenaar van hun resultaten, geef hun vertrouwen, breek de angstcultuur op scholen af, zodat leraren en schoolleiders weer wat durven.’

Er kan veel meer dan men denkt, ook in reusachtige schoolorganisaties. Van Kemenade: ‘Bij hogeschool Fontys hebben we tegenwoordig een apart facilitair bedrijf. Als mijn computer het niet doet, moet ik een nummer bellen en wordt er eerst een call aangemaakt. Dat gebeurt ook als die ict-collega vlak bij me zit. Tegenwoordig loop ik zelf even naar hem toe, ook al mag dat eigenlijk niet.’

Advies
Advies: laat de regels soms de regels zijn. Peltekian: ‘Er is echt geen inspecteur die mijn school sluit als de resultaten goed zijn.’

Bekijk ook de videoregistratie van het debat.

Toelichting lezersreacties

Lezersreacties worden geplaatst op de website van VKbanen. Door het insturen van een reactie verleen je impliciet toestemming aan VKbanen je reactie onder vermelding van je naam en functietitel te publiceren op de website. Je reactie zal, indien nodig, worden geredigeerd en ingekort.

De redactie behoudt zich het recht voor om reacties te verwijderen als zij:

• Afwijken van het onderwerp, de stelling of de vraag.
• Beledigend of discriminerend zijn
• Commerciële doeleinden dienen

We vragen je bij een reactie je voornaam, achternaam en functietitel - die tevens automatisch ingeladen zijn vanuit jouw LinkedIn profiel - in te vullen. Die worden bij de bijdrage geplaatst op de website. Je e-mailadres vermelden we niet. Deze zal door de redactie alleen worden gebruikt om je een vraag te kunnen stellen, bijvoorbeeld bij een oproep om informatie, foto’s, of bij onduidelijkheden in de tekst.

De redactie van VKbanen