Leuk afscheid is voor iedereen beter

Iedereen die een organisatie verlaat - vrijwillig of niet - verdient een gedegen afscheid. Dat is niet alleen goed voor de ex-medewerker, maar ook voor collega's en het bedrijf zelf. 'Ik heb mijn afscheidslied nog een tijdje als ringtone gebruikt.'

Het zit Joris van der Kerk nog dwars. Door een fusie was de oud-bankmedewerker ‘boventallig’ geworden. Hij raakte zijn baan kwijt. Het leed werd verzwaard door de minimale aandacht die hij op zijn laatste werkdag kreeg. Op andere afdelingen gingen ze met het hele team uit eten, Van der Kerk moest na twintig jaar dienstverband zelf de deur achter zich dichttrekken, nota bene op oudjaarsdag. ‘Mijn manager was waarschijnlijk oliebollen gaan bakken.’ De 58-jarige Van der Kerk – niet zijn echte naam omdat hij via een sociaal plan aan ander werk wordt geholpen – had op een netter afscheid gehoopt. ‘Geen aandacht, niets.’

Doorgaans krijgt een werknemer die vertrekt – en dat zijn er tegenwoordig steeds meer – wél een gedegen afscheid. Een persoonlijk cadeautje, een toespraak, een bloemetje. Zo organiseerden de collega’s van grafisch ontwerper Carlos Ramnath (37) spontaan een barbecue toen Ramnath na vier maanden met zijn vriendin naar Barcelona emigreerde. ‘Ze hadden een t-shirt voor me gemaakt, met daarop in het Spaans de tekst: ‘Ik heet Carlos en ik zoek een huis, werk, een bed en een biertje.’

Een goed afscheid
Respect, daar gaat het om, zegt Peter van Dinther van organisatieadviesgroep Beteor. ‘Of iemand nou vrijwillig vertrekt of niet: als de medewerker het gevoel heeft dat er op een respectvolle manier met hem of haar is omgegaan, kun je het een goed afscheid noemen.’

Verloopt een afscheid gebrekkig, dan raakt dat niet alleen de medewerker, maar kunnen anderen er ook nadeel van ondervinden. ‘Ik kom nu nog klanten tegen die verbaasd reageren als ik zeg dat ik weg ben’, vertelt Joris van der Kerk. ‘Sommigen hebben me maanden proberen te bereiken, ze hadden geen enkel bericht ontvangen over mijn vertrek.’

Dat doet het bedrijfsimago geen goed. Hetzelfde geldt voor werknemers die moeten toezien hoe makkelijk hun collega aan de dijk wordt gezet.

Minder loyaal naar de werkgever
Peter van Dinther, die begin jaren negentig via zijn bedrijf betrokken was bij de psychologische begeleiding van vijfenveertigduizend ontslagen Philips-medewerkers: ‘Wordt een afscheid overgeslagen of verkeerd aangepakt, dan kan dat nog jaren doorwerken in de loyaliteit van de achtergebleven werknemers.’ Immers: zo’n gebrek aan aandacht kan hen net zo goed overkomen. Hoe belangrijk ben je dan eigenlijk voor je baas?

Volgens Van Dinther gaan werknemers zich vooral op hun eigen winst concentreren als dat soort vragen bij hen opkomt. ‘Dat zie je ook bij de vertrekpremie die sommige werknemers kunnen krijgen als ze vrijwillig opstappen. Ze blijven zo lang mogelijk zitten, ook al weten ze dat een organisatie het moeilijk heeft, en ook al hebben ze inmiddels een andere baan gevonden. Ze gaan het expres hard spelen om een zo groot mogelijke ontslagpremie mee te krijgen.’

Ritueel
Kas Stuyf, bedrijfspsycholoog bij Mindwork Empowerment, onderstreept dat werknemers minder loyaal worden als zijzelf of mensen in de organisatie niet respectvol worden behandeld. Maar ook voor het algemene verwerkingsproces is een uitzwaaimoment belangrijk, zegt hij. ‘Zonder het al te dramatisch te willen laten klinken: zo’n afscheidsmoment is een ritueel voor verlies. Rituelen maken iets draaglijker, daarom bestaan er bijvoorbeeld ook opzegtermijnen. Zorgt een werkgever dat iemand op een positieve manier afscheid kan nemen van zijn collega’s, dan kunnen beide partijen het beter verwerken en er sneller overheen stappen. Iedereen onthoudt de voorbeelden over mensen die slecht zijn weggegaan. Daar wordt jaren later nog over gepraat.’

Ambassadeur
De mensen die zonder egards zijn vertrokken, zullen niet snel positief op het bedrijf terugkijken. Zo komen negatieve praatjes de wereld in. Andersom werkt het net zo: behandel je een medewerker netjes, dan is deze sneller een ambassadeur voor de organisatie. Zoals Annemiek de Meulmeester (32), die zegt een ‘fantastisch afscheid’ te hebben gehad toen ze vorig jaar haar baan opzegde. ‘De waardering die ik terugzag, deed me goed. Ik heb keihard gewerkt en veel overuren gemaakt. Door alle aandacht die ik kreeg, dacht ik: dat hebben ze dubbel en dwars verdiend.’

De Meulmeester kreeg een onverwachte borrel van adviesbureau Alares, de organisatie die ze na anderhalf jaar verliet om voor zichzelf te beginnen. Ze was het gezicht van het bedrijf geweest, had een grote verhuizing geregeld en het office management opgezet. Haar collega’s gaven haar onder meer een ketting met bedeltjes. ‘Dat was heel persoonlijk. Alle veertien medewerkers vertelden waarom ze welke bedel voor me hadden uitgekozen. Bijvoorbeeld een vlinder, omdat ik me weet te transformeren. Ik kan goed met verschillende niveaus omgaan.’

Het feest was compleet toen een collega Let it be op de gitaar inzette. Iedereen zong mee met het zelfgeschreven lied over hun vertrekkende collega. De Meulmeester: ‘Ik heb het nummer opgenomen en nog een tijdje als ringtone gebruikt.’ Vooral de aandacht en moeite die in het afscheid was gestopt, waardeerde ze. ‘Nergens bleek uit dat ze hadden gedacht: oh ja, we moeten nog effe snel wat regelen.’

Waardering
Oprechtheid is belangrijk als iemand wordt uitgezwaaid, zegt Kas Stuyf. ‘Iedereen kent de vuistregel dat je niet opeens ‘je was fantastisch’ tegen iemand zegt, als dat volledig in strijd is met het dienstverband.’ De werkgever die een afscheidsfeest gebruikt om eindelijk iets aardigs tegen zijn medewerker te zeggen, is te laat. ‘Heb je voor het afscheid nooit duidelijk gemaakt hoe gewild iemand was, dan zijn goede bedoelingen achteraf mosterd na de maaltijd: de beslissing om weg te gaan is al gemaakt.’

De lovende woorden die De Meulmeester kreeg, kwamen voor haar niet uit het niets. ‘Die waardering voor het personeel was er altijd al. Ik kon meedenken over de organisatiestrategie, mijn mening werd op prijs gesteld. En het was altijd gezellig.’

In tegenstelling tot het afscheid van Van der Kerk was bij het vertrek van De Meulmeester iedereen tijdig op de hoogte van haar vertrek. Ze schreef een afscheidsmail die ze inhoudelijk besprak met haar directeur. ‘Ik kreeg zelfs de kans mijn nieuwe bedrijfje te profileren, dat vond ik wel uniek.’

De illusie van controle
Hoe meer je als medewerker het heft in handen kunt nemen bij een afscheid, hoe beter je je achteraf voelt, zegt bedrijfspsycholoog Kas Stuyf. ‘Laatst nog: een vrouw met een belangrijke positie werd ontslagen bij een onderwijsinstelling. Zij kreeg een groot feest aangeboden, maar gaf aan dat ze liever met tien dierbare collega’s ging eten. Dus kreeg ze een diner. Ondanks haar ontslag had ze daardoor een goed gevoel.’

Ook zelf het woord nemen als je ergens weggaat, raadt hij aan. ‘Door iets te zeggen toon je meer initiatief’, zegt Stuyf. Hij verwijst naar een onderzoek waaruit blijkt dat mondige patiënten een beter gevoel aan hun ziekenhuisverblijf overhouden dan anderen. ‘Je creëert de illusie van controle; dat werkt.’

Ook als je als medewerker kritisch bent over de bedrijfsvoering, kun je dat best laten merken, zegt Stuyf. ‘Het zal opluchten als je je punt kunt maken. Maar ga geen sneren uitdelen. Als alle emoties zijn gedaald, voel je je beter als het allemaal sjiek is afgehandeld.’

Een afscheid is belangrijk om het oude af te sluiten en opnieuw te kunnen beginnen, vindt Annemiek de Meulmeester. Stuyf is het met haar eens. ‘Een zakenpartner van mij zei het zo: afscheid nemen is belangrijk omdat je ergens naartoe gaat, in plaats van dat je ergens weggaat. Handel je zo'n proces goed af, dan wordt afscheid een positieve keuze, zelfs bij gedwongen ontslag.’

EscenicId: 743741

Geef je reactie

Je kan een reactie ingeven op een artikel via jouw LinkedIn account.
We vragen je bij een reactie je voornaam, achternaam en functietitel - die tevens automatisch ingeladen zijn vanuit jouw LinkedIn profiel - in te vullen.

Via onderstaande link kan je inloggen met je LinkedIn account. Aanmelden met je LinkedIn Account

lezersreacties (8)

22/06/2009

Alexander Crépin

Op de tegenwoordige arbeidsmarkt is er zoveel transparantie via sociale netwerken dat uiteindelijk iedereen baat heeft bij een vertrek waarbij iedereen in zijn/haar waarde wordt gelaten.
Wat nu niet meer is, kan in de dynamiek van deze tijd over een paar jaar weer anders zijn.
De werknemer van nu is de klant van morgen, de alliantie partner, de externe adviseur, de ambassadeur op de arbeidsmarkt etc etc.
Deze kijk op zaken prifileer ik al enige tijd in mijn blogs op Ailo.nl.
Het is altijd leuk te zien dat ik niet alleen sta in mijn kijk op zaken.
Groeten,
Alexander Crépin

---

26/05/2009

Marianne , beleidsadviseur

Na 8 jaar werken voor een provinciale instelling "vergat" mijn manager me gedag te zeggen. Wel had ik een postbus vol aardige mailtjes van collegae.

Voor een afscheid was geen budget, terwijl dit wel in de CAO omschreven stond.

De enige genoegdoening die ik heb, is dat het bedrijf me na 1,5 jaar teruggevraagd heeft en de manager inmiddels ontslagen is.

Ik ga overigens niet terug!

---

24/05/2009

René van Splunder , zorg begeleider

Als ongeschoold zorg begeleider werkte ik als invalkracht voor een half jaar bij zorgboerderij/bakkerij Thedinghsweert te te Thedingsweert (gld)
Bij mijn ascheid kreeg ik een pleidooi mee als was ik de topman bij een grote onderneming.
Gelukkig kon ikzelf na het toehoren hiervan nog een bescheiden antwoordt geven en zeggen dat zij allen juist groots waren.(de zorg vragers en zij die de hele zaak runnen)

Uiteindelijk kreeg ik een heel mooi en zeer krachtig getuigschrift opgestuurd.

Helaas kan ik hiermee niet aan de bak komen. Maar je die HART warmte van hen allen zal ik nóóit vergeten.
Juist die HART warmte maakt alles mogelijk wat ogenschijnlijk als onmogelijk betracht wordt. Sjapoo voor Thedinghsweert.

---

23/05/2009

a b , balie / receptie medewerker

wilde zelf geen afscheid omdat het een hypocriete voorstelling zou zijn geworden.
christelijk ziekenhuis balie/receptie, de sfeer onder elkaar was niet optimaal, de leidinggevende werkte zich in de picture voor de directie en het personeel had niks aan die overigens aardige man. dat kwam tot uitdrukking toen de man jubileerde geen belangstelling van eigen medewerkers, als er problemen waren moesten de medewerkers dat maar zelf oplossen.
een 1e medewerkster die de uren adm moest bijhouden had een te grote inhalig gehalte , haar motto was ik eerst en kon ook niet eerlijk verdelen als er extra gewerkt moest worden wat nogal veel voorkwam. dus alles bij elkaar er was geen reden voor een leuk afscheid...
ik heb daar bijna 17 j gewerkt en ben gestopt vanwege depensioengerechtigde leeftijd.





dat kwam tot uitdrukking in een 25 j jubileum geen interesse van de medewerkers.

de aadm. medewerkster die de dagelijkse administratie bij hield was ook nogal egoistisch en had ook geen sociale gevoelens , het motto , ik eerst, misschien ben ik te zwart wit en moet je meer in het grijs maar oneerlijkheid daar krijg ik utslag van.

---

20/05/2009

Ilona , Ergotherapeut

Ik heb twee uitersten meegemaakt:
In een bedrijf waar ik bijna een jaar gewerkt heb (als cassière), werd er geen enkele aandacht aan besteedt, behalve dat de manager in het laatste half uur nog zei: 'Oh ja, je was vandaag voor het laatst, hè?' En dat was het dan.
In een ander bedrijf, waar ik 3 weken op uitzendbasis werkte (als administratieve kracht, vakantievervanging van de directiesecretaresse), had ik een compleet andere ervaring. Op mijn laatste dag, vroeg de directeur of ik even mee wilde komen naar de kantine. Daar stond het voltallig aanwezig personeel, kreeg ik een enorme bos bloemen, een lovende speech en een boek waarin de directeur een persoonlijke tekst voor mij had geschreven. Ik liep op wolken!!
Je begrijpt zeker wel waar mijn voorkeur naar uitging.

---

20/05/2009

Richard

Ik ben helemaal niet netjes uitgeleid door het werk. Bij mijn afscheid na 8 jaar op het bedrijf te hebben gewerkt, werd ik bij het laatste overleg inzake ontslag door mijn baas, na afloop ervan binnen 1.10 minuut rondgeleid langs sommige collega's, de rest hoefde er volgens mijn baas niet bij te zijn, werd even gauw wat verteld, en toen de deur open , 2 passen buiten en de deur werd dichtgesmeten. Echt zo met het gevoel: Zo die zijn we kwijt. Baas ging op vakantie. Wat ook eerder geschreven, dat als men een goed afscheid krijgt, je sneller dingen kunt vergeten en vergeven. Nou bij mij resten nu alleen maar negatieve dingen over het bedrijf. Zelfs van de collega's kreeg ik geen afscheid, geen envelop. Dan voel je je echt gewaardeerd voor 8 jaar hard werken, bedrijf opbouwen, klanten behouden.. en zelf zie je er 35 mensen voor je vertrekken, weer met frisse moet het team opbouwen en leuk zijn.. dan krijg je dit voor je moeite!!

---

20/05/2009

Gerda

Nee! Bejubeld door mijn leidinggevende bij een woningbouwvereniging, fuseerde deze organisatie met een andere woningbouwvereniging. Dit betekende dat ik een nieuwe leidinggevende (van de andere organisatie) kreeg en ineens voldeed ik niet meer (zelf had ze geen HBO noch WO studie gedaan en geen opleiding in het communicatievak noch ervaring daarin). Toen me verteld werd dat ze niet verder met me ging en wat grappig kort daarna iemand anders vanuit haar eigen organisatie op mijn plek zette, wist ik al snel wat ik zou doen. Ze ging op vakantie en tijdens haar vakantie zorgde ik ervoor dat ik alles op een correcte manier kon afhandelen: Goed archiveren en duidelijke instructies voor mijn opvolgster achterlaten. Ik werkte op uitzendbasis, dus ik zorgde ervoor dat ik op mijn laatste werkdag als allerlaatste wegging zodat zij en mijn collega's op maandagochtend in hun mailbox mijn vertrek opmerkten. Ik had enkele vertrouwelingen ingelicht, waarvan ik nog goed afscheid heb kunnen nemen. Er scheen nogal wat commotie geweest te zijn. Ha, ha, ha, ha....

---

20/05/2009

JohnQ , Communicatieman

Wat Gerda beschrijft vind ik heel begrijpelijk. Als je er wordt uitgewerkt en vervolgens dringt hetzelfde management meermalen aan op een goed afscheid met iedereen (lees: hun) erbij, dan zou ik er voor passen om de werkgever zijn kijk-mij-eens-een-goeie-werkgever-zijn-spel te laten uitspelen. Heerlijk toch, om zo nog een petit revanche te kunnen nemen? Zo heeft een oud-collega het tenminste gespeeld en ik gaf diegene groot gelijk. Maar ja, ik vind dat soort bijeenkomsten sowieso al niet leuk.

---

Toelichting lezersreacties

Lezersreacties worden geplaatst op de website van VKbanen. Door het insturen van een reactie verleen je impliciet toestemming aan VKbanen je reactie onder vermelding van je naam en functietitel te publiceren op de website. Je reactie zal, indien nodig, worden geredigeerd en ingekort.

De redactie behoudt zich het recht voor om reacties te verwijderen als zij:

• Afwijken van het onderwerp, de stelling of de vraag.
• Beledigend of discriminerend zijn
• Commerciële doeleinden dienen

We vragen je bij een reactie je voornaam, achternaam en functietitel - die tevens automatisch ingeladen zijn vanuit jouw LinkedIn profiel - in te vullen. Die worden bij de bijdrage geplaatst op de website. Je e-mailadres vermelden we niet. Deze zal door de redactie alleen worden gebruikt om je een vraag te kunnen stellen, bijvoorbeeld bij een oproep om informatie, foto’s, of bij onduidelijkheden in de tekst.

De redactie van VKbanen