Talenten stappen als eerste op bij baanonzekerheid

28/01/2009 / Sara De Sloover

Talenten stappen als eerste op bij baanonzekerheid

In tijden van dreigende massaontslagen zijn de beste werknemers het eerste weg. Zij hebben de beste contacten elders en zijn slim en actief genoeg om het zinkende schip te verlaten, voordat ze gedwongen werkloos worden. Dat zegt arbeidspsycholoog Marc van Veldhoven, universitair hoofddocent aan de Universiteit van Tilburg.

'Wie de optie heeft om te gaan, gaat vaak. In een bedrijf waar massaontslagen in de lucht hangen, kun je je doorgaans op korte termijn ook niet verder ontwikkelen. Alles stagneert. Dat kan mensen net het zetje geven om te gaan, vooral jonge mensen met veel potentieel.' Als gevolg daarvan hebben bedrijven na een recessie vaak moeite weer op stoom te komen, juist omdat hun beste krachten zijn vertrokken.

Andere werknemers willen het liefst bij hun huidige werkgever blijven. Omdat ze geen andere opties zien, of loyaal zijn aan het bedrijf waarvoor ze al jaren werken. Onzekerheid over hun baan leidt ertoe dat die werknemers harder gaan werken en zich minder vaak ziek melden. Ze willen 'geen minpunten op hun lijstje krijgen', aldus Van Veldhoven.

Sociaal netwerk en status
Werk is in tijden van economische recessie enorm belangrijk, stelt Van Veldhoven. 'Het zorgt voor inkomen, een sociaal netwerk en status. Dat fenomeen wordt sterker naarmate de arbeidsmarkt verslechtert.'

Volgens de Tilburgse arbeidspsycholoog is baanonzekerheid net zo stressvol als ontslag. 'Dat blijkt uit onderzoek, maar zag ik ook van nabij gebeuren in grote bedrijven waarvoor ik eerder heb gewerkt.' Werknemers die niet weten of ze hun baan kunnen behouden, voelen zich machteloos, zegt Van Veldhoven. Ze zijn niet alleen bang om ontslagen te worden, maar vrezen ook dat hun werkgever hen zal dwingen harder te gaan werken of een overplaatsing of loonverlies te accepteren.

Mensen die gedwongen moeten opstappen op lange termijn vaak beter af
Op de langere termijn, zo blijkt volgens Van Veldhoven uit onderzoek, zijn de mensen die gedwongen op moeten stappen overigens vaak beter af dan de mensen die in crisistijd mochten blijven. 'De personeelsleden die de laan uitgestuurd werden, krijgen natuurlijk een klap te verwerken. Maar na een tijd komen ze toch weer ergens aan de bak.

En dan hebben ze over het algemeen meer gevoel van controle over hun loopbaan dan degenen die mochten blijven. Die krijgen last van wat in de literatuur het survivor's syndrome genoemd wordt: ze blijven achter met het idee minder controle te hebben, minder kansen of soms minder loon. Daarbij hebben ze een gevoel van loyaliteit ten opzichte van weggestuurde collega's, die vaak in de buurt wonen en ze dus nog regelmatig onder ogen komen. Dat maakt hun werk mentaal zwaarder. Daarnaast wordt het werk vaak ook letterlijk zwaarder: er zijn minder mensen, maar daarom niet minder werk.'



Geef je reactie

Je kan een reactie ingeven op een artikel via jouw LinkedIn account.
We vragen je bij een reactie je voornaam, achternaam en functietitel - die tevens automatisch ingeladen zijn vanuit jouw LinkedIn profiel - in te vullen.

Via onderstaande link kan je inloggen met je LinkedIn account.
>> Aanmelden met je LinkedIn Account

lezersreacties (13)


04/02/2009
Jan

Opstappen!!! Slechte tijden zijn óók het moment om die droombaan te krijgen.
Werkgevers zetten op sleutelposities vers bloed neer volgens Ron Jansen, managing partner bij Ebbinge & Company.
Bedrijven hebben ze andersoortig management nodig: mensen met visie en besluitvaardigheid die door de moeilijke markt heen kunnen kijken en kansen zien. Juist in recessietijd kun je goede carrièrestappen maken die het verschil maken.

03/02/2009
Tom van Breukelen , Software engineer

Je er vooral voor zorgen dat je altijd volledig op de hoogte blijft van alle nieuwe ontwikkelingen op je vakgebied. Ik krijg vaak te horen van kollega's in mijn leeftijdgroep dat ze geen zin hebben nieuwe dingen erbij te leren. Dat is natuurlijk funest indien ze hun baan verliezen.

Wat ik echter zeer onrechtvaardig vind hier in Duitsland, is dat mensen niet ontslagen worden naar hun competenties, maar naar sociale achtergronden. Een hardwerkende, gemotiveerde vrijgezel wordt n.l. eerder de deur uitgegooit, dan een luie donder die toevallig getrouwd is met kinderen. Vandaar dat jonge talenten ook hier sneller wegtrekken, want die zien de bui al hangen.

01/02/2009
Janine

Ben toevallig net door zo'n procedure heen, ik ben weggegaan in overleg en blij toe. Ik kan nu met een frisse start beginnen, terwijl mijn collega's achterblijven en het onmogelijke moeten bewijzen. Laat ik het zo zeggen: mijn ontslag (idd, met mijn instemming) verdient geen schoonheidsprijs van werkgeverskant, na 4 jaar hard werken had ik verwacht in ieder geval met respect behandeld te worden, zeker wanneer je vak is om mensen te adviseren hoe ze met hun personeel om kunnen gaan. Maar goed, bij de loodgieter lekt het, enz.

Ik prijs me oprecht gelukkig dat ik het schip verlaten heb. Ik was wel degelijk een goedfunctionerend medewerker, maar uitte wat er in mijn ogen beter kon. Dat helpt een organisatie verder in mijn ogen, maar de managers ego loopt natuurlijk een deuk op. Ik was naief denk ik, om te hopen dat er respectvol met mensen omgegaan wordt in organisaties of misschien heb ik gewoon teveel slechte verhalen gehoord.
En ja, ook in deze situatie bleven mensen zitten die al jaren slecht functioneren, voor de helft van de klanten niet meer mogen werken op verzoek van de klanten... Apart dat die mensen dan toch blijven, alhoewel, die zijn natuurlijk duurder om te ontslaan. Uiteindelijk is het puur een geldkwestie.

Ik kan helemaal beamen dat de goede mensen gaan lopen op het moment dat ontslag niet op een rechtvaardige en respectvolle manier verloopt en er eisen aan de achterblijvers worden gesteld waar je je vraagtekens bij kan zetten.
Ik heb er veel van geleerd, ondanks alle emoties en prijs me des te gelukkiger met mijn privéleven en nieuwe baan!
Ik wens een ieder in dezelfde situatie een goede advocaat, een stuk realiteitszin, veel geluk en succes toe en vooral een hoera voor het verlost zijn van een werkgever!

01/02/2009
Laurentia

Ik ben het eens met John. Daarom zou het 'last in first out' systeem ook door alle ondernemingen losgelaten moeten worden. Laat P&O serieus kijken naar beoordelingen en competenties. Overigens lijkt de crisis ook een mooi excuus om van de door John genoemde 'aardige mensen' zonder de benodigde capaciteiten af te komen.

01/02/2009
Lenard

Eenvoudig motto: Leef je eigen leven; zorg dus dat je zelf de regie in handen houdt.
Niet altijd makkelijk om volgens dat motto te leven maar ik probeer het op lastige momenten wel steeds in mijn kop te prenten... Fijn dat er ook een wetenschappelijke onderbouwing is dat je er uiteindelijk gelukkiger van wordt.

01/02/2009
Femke Beerepoot , export manager

Ben het helemaal eens met het artikel en met Gerard: verander deze week van baan na zes jaar bij een bedrijf. Veel geleerd, maar al een tijd met m'n hoofd tegen het plafond. De crisis, de stagnatie, en het feit dat de survivors van de eerste ontslagronde helemaal niet gerespecteerd worden voor het harde werken met minder mensen, gaf me net het zetje dat ik nodig had. (fijn te weten dat ik dus bij het talent hoor :-)) Enne, loyaliteit aan de baas? nee hoor: zes jaar hard gewerkt, en daarvor een salaris ontvangen. Quid pro quo, geen dank of trouw verschuldigd, niet van hun kant, en niet van de mijne.

31/01/2009
John

@ Ed
Je werkgever in moeilijk vaarwater brengen door je vertrek. Beste Ed, jij denkt dat je werkgever loyaal zal zijn aan jou als het slecht gaat? Dat is helaas niet zo. Je kan maar beter kiezen voor je eigen toekomst! De meeste mensen die blijven zitten werken er al vaak vele jaren. Veel van die mensen kunnen niet veel maar zijn door het (zwakke) management al jaren ontzien. Gevolg is dat veel bedrijven blijven zitten met vooral heel aardige mensen, die niet de capaciteiten hebben om de organisatie verder te helpen. Het type dat z'n werk vaak ziet als een hinderlijke onderbreking van z'n vrije tijd...

29/01/2009
Ed , Systeemontwikkelaar

Het getuigt niet van veel professioneel talent als je je eerdere werkgevers met je vertrek in moeilijk vaarwater brengt. Ik vraag me af of men wel terecht van talenten spreekt. Als het anderen zijn die het bedrijf na de crisis weer op gang brengen, dan lijken zij mij de talenten.

29/01/2009
Leo

Wat een zeurverhaal. Ech 'Universiteit' van Tilburg.

29/01/2009
Gerard , Business Consultant

Helemaal mee eens (niet met de india ganger trouwens).

Vorig jaar zelf mee gemaakt. 7 jaar hard moeten werken bij een IT firma, de baas rijk gemaakt (hij mij ook wel hoor!!) en dan ineens een overname, mensen met andere belangen en een toekomst waar niet direct duidelijkheid over kwam (lees: verkwanseld werd door een stel incompetente managers).

Gevolg: heft in eigen handen genomen, 1 jaar later, heb een grote, goede klant, 3 zware opleidingen achter de rug, 20/30% loonsverhoging en de kans om in 6-12 maanden teamleider/projectmanager te worden bij mijn opdrachtgever. En mijn oude werkgever: sinds 1 januari 20% gedwongen ontslagen, 60% minder omzet, naar verluidt een klote sfeer en in de etalage. Tuurlijk, vanwege het gedwongen ontslag een zeer riante ontslagvergoeding.... maar dan???

Kortom, mijn visie: als je zelf kan kiezen, is dat altijd beter als dat je gedwongen wordt als een gedwongen situatie. Geld is ook belangrijk, maar in dit soort gevallen heeft het geen toekomstkans. Ja leuk om 2 jaar door india te reizen, zou het best graag willen, maar wees realistisch, als je de kans krijg moet je gewoon aan je carriere werken. Uitrusten kan altijd nog!

29/01/2009
Judith

Waarom zou je wachten tot je ontslagen wordt? Als je die droom hebt, GA! Je bent zelf de enige die je dromen waar kan maken. Waarom zou je dat dan niet gaan doen? Er is altijd wel weer een nieuwe baan voor je. En rondreizen in India kun je heel goedkoop doen, met een paar duizend euro kom je al een heel eind.

28/01/2009
bauke , medewerker project- en changemanagement

Ik stap niet uit mezelf op nu. Sterker nog - ik hoop dat ik ontslagen word!
Dan is daar eindelijk het momentum, de gelegenheid, het geld én dat benodigde zetje in de rug om eindelijk uitgebreid (misschien wel twee jaar - waarom niet?) door India te gaan reizen!
Na alle ellende kom ik verlicht en uitgerust weer terug. Ik trek weer terug in mijn onderverhuurde koopappartement in Amsterdam centrum, en zoek dan in de aantrekkende economie naar een baan waar ik gewoon weer opnieuw begin.

28/01/2009
Laurens

denk niet dat je verlicht terugkomt uit India, je hebt meer kans op een fikse voedselverigiftiging en een harde realitycheck


Zoek artikel

trefwoord moet minstens 3 karakters lang zijn
Ontslag , Verdien ik wel genoeg , Juridisch advies , Leukste baan , Special werken bij de overheid , Interview , Nieuws & Achtergrond , Columns , Speechdeskundige Bas Mouton , Migratiewijzer , Carrièretips , Loopbaancoach
topbanen
Andere sites van De Persgroep Nederland
© 2010 De Persgroep Nederland. Alle rechten voorbehouden. Lees de gebruiksvoorwaarden.
  • ACAP