
De koopkracht van werknemers steeg vorig jaar met 3,1 procent. Ondernemers en zelfstandigen moesten juist fors aan koopkracht inleveren. Gemiddeld ging deze groep er 5,2 procent op achteruit.
Dat blijkt uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Gemiddeld steeg de koopkracht van de Nederlandse bevolking in 2009 met 1,4 procent. Dat is evenveel als in 2008, maar ligt beneden het gemiddelde stijgingspercentage van 1,8 procent over de afgelopen 25 jaar.
Uit de cijfers van het CBS blijkt dat het tot nu toe vooral de ondernemers en zelfstandigen zijn die de crisis ook daadwerkelijk in de portemonnee voelen. Daarbij gaat het zowel om de eigenaren van grote bedrijven als de kleine zelfstandigen zonder personeel.
vertraging
Het is voor werknemers nog te vroeg om opgelucht adem te halen. De koopkrachtstijging voor mensen die in loondienst werken, wordt vooral veroorzaakt doordat Nederlandse cao’s meestal voor een periode van een aantal jaren worden afgesproken. Veel werknemers profiteerden van loonafspraken die nog voor de crisis zijn gemaakt. In de meeste cao’s die op dit moment worden afgesloten, stijgen de lonen slechts met de verwachte inflatie. Het CPB voorspelt voor 2010 en 2011 dan ook een daling van de koopkracht van werknemers. In het verleden was een vergelijkbare vertraging meetbaar. Zo daalde de gemiddelde koopkracht in Nederland in 2005 als gevolg van de economische teruggang van 2003.
Gepensioneerden (+0,2 procent), mensen met een werkloosheidsuitkering (+1,3 procent) en mensen in de bijstand (+1,6 procent) zagen hun koopkracht in 2009 ook licht stijgen. Nieuwe werklozen – die vorig jaar hun baan verloren en in de WW belandden – gingen er met 16 procent wel fors op achteruit. Die teruggang is echter niet groter dan in de jaren voor 2009.
rijken
Ook de 10 procent hoogste inkomens zag de koopkracht dalen. Gemiddeld ging deze groep ‘rijke’ Nederlanders er 0,4 procent op achteruit. Het koopkrachtverlies van deze groep wordt deels veroorzaakt doordat ondernemers hierin oververtegenwoordigd zijn. Daarnaast hebben de hoogste inkomens relatief vaak inkomsten uit vermogen. De beurswaarde van veel aandelenfondsen is het afgelopen jaar gedaald, evenals het dividend.