---

Sleur in je werk? Doe de gratis online cursus motivatie

09/02/2010 / VKbanen

Was vroeger een lichamelijk gezonde en tevreden medewerker het ideaal, nu moet hij gemotiveerd en bevlogen zijn. Wat kun je als werknemer daaraan doen? De Volkskrant, de Universiteit Utrecht en het trainingsbureau Schouten & Nelissen hebben de speciale internetcursus Motivatie! Bevlogen aan het werk ontwikkeld. De cursus is gratis. Schrijf je nu in op hartenziel.nl.

Ons werk en de organisaties waarbinnen dit plaatsvindt zijn de afgelopen decennia ingrijpend en in een ongeëvenaard tempo veranderd. Werknemers van pakweg 20 of 30 jaar geleden zouden hun werkplek niet meer herkennen, als die baan al niet naar het buitenland is verhuisd. Hen zou vooral de alomtegenwoordigheid van computers, robots, mobiele telefoons en andere hightechapparaten opvallen. Maar ook het grote aantal parttimers, vrouwen en allochtonen die nu werken.

Mensen
Er is echter nog veel meer veranderd, maar daarvoor moet je iets beter kijken. Zo ligt de nadruk nu vooral op werken met mensen (ruim 75 procent van de Nederlanders werkt momenteel in de dienstverlening) en op samenwerken in team- of projectverband. Organisaties zijn platter, maar vaak ook ingewikkelder geworden; je wordt tegenwoordig vaak door meerdere mensen aangestuurd in een matrix organisatie.

Doe mee aan de cursus De Volkskrant, de Universiteit Utrecht en het trainingsbureau Schouten & Nelissen hebben de speciale internetcursus Motivatie! Bevlogen aan het werk ontwikkeld. De cursus is gratis. Schrijf je nu in op hartenziel.nl.

De nadruk ligt op eigen verantwoordelijkheid (afrekencultuur) en je moet zelf je taak invullen, als je je ‘targets’ maar haalt. Omdat alles zo snel verandert, telt ervaring nauwelijks nog mee, er moeten risico’s genomen worden (ondernemerschap) en de zekerheid van een baan voor het leven is ingeruild voor het zelf op peil houden van de eigen aantrekkelijkheid voor de arbeidsmarkt (employability).

Hoofd
Wat hebben al deze veranderingen met elkaar gemeen? Ze illustreren stuk voor stuk dat de menselijke factor steeds belangrijker wordt. Je zou het de psychologisering van arbeidsorganisaties kunnen noemen. In plaats van met hun lichaam werken werknemers tegenwoordig vooral met hun hoofd (informatieverwerking – mentale arbeid) en met hun hart (werken met mensen – emotionele arbeid). Het werken in een onzekere, diverse, complexe en continu veranderende omgeving vergt aanzienlijke mentale en sociale capaciteiten van werknemers.

Het gaat daarbij om motivatie, aanpassingsvermogen, inzet en om allerlei soft skills zoals empathie, assertiviteit, time management, onderhandelen, jezelf presenteren, samenwerken, conflicten oplossen, tolerantie, stressbestendigheid en grenzen stellen. Want samenwerken met mensen uit andere culturen of met collega’s in een team gaat niet vanzelf. Om nog maar te zwijgen over het omgaan met veeleisende klanten, agressieve passagiers, onredelijke patiënten en hun familieleden of ongemotiveerde leerlingen. Daar moet je aardig wat psychologische trucs voor uit de kast halen.

Leidinggevenden
Dat geldt in nog sterkere mate voor het groeiende leger leidinggevenden, van hen wordt nóg meer psychologisch inzicht en dito vaardigheden verwacht. Wil je tegenwoordig je werk goed kunnen doen, dan moet je initiatief tonen, flexibel en veranderingsbereid zijn, en verantwoordelijkheid nemen voor je eigen loopbaan en ontwikkeling. Kortom, de moderne werknemer moet een psychologisch schaap met vijf poten zijn. De bottom line is dat niet zoals vroeger wordt verwacht dat de werknemer zijn lichaam maximaal inzet voor het bedrijf maar dat hij zijn hart en ziel inzet. Was vroeger een lichamelijk gezonde en tevreden medewerker het ideaal, nu moet hij gemotiveerd en bevlogen zijn.

Niet toevallig is er de afgelopen jaren veel onderzoek op gang gekomen naar bevlogenheid op de werkvloer. Een bevlogen medewerker beschikt over tomeloze energie, is erg toegewijd aan zijn taak en gaat helemaal op in zijn werk. Bevlogen medewerkers zijn intrinsiek gemotiveerd. Ze doen hun werk met passie en overgave omdat ze er plezier in hebben en niet vanwege de materiële voordelen die het oplevert of voor de status en de erkenning.

Je zou kunnen zeggen dat bevlogenheid het tegenovergestelde is van verveling. Iemand die zich verveelt voelt zich lusteloos en nutteloos, wordt totaal niet geboeid door het werk en kan zijn aandacht er niet bijhouden. Inmiddels weten we dat leer- en ontwikkelingsmogelijkheden, afwisselend en betekenisvol werk, inspraak en autonomie, coaching door de leidinggevende, goede prestatiefeedback en begrijpende en hulpvaardige collega’s bevlogenheid bevorderen. Dergelijk uitdagend werk zet hen ertoe aan het beste uit zichzelf te halen.

Saai
Voor mensen die zich vervelen is het werk daarentegen vooral saai, geestdodend en eentonig, zij worden niet (meer) uitgedaagd. Uit onderzoek blijkt dat bevlogen medewerkers beter presteren dan hun minder bevlogen collega’s. Zo werd in een Spaans onderzoek vastgesteld dat hotelgasten en restaurantbezoekers tevredener waren en vaker terugkwamen wanneer het personeel bevlogen was.

Een onderzoek bij een fastfoodrestaurant in Griekenland toonde aan dat de financiële omzet groter was naarmate de werknemers meer bevlogen waren. Ten slotte bleek uit een grootschalig onderzoek onder bijna achtduizend Amerikaanse business units dat de meest bevlogen units 1,4 maal productiever en gemiddeld 80 duizend dollar (52 duizend euro) per maand winstgevender waren dan de minst bevlogen units. Ook waren de klanten van de bevlogen units meer tevreden en was er minder personeelsverloop en ziekteverzuim. Bevlogenheid loont dus letterlijk voor bedrijven. Maar is het ook goed voor de werknemers zelf? Het antwoord is ja; bevlogen werknemers hebben veel plezier in hun werk, ze voelen zich op hun plaats in het bedrijf, zijn minder vaak ziek, voelen zich gelukkig, en zijn zowel geestelijk als lichamelijk zeer gezond.

Uitdaging
Wat kun je nu als werknemer doen om wat meer gemotiveerd en bevlogen aan de slag te gaan? Gaandeweg komt bij bijna elke baan de sleur om de hoek kijken en als je niet oppast wordt het werk ronduit saai, en dat is demotiverend en dodelijk voor de bevlogenheid. Het gaat er dus om dat het werk uitdagend blijft. Nu heb je als werknemers doorgaans je werkomstandigheden niet onder controle, maar je hebt er wel invloed op. Denk bijvoorbeeld aan de relatie met je chef, je collega’s en je klanten, of aan eigen initiatieven om het werk anders in te delen, je verder te scholen. Vaak is er veel meer mogelijk dan je denkt. Maar invloed krijg je niet vanzelf, het is iets wat jezelf neemt, pakt of opeist.

Invloed begint in de regel met het kenbaar maken dat iets niet goed zit. Daarvoor is helderheid vereist over de factoren die de motivatie ondermijnen en bevlogenheid bevorderen. Die helderheid komt door zelfonderzoek: waar krijg ik energie van en wat zijn juist energievreters? Dat is de eerste stap. Niet alles zal te realiseren zijn, en niet alles is even belangrijk. Concentreer je op de belangrijkste zaken die verbeterd moeten worden.

Maak vervolgens een plan hoe dingen op het werk te verbeteren en ga doelgericht aan de slag. Om doelen te bereiken moet je ook leren obstakels te overwinnen en met tegenslag om te gaan. Dat vraagt een positieve insteek: niet meteen bij de pakken neerzitten maar gebruikmaken van je creativiteit.

E-coaching
Hoe je op deze manier je motivatie en bevlogenheid kunt vergroten leer je in het e-coachingstraject Motivatie. Bevlogen aan het werk, op hartenziel.nl. Je gaat op zoek naar de knelpunten die je motivatie ondermijnen en je stelt een plan op om daarmee aan de slag gaan aan de hand van concrete oefeningen. Niets motiveert meer dan het bereiken van zelf gestelde doelen, zeker als er gaandeweg obstakels overwonnen moeten worden. Hoe je zoiets aanpakt en hoe je op het juiste positieve pad op weg naar je doel blijft, leer je met dit e-coachingstraject. Ga naar hartenziel.nl en doe mee. Het traject is kosteloos te volgen.

Wilmar Schaufeli, hoogleraar arbeids- en organisatiepsychologie, Universiteit Utrecht

Ulrike Wild, manager innovatie Schouten & Nelissen

Met medewerking van Peter de Greef

Nieuwe zoekopdracht

uitgebreid zoeken