---

Rechter buigt zich over convenant ziekenhuizen

05/02/2010 / Bart Duijs

Zes van de tien verpleegkundigen in ziekenhuizen overwegen een andere baan te zoeken, omdat de werkdruk als te hoog wordt ervaren. Daardoor kunnen ze onvoldoende tijd aan patiënten besteden. Het convenant 'Samenwerken, samen opleiden' zou de werkdruk moeten verminderen, maar uit onderzoek van EenVandaag en Nursing, het vakblad voor verpleegkundigen, blijkt juist het tegenovergestelde.

In het convenant, dat tussen 15 ziekenhuizen in Zuid-Nederland is gesloten, zijn afspraken gemaakt over het gezamenlijk opleiden en inzetten van operatieassistenten en anesthesiemedewerkers. Zo is onder meer vastgelegd dat ziekenhuizen geen personeel bij elkaar zullen weglokken en bovendien zelf meer personeel zullen opleiden.

Ook zal een einde worden gemaakt aan de maandelijkse toeslagen, dit om een ongewenste opwaartse druk van de salariëring van diverse functies in de gezondheidszorg tegen te gaan. Verder betalen ziekenhuizen geen wervervingspremie meer aan het eigen personeel, als een nieuwe medewerker wordt aangebracht.

Bart Duijs (46) is advocaat/partner bij Bosselaar & Strengers advocaten te Utrecht. Als ervaren arbeidsrechtadvocaat is hij vooral actief binnen de zorgsector. Hij adviseert een groot aantal zorginstellingen en voert, indien nodig, de noodzakelijke procedures.

De ziekenhuizen regelen voorts elk hun eigen regeling ‘studiekosten’, waarin de terugbetaling van studiekosten bij voortijdig uitdiensttreding wordt geregeld.

Averechts
Maar wordt de werkdruk door deze afspraken wel verminderd, zoals de ziekenhuizen willen doen geloven, of werkt het convenant averechts? En mogen de ziekenhuizen dergelijke afspraken wel maken, of zijn ze in strijd met het CAO-recht en het mededingingsrecht?

De beroepsverenigingen meenden van wel en spanden een kort geding aan. De rechter moest uitkomst bieden.

Tot teleurstelling van de beroepsverenigingen wilde de voorzieningenrechter in ’s Hertogenbosch zich echter niet uitlaten over de vraag of de werkdruk te hoog was, en door het convenant nog zou toenemen. Wel heeft hij zich op 30 december 2009 uitgelaten over de toelaatbaarheid van de afspraken vanuit het arbeids- en mededingingsrechtelijk perspectief. Zijn conclusies:

Toeslagen
Volgens de rechter is onvoldoende aannemelijk geworden dat de afspraken over de toeslagen in strijd zijn met de CAO Ziekenhuizen 2009-2011. Uit de CAO blijkt immers niet een recht op een structurele toekenning van een toeslag. Daarbij komt dat de CAO uitdrukkelijk bepaalt dat toeslagen die op basis van de arbeidsmarktsituatie worden toegekend geen structureel karakter hebben.

Studiekosten
Over het terugbetalen van studiekosten is afgesproken dat elk ziekenhuis een eigen regeling opstelt. Over de inhoud van een dergelijke regeling zegt het convenant niets. Deze afspraak kan daarom volgens de rechter niet worden aangemerkt als afspraak die ingrijpt in de individuele arbeidsvoorwaarden, waarvoor toestemming nodig zou zijn van de individuele werknemer. De rechter acht ook deze afspraak toelaatbaar.

Beperking concurrentie op arbeidsmarkt?
Wanneer nagenoeg alle ziekenhuizen in Zuid-Nederland afspreken dat zij maandelijks niet langer toeslagen zullen toekennen, wordt de onderlinge mededinging op de ziekenhuismarkt beperkt, zo oordeelde de rechter. Immers, het gebruik van toeslagen als middel om aantrekkelijker te zijn dan een ander ziekenhuis, wordt daarmee uitgeschakeld.

Hoewel er sprake is van strijdigheid met het mededingingsrecht, komt de rechter toch tot het oordeel dat het niet onaannemelijk is dat deze inbreuk gerechtvaardigd is, omdat de afspraken tot doel hebben het tekort aan personeel terug te dringen.

Bovendien beogen ze de ongewenste opwaartse druk van de salariëring van diverse functies in de gezondheidszorg een halt toe te roepen.

De vordering van de beroepsverenigingen wordt derhalve afgewezen.

Teleurstelling
De teleurstelling bij het ziekenhuispersoneel was groot. Met deze uitspraak werd volgens hen de onhoudbare situatie in de operatiekamers onnodig verlengd. De beroepsverenigingen hebben inmiddels besloten het er niet bij te laten zitten en er is hoger beroep aangetekend bij het Gerechtshof in Den Bosch.

Nieuwe zoekopdracht

uitgebreid zoeken