Populair in crisistijd: zelf je mba betalen

De economische crisis wordt over een breed front aangevat om te gaan studeren. De mba-opleidingen varen er wel bij. Meer studenten betalen de opleiding nu zelf.

Over twee jaar hoopt Roel Schiffers (39) de letters MBA achter zijn naam te mogen schrijven. Al jaren pot hij geld op om de peperdure parttime Master in Business Administration, de topopleiding voor managers in het bedrijfsleven, te kunnen betalen (kosten rond de 36 duizend euro). Maar steeds besloot hij de opleiding uit te stellen. Er was simpelweg te veel werk. Gesplitste of gefuseerde banken huurden hem in voor alle ICT-problemen die zo’n scheiding of huwelijk met zich meebrengt.

Nu, zegt de zelfstandig bedrijfsinformaticus, is het zakelijk gezien een goede tijd om te studeren. ‘Er is weinig werk, en de tarieven liggen zo laag, dat je er haast niets aan overhoudt. Je loopt dus niet veel inkomsten mis als je nu achter de boeken zit.’

Animo groot
Niet alleen in het hoger onderwijs, ook in de top van het bedrijfsleven wordt de crisis aangevat om wat bij te leren. De animo voor de belangrijkste aanbieders van mba’s is groot, de meeste zien zelfs een lichte toename.

Maar er zijn twee duidelijke veranderingen zichtbaar, zegt Jan Henk van der Werff van de TiasNimbas-businessschool, die mba’s aanbiedt in Tilburg, Utrecht en Bonn. ‘Er wordt langer over nagedacht voordat men zich inschrijft, en we zien een toename van het aantal deelnemers die de opleiding (deels) uit eigen zak betalen. Bedrijven zijn over de hele linie minder toeschietelijk geworden.’

In Tilburg hebben ze hun wervingsbeleid erop aangepast. Er wordt meer voorlichting gegeven in de weekends, en de betalingsregelingen voor studenten zijn versoepeld. Studenten kunnen hun studieschuld over een langere periode afbetalen.

Businesschool
Het landschap van de hogere bedrijfskundige opleidingen in Nederland is zeer onoverzichtelijk. Waar een mba-titel vroeger alleen verkregen kon worden aan de prestigieuze Rotterdamse Businessschool en businessuniversiteit Nyenrode, zijn er nu veel universiteiten en hbo-gelieerde instellingen die hun eigen businessschool hebben. Jaarlijks studeren er aan deze instituten een paar honderd mensen uit binnen- en buitenland.

Kosten, inhoud en duur verschillen sterk. Maar over de volle breedte van het aanbod, van Nyenrode tot de HES, wordt dezelfde trend gezien als in Tilburg: Meer mensen financieren (een groter deel van) de opleiding zelf. Soms met een bij ontslag verkregen omscholingspremie.

‘Eigenlijk doen die individuen nu wat de bedrijven volgens de handboeken ook zouden moeten doen: contracyclisch investeren’, zegt Joep Bolweg, hoogleraar mens, arbeid en organisatie aan de VU en directeur van Berenschot HRM.

‘Maar in de praktijk zie je dat de scholingsbudgetten bij veel bedrijven en de kortlopende contracten er bij bezuinigingen al snel aan moeten geloven. Het is nou eenmaal een eenvoudige manier van bezuinigen.’

Dat er flink wordt gekort op scholing, wordt door de meeste bedrijven ontkend. Grote multinationals hebben vaak langlopende scholingsprogramma’s en afspraken met opleidingsinstituten. De woordvoerder van MKB-Nederland denkt zelfs dat er in het midden- en kleinbedrijf relatief veel geld naar scholing gaat tijdens de crisis. Maar dat gaat volgens hem vooral naar de deeltijd-WW en omscholingsbudgetten. ‘Ik kan mij voorstellen dat er voor de hogere managementopleidingen nu even wat minder geld is.’

Zelf
Waarom durven individuen dan wel in dat soort opleidingen te investeren? ‘De crisis heeft me wel even aan het twijfelen gebracht. Maar de voordelen wegen op tegen de nadelen’, zegt Richard Smoorenburg (30). Ook hij begint in september aan een mba, waarvoor hij zo’n 20 duizend euro uit eigen zak betaalt. De rest van het geld komt van zijn ouders en zijn werkgever Endemol. Bovendien is een aanzienlijk deel van het collegegeld aftrekbaar van de belasting.

Smoorenburg: ‘Ik werk als manager online, en ten opzichte van bijvoorbeeld de financiële sector is het in de media minder gebruikelijk een mba te doen. Dat er nu ook veel mensen met een mba worden ontslagen is waar, maar dat is voornamelijk in andere sectoren. We vissen niet in de zelfde vijver.’

De voordelen waren hem allang duidelijk. Hij houdt van studeren, en hij kan er in zijn werk veel aan hebben. Endemol produceert veel in samenwerking met andere bedrijven. Kennis van andere sectoren en de problemen waarmee die zich geconfronteerd zien, komt daarbij goed pas.

Als het kopen van een huis
Vóór de crisis betekende het afronden van een mba een salarissprong van gemiddeld 2.500 euro per maand. ‘Bizar veel’, vindt Smoorenburg. Zelf verwacht hij er niet significant op vooruit te gaan. ‘Ik ga niet ineens een andere functie vervullen. Het maakt mij op de korte termijn alleen een aantrekkelijker werknemer.’ Hij ziet het meer als een huis kopen. ‘Het is waarschijnlijk een investering die zichzelf terugverdient, maar je weet het niet zeker.’

Roel Schiffers heeft meer concrete verwachtingen van de investering. Hij denkt door de opleiding meer inzicht te krijgen in alle juridische en praktische aspecten van fusies en overnames. Daardoor kan hij ‘een meer sturende rol’ krijgen in grootschalige projecten. ‘Dus een hoger tarief vragen.’

Schiffers en Smoorenburg beginnen in september. Er staat meteen een intensieve cursus van een week op het programma. Daarna is het ritme streng: wekelijks een dag van drie tot tien uur 's avonds college en nog zo’n 20 uur in eigen tijd. Twee jaar lang. Alles voor de kennis en de contacten. En de titel natuurlijk.

EscenicId: 748787

Geef je reactie

Je kan een reactie ingeven op een artikel via jouw LinkedIn account.
We vragen je bij een reactie je voornaam, achternaam en functietitel - die tevens automatisch ingeladen zijn vanuit jouw LinkedIn profiel - in te vullen.

Via onderstaande link kan je inloggen met je LinkedIn account. Aanmelden met je LinkedIn Account

Toelichting lezersreacties

Lezersreacties worden geplaatst op de website van VKbanen. Door het insturen van een reactie verleen je impliciet toestemming aan VKbanen je reactie onder vermelding van je naam en functietitel te publiceren op de website. Je reactie zal, indien nodig, worden geredigeerd en ingekort.

De redactie behoudt zich het recht voor om reacties te verwijderen als zij:

• Afwijken van het onderwerp, de stelling of de vraag.
• Beledigend of discriminerend zijn
• Commerciële doeleinden dienen

We vragen je bij een reactie je voornaam, achternaam en functietitel - die tevens automatisch ingeladen zijn vanuit jouw LinkedIn profiel - in te vullen. Die worden bij de bijdrage geplaatst op de website. Je e-mailadres vermelden we niet. Deze zal door de redactie alleen worden gebruikt om je een vraag te kunnen stellen, bijvoorbeeld bij een oproep om informatie, foto’s, of bij onduidelijkheden in de tekst.

De redactie van VKbanen