
De oorstoel van ontwerper Jurgen Bey is een van de meest gekopieerde kantoormeubels. Komend weekend sleept hij mogelijk twee designprijzen in de wacht.
De kans dat er komend weekeinde champagnekurken knallen op de ontwerpstudio van Jurgen Bey (1965) en partner Rianne Makkink (1964) is groot. Zaterdag 26 november opent hun overzichtstentoonstelling in kunsthal Kade in Amersfoort. Dezelfde dag krijgen ze te horen of ze zijn verkozen tot Beste ontwerpstudio op The Great Indoors, de internationale interieurprijs die wordt uitgereikt in Maastricht.
En als klap op de vuurpijl wordt zondag de winnaar van de Designprijs Rotterdam bekend gemaakt, waarvoor ze werden genomineerd met Prooff, een serie kantoormeubels.
Onderweg werken
Prooff, een samenvoeging van het Engelse progressive en office,
is Studio Makking & Bey ten voeten uit. Bey maakte de afgelopen tien
jaar naam als ontwerper van conceptuele producten waarbij het verbeelden van
een idee belangrijker is dan praktisch nut. In opdracht van de Rotterdamse
projectinrichter SV mocht zijn studio zich buigen over het kantoor van de
toekomst. Dus begon hij met het formuleren van vragen. Waarom wonen we niet
bij het werk zodat er geen files meer zijn? Waarom werken we niet terwijl we
op weg zijn naar een vergadering? Waarom wordt er eigenlijk überhaupt nog
vergaderd aan lange tafels?
Beleving
Uitgangspunt van Prooff is ‘de collectieve beleving’ terugbrengen naar de
werkplek, legt Bey uit. ‘Alle aandacht gaat uit naar thuiswerken en
flexwerken, wat allemaal heel individualistisch is. Mensen moeten weer het
gevoel krijgen dat ze samenwerken.’ Dus dacht Bey een kantoor uit dat is
verdeeld over verschillende gebouwen.
‘Net als op een universiteitscampus staat niet productie maar leren en kennisuitwisseling centraal. De ruimte tussen die gebouwen wordt dan een kantoorplek voor informele ontmoetingen en individuele werkzaamheden. De werknemers verplaatsen zich tussen de gebouwen met een Slowcar, een elektrische auto, feitelijk een gemotoriseerd bureau met stoel. Dat karretje heeft een gps-systeem zodat je niet hoeft te sturen. Je kunt doorwerken op weg van de ene vergadering naar de andere.’
Wonen op het werk
Idealiter wonen de werknemers op deze campus. Bey: ‘Ik heb zelf in het
Rotterdamse bedrijventerrein Alexanderpolder gewerkt en gewoond in een
loods. Om zeven uur ’s ochtends heerst er al een prikkelende energie, die de
werklust bevordert. Aan het einde gaat iedereen weg naar huis en is het er
heerlijk rustig. In het weekeinde konden we zelfs op straat eten, terwijl de
werknemers van die bedrijven in hun Vinex-wijken opeengepakt zaten achter
schuttingen in hun tuin.’
Studio Makkink & Bey verbeeldde dit hypothetische kantoorconcept in futuristische bouwtekeningen die doen denken aan de utopische stadsplannen van Buckminster Fuller en Archichram uit de jaren zestig – prikkelend maar volslagen surrealistisch. ‘Maar’, zo zegt Bey, ‘deze plannen hoeven ook niet meteen te worden gerealiseerd. Ik wil bedrijven laten zien dat goede bedrijfsvoering niet alleen gaat over efficiëntie, winst en groei, maar ook over werkvreugde en inspiratie.’
Daarbij vormden deze toekomstscenario’s dankbaar studiemateriaal voor nieuwe meubels waarin collectiviteit en informatie-uitwisseling centraal staan. Bey ontwierp de Workbench, een modulaire zitbank annex vergaderunit die is opgebouwd uit elementen van verschillende hoogte, breedte en kleur. Aan elkaar geschakeld vormen de losse elementen een kring.
Onverwachte contacten
‘Gesprekken op het werk zijn heel verschillend. Persoonlijke gesprekken,
vertrouwelijke onderhandelingen maar ook informele brainstormsessies. Elke
werknemer heeft daarbij zijn favoriete werkhouding. De een wil rechtop
zitten, de ander onderuit hangen leunen en een derde wil staand leunen. Dat
kan nu allemaal in één meubel.’ De voordelen van deze onorthodoxe
vergaderruimte zijn evident. ‘Er wordt nu altijd vergaderd aan één lange
tafel met een kladblok voor de neus. Maar dat betekent dat altijd dezelfde
mensen beslissingen nemen, namelijk de mensen die prettig functioneren in
zo’n setting.’
De stof van de banken is bedrukt met de visionaire illustraties van de kantoorcampus van de toekomst.’ Zo worden werknemers gestimuleerd om anders over hun omgeving na te denken. Werkgevers vergeten dat meubels een enorme invloed hebben op de prestatie omdat ze uitnodigen tot onverwachte contacten en dus tot onverwachte ideeënstromen.’
Oorstoel
Ook opgenomen in de Prooff-collectie is de Oorstoel (zie foto), een
stoel met een extreem hoge arm- en rugleuning die als een kap om het hoofd
vouwen en zo rust en privacy creëert. Staan de stoelen tegenover elkaar, dan
vormt zich een aparte kamer in een ruimte voor een intiem gesprek. Bey
ontwierp de stoel in 2001 voor het hoofdkantoor van verzekeraar Interpolis.
Het succes van deze stoel sterkte hem in zijn geloof in vernieuwende
kantoorconcepten. ‘Werknemers hadden van te voren nooit gedacht dat ze
miljoenen deals in zo’n rare stoel zouden bespreken. Maar in de praktijk
blijkt dat dus heel goed te werken. Inmiddels is de Oorstoel een van de
meest gekopieerde kantoormeubels.’