---

'Lang achter de pc is geen recept voor rsi'

02/07/2008 / Sjoukje Budde

Wie veel en lang achter de computer zit, loopt niet meer risico op een muisarm dan anderen. Dat blijkt uit promotie-onderzoek van Stefan IJmker aan het VU Medisch Centrum in Amsterdam. Volgens hem wordt rsi wél veroorzaakt door monotonie en werken onder lunchtijd.

IJmker hield twee jaar lang van tweeduizend kantoormedewerkers bij hoe lang zij achter de computer zaten en of zij last hadden van rsi-klachten. Met zijn conclusie gaat hij in tegen de gangbare veronderstelling dat er een verband bestaat tussen de duur van computergebruik en klachten aan armen, nek en schouders.

Kunnen anti-rsi-software, ergonomische muizen en toetsenborden nu voorgoed in de prullenbak?

‘Veel van de dingen die als anti-rsi worden verkocht, hebben geen direct effect op de klachten. Met een speciale muis geef je de werknemer een comfortabeler werkplek, waardoor zijn prestaties verbeteren, de tijdsdruk minder wordt en iemand minder klachten krijgt. De echte oorzaken van de klachten liggen op een ander vlak.’

Waar komen die klachten dan vandaan?

‘Een aantal factoren bepaalt het risico: weinig afwisseling in werktaken, lage waardering van het werk, gelijktijdig telefoon- en computergebruik, overmatige toewijding aan het werk en doorwerken tijdens lunchpauzes. Op de gemiddelde kantoormedewerker zijn bijvoorbeeld al drie factoren van toepassing. Bij vier of vijf factoren wordt de kans op klachten vijf keer zo groot. Maar de belangrijkste voorspeller voor de arm-, nek- en schouderklachten is of je er al eerder last van hebt gehad. Dat verhoogt de kans met vierhonderd procent.’

Is er dan helemaal geen verband tussen de tijd die iemand doorbrengt achter de computer en rsi?

‘Nee. Dat het verband niet bestaat, was voor mij ook een grote verrassing. Eerder onderzoek naar rsi was altijd gebaseerd op persoonlijke inschattingen van mensen hoeveel tijd ze achter de computer doorbrengen. mijn onderzoek is niet naar die tijd gevraagd, maar is voor het eerst daadwerkelijk gemeten. Als je naar die metingen kijkt is er geen relatie.

‘Het lijkt een soort onbewust geloof dat mensen hebben, een self-fulfilling prophecy. Door voorlichting denken mensen dat langdurig achter de computer werken het risico op rsi verhoogt. Opmerkelijk is dat de mensen die het aantal uren achter de computer hoger inschatten dan daadwerkelijk gemeten, ook een hoger risico lopen op rsi-klachten. Wat hier precies de verklaring voor is, moet nog worden onderzocht.’

Als de verplichte pauze en een ergonomische muis niet helpen, hoe moet rsi dan wél worden voorkomen?

‘Ik geef toe: dat is niet makkelijk. Bedrijven moeten werknemers opsporen op wie meer dan vier factoren van toepassing zijn. Dan moet je proberen dat aan te pakken. Een lage waardering van het werk is moeilijk te beïnvloeden, maar bijvoorbeeld tegelijkertijd de telefoon en de computer gebruiken, kan worden voorkomen met een goede headset. Dat wordt de uitdaging.’

Nieuwe zoekopdracht

uitgebreid zoeken