
De crisis biedt overheden de kans om ‘grijs’ personeel (babyboomers) te vervangen door ‘groen’ personeel (jongeren). Maar grijpt de overheid die kans wel? ‘Je ziet zelfs dat sommige gemeenten juist stoppen met wervingscampagnes.’
‘Bij P&O-afdelingen van alle overheden zou de stemming nu moeten zijn: hup!’, zegt Michiel Vergeer, econoom van het Centraal Bureau voor de Statistiek.
De overheid – het rijk, gemeenten en provincies – krijgt de komende jaren te maken met een enorme uitstroom van oudere ambtenaren, de ambtenaren van de babyboomgeneratie. De komende vijf jaar vertrekt alleen al bij gemeentes 50 procent van alle 180 duizend ambtenaren. Juist nu is een goed moment om die plekken alvast op te vullen. Het aantal vacatures in het bedrijfsleven loopt hard achteruit, en er komt dus onherroepelijk meer vraag naar werk bij de overheid. Hup dus!
Maar zíet de overheid de crisis ook als een kans? Het lijkt er niet op. ‘Je ziet zelfs dat sommige gemeenten juist stoppen met wervingscampagnes’, zegt Fred Jansen, van A+O Fonds Gemeenten, dat gemeentes adviseert over personeelsbeleid. ‘Zo van: ze komen nu vanzelf wel.’ Ook Robin van Barneveld van Randstad Search & Selection ziet weinig verhoogde activiteit, vooral niet bij lokale overheden.
Het gevaar is volgens Jansen en Van Barneveld dat gemeenten straks hun taken niet meer kunnen vervullen. En omdat gemeenten steeds meer taken toegewezen krijgen van de centrale overheid, ‘ontkom je niet aan het inhuren van consultants’, zegt Van Barneveld. En dat kost handenvol geld.
Jongeren
Vooral gemeenten en provincies hebben moeite om jongeren te bereiken, zo
blijkt uit de Vergrijzingsmonitor 2009, een publicatie van Randstad, Kluwer
en KPMG.
Ze bieden vaak tijdelijke contracten, waardoor jongeren niet weten waar ze aan toe zijn. Doorstromen is lastig, omdat veel oudere ambtenaren blijven zitten waar ze zitten. Bovendien is de publieke sector het minst bezig met het ontwikkelen van het eigen personeel. En bij het aannemen hechten ze bovenmatig veel waarde toe aan ervaring – de gemiddelde leeftijd van nieuwelingen bij gemeenten is 38 jaar, ‘bizar hoog’, vindt Jansen.
Fantasieloze advertenties
Maar het zit hem ook in de fantasieloze advertenties. Van Barneveld pakt er
een willekeurige editie van Binnenlands Bestuur bij, het vakblad voor
ambtenaren. 'Neem deze gemeente, gemeente X. Die zegt ‘jong en volop in
beweging’ te zijn, of gemeente Y, ‘ambitieus’, ‘vitaal’, ‘krachtig’, ‘met
fraaie kernen’. En allemaal hebben ze natuurlijk volop ‘dynamiek’.’ Zijn
punt is: gemeenten en provincies moeten gewoon concreet uitleggen wat voor
werk ze te bieden hebben. Geen teksten uitkramen die zo uit vakantiefolders
kunnen komen, en die alle andere gemeentes ook al gebruiken.
Fred Jansen van het A+O Fonds Gemeenten is het met hem eens. Want ook in de gemeenten X en Y is uitdagend werk te doen. ‘Overheidswerk sluit heel goed aan bij wat jonge hoogopgeleiden belangrijk vinden in werk. Niet meer zeep maken en verkopen bij de zeepfabriek, of als consultant werken met ‘uurtje-factuurtje’. Ze zoeken inhoudelijk werk, een goede balans tussen werk en privé, een fijne werksfeer. Allemaal punten waar gemeenten sterk op scoren.’ Om die reden voert het A+O fonds Gemeenten al sinds 2005 arbeidsmarktcampagnes. ‘Maar nog steeds profileren gemeenten zich amper met al die sterke punten.’
Campagne
Zijn er ook goede voorbeelden? Ja. Het personeelsbeleid van de gemeente
Zwolle is er een naar het hart van Van Barneveld en Jansen.
Gemeentesecretaris Oenze Dijkstra is in Zwolle de drijvende kracht achter
een wervingscampagne – die overigens ook niet helemaal goed viel bij het
gemeentebestuur van Zwolle.
Een van de advertenties in de nog lopende campagne was een afbeelding waarop twee mannen van achteren waren gefotografeerd terwijl ze in een urinoir plasten. Tussen hen in stond een ‘allochtone mevrouw’, die een blik wierp op een van de urinoirs. Onder de foto stond de tekst: Collega’s van formaat gezocht
‘Dat kon ab-so-luut niet, vond het college van B en W’, vertelt Dijkstra. ‘Maar de campagne was al begonnen, dus we konden er niet meer mee stoppen.’
Dat had hij ook niet graag gedaan. Want wat hij wil zeggen: gemeenten moeten zich met lef profileren. En daarnaast investeren in de werknemers, als ze binnen zijn. ‘Anders zijn die hoogopgeleide jongeren zó weer weg. Hoe je dat doet? Opleiden, begeleiden, motiveren. We geven bijvoorbeeld een cursus 'mores van de stad' en houden zogenaamde frisse-blik-bijeenkomsten: nieuwe ambtenaren kunnen dan zeggen wat ze vinden van hoe dingen hier gebeuren. Dat levert vaak wat op. We hebben ook een ‘week van de uitwisseling’, dan kunnen ambtenaren bij andere afdelingen een kijkje nemen. Niet zelden stappen ze later over.’
Net voetbalclub AZ
Jansen is vol lof. ‘In Zwolle zijn ze al jaren hiermee bezig. Nu hebben ze
daar een sterke groep jonge ambtenaren.’ Dijkstra vergelijkt het
ambtenarenkorps met voetbalclub AZ: niet de beste, duurste individuen, maar
wel ‘gemotiveerde talenten die goed samenwerken’. En ze vertrekken er niet
zo snel – dat zie je bijna bij alle gemeenten gebeuren.’
Maar Zwolle is de uitzondering op de regel. Onbegrijpelijk, meent Jansen. Haast is geboden. In 2013, 2014, zijn de babyboomers echt weg. Bovendien, benadrukt Van Barneveld, heeft de arbeidsmarkt zich enorm in het voordeel van de overheid ontwikkeld: ‘Salaris en status zijn minder belangrijk geworden. Inhoud, uitdaging en sfeer belangrijker. De publieke sector heeft dat allemaal. Maar dan moeten ze het wel laten zien.’
EscenicId: 750496
Op de Nederlandse snelwegen stond vanmiddag op het hoogtepunt 831 ...
Sommige mensen opperen dat een opgeruimd bureau zorgt voor effectiever en ...
40 procent van de werknemers wil liever niet werken voor een werkgever die ...
De werkloosheid onder westerse en niet-westerse allochtonen is het ...
Een Italiaanse vrouw kon het niet meer aanzien dat haar zoon zonder werk ...