
Je kunt wel gokken hoe je overkomt op anderen als ze je voor het eerst ontmoeten, maar de kans is groot dat je daarbij bepaalde dingen over het hoofd ziet. Om meer te weten te komen over de indruk die je maakt, kun je op de nieuwe site eersteindruk.nl van vreemden horen hoe ze over je denken.
Dat je een potentiële nieuwe werkgever niet verleidt met alleen een sterk inhoudelijk verhaal, is inmiddels bekend. Wat je allemaal zegt, bijvoorbeeld tijdens een sollicitatiegesprek, wordt in sterke mate, voor zo’n 90 procent, gekleurd door je uiterlijk en lichaamstaal.
30 seconden
Volgens Roos Vonk,
hoogleraar sociale psychologie aan de Radboud Universiteit Nijmegen, hebben
mensen niet meer dan een halve minuut nodig om een beeld van iemand te
vormen over iemands intelligentie, zorgvuldigheid, zelfvertrouwen,
extraversie, opgewektheid of seksuele geaardheid.
Een personeelsmanager vertelde haar ooit: ‘Ik haal de kandidaat beneden op. We gaan samen de lift in, ik zeg iets over het weer en vraag of het goed te vinden was. Voordat we boven zijn weet ik al of het ‘m wordt.’
Om de eerste indruk die je maakt zoveel mogelijk te perfectioneren, heeft Vonk de site eersteindruk.nl in het leven geroepen. Hierop kun je een video van maximaal 45 seconden zetten, waarna bezoekers van de site je kunnen beoordelen op verschillende kenmerken, zoals de mate van warmte of zelfvertrouwen die je uitstraalt, hoe afwachtend je overkomt, hoe extravert, intelligent, vriendelijk, energiek, enzovoort. Leerzaam, vindt een deelnemer, want: 'Alles wat mensen met je doen, is gebaseerd op de indruk die ze van je hebben. Weet je welke indruk, dan loop je al een aardig eind voor.'
|
Regels |
Open
Sommige mensen die een video van zichzelf op de site hebben gezet, zijn
behoorlijk open. ‘Ik heb een jaar therapie gehad, omdat ik niet zo lekker in
mijn vel zat, en ik ben nu op zoek naar wat ik wil’, zegt een meisje tegen
de camera.
Naast het beoordelen van de vastgelegde kenmerken kunnen bezoekers in maximaal honderd woorden een reactie bij video’s achterlaten. Die variëren bij bovengenoemde kandidaat van ‘eerlijk om te vertellen dat ze therapie heeft gehad, moedig te zeggen dat ze graag thuis is met hond’ tot ‘mej. heeft wat mij betreft de ik-mag-jou-factor. Scoort minder op gezag dan op inleving. Succes!’ en ‘Onzeker type, weet niet wat ze wil en straalt dat ook uit.’
De mening van een vreemde is volgens Vonk gebaseerd op een grote verzameling van non-verbale informatie, over onder meer de haargrens, kaaklijn, make-up, neus–kin-afstand, mimiek, sieraden, geur, lichaamshouding, taille–heup-verhouding, stem, regionaal accent, oogcontact, oogopslag en zelfs minimaal waarneembare details als pupilgrootte.
Controle
Op deze factoren heeft een individu lang niet altijd controle, ook niet bij sollicitatiegesprekken.
Juist omdat iemand van zichzelf niet altijd even scherp in beeld heeft hoe
hij of zij beweegt, kijkt of praat, is het leerzaam te horen wat anderen
intuïtief van je karakter oppikken, betoogt Vonk.
Tuurlijk kan iemand ook zelf de eerste indruk over zijn persoon sturen: er zijn basisregels over een goede handdruk (Vonk: niet te slap, geef de hele hand en niet alleen je vingers, steek de hand niet te laat en niet te vroeg toe), oogcontact maken (‘niet te lang, en niet op een manier dat ze bang van je worden, en ook niet als ze het met je oneens zijn, en al helemaal niet als je het doet omdat je het op cursus hebt geleerd’) en het juiste voorkomen (kies de kleding die bij je past, geen uitbundige make-up of penetrante luchtjes).
Tegelijkertijd kun je maar beter accepteren dat een groot deel van wat je non-verbaal communiceert, niet te sturen is, schrijft Vonk in haar columns, die in Psychologie Magazine en Intermediair worden gepubliceerd. Daarmee zeg je iets over wie je daadwerkelijk bent. De interviewer ziet dat en kan dus redelijk inschatten of de sollicitant past bij de baan, de taken, het bedrijf, de collega’s.
Vonk benadrukt dat sollicitatiegesprekken niet alleen maar om zelfpromotie draaien. ‘Als er geen klik is, waarom zou je daar dan eigenlijk willen werken?’, schrijft ze. Je kunt het sollicitatiegesprek volgens haar beter zien als een gelegenheid om van beide kanten te verkennen of je elkaar ligt. ‘Saillant detail: als je dat doet, en niet zo bezig bent met jezelf en met de vraag of je wel goed overkomt, maak je de meeste indruk.’