---

Internet wordt steeds belangrijker in de zorg

22/10/2009 / Jan Kooistra

Kruisjes zetten op formulieren, stickers plakken en voorlichtingsfolders geven - zorgverleners zijn er vaak lang mee bezig. Als ze slim gebruik maken van internet, houden ze veel tijd over.

‘Het is strontvervelend om de hele dag stickers te plakken’, verwoordt Jan Kremer de frustratie van veel Nederlandse zorgverleners. De 49-jarige gynaecoloog, hoogleraar aan de Radboud Universiteit in Nijmegen, is ervan overtuigd dat de zorg slimmer kan worden georganiseerd. Volgens Kremer moeten artsen de organisatie van de zorg deels uitbesteden aan hun patiënten. ‘Kruisjes zetten op formulieren, stickers plakken en voorlichtingsfolders geven, daar ben je de helft van je tijd aan kwijt. Het scheelt veel als dat deels door de patiënt kan worden gedaan.’

In 2001 begon Kremer, chef van de ivf-afdeling van het Universitair Medisch Centrum St. Radboud, met het opzetten van wat hij zijn digitale ivf-poli noemt. Al een aantal jaar kunnen zijn patiënten via een beveiligde website hun behandeling volgen, uitslagen van onderzoeken bekijken en informatie opzoeken. Met vragen kunnen patiënten bij elkaar terecht op een alleen voor hen toegankelijk forum. Of ze laten op de site een vraag achter voor Kremer of een van zijn collega’s. Daarom heeft iedere ochtend iemand van de ivf-afdeling ‘even dienst’. ‘Dat kan ook in de verloren uurtjes van de dag’, vertelt Kremer. Zelf antwoordt hij ook weleens een patiënt ’s avonds laat. ‘Dan voorkom je weer een slapeloze nacht.’ Mocht dat nodig zijn, dan komt een patiënt naar het ziekenhuis.

Webspreekuur
Kremers ivf-poli is één voorbeeld van hoe internet de zorg verandert. Er zijn er meer. Zo heeft Peter Siegers (54), neuroloog in het St. Antonius Ziekenhuis in Nieuwegein, met collega’s een webspreekuur ontwikkeld dat artsen na een eerste consult in staat stelt een aantal vervolgafspraken via internet af te handelen.

‘Ik heb wel meegemaakt dat een patiënt bij me op spreekuur kwam en dat de röntgenfoto’s onvoldoende duidelijkheid gaven. Dan was een volgend consult nodig’, legt Siegers uit. ‘Dat komt niet erg professioneel over. Nu bekijk ik de foto’s wanneer ik de tijd heb. Eventueel neem ik ze nog even mee naar de radioloog of een collega en neem ik daarna contact op met de patiënt.’

Dat contact verloopt via internet. Via het webspreekuur van Siegers kan een patiënt een uitslag online bekijken. Arts en patiënt kunnen elkaar ook online vragen stellen. Zo kunnen ze bijvoorbeeld bespreken of de medicatie aanslaat. De patiënt krijgt een sms’je als er nieuws is van zijn arts. Siegers: ‘Ik neem elke ochtend even een kwartier. Tussen 7 en 8 uur. Maar het kan ook laat op de avond als ik dat zou willen.’ Een vraag is altijd binnen drie dagen beantwoord.

In het Flevoziekenhuis, een snelgroeiend ziekenhuis in Almere, kunnen patiënten online afspraken maken met specialisten. Het aantal telefoontjes naar het ziekenhuis is daardoor enorm afgenomen. Nu patiënten rustig thuis een afspraak kunnen plannen, blijken ze ook veel vaker op te komen dagen. Andere zorginstellingen nemen het systeem over.

E-mailende huisartsen
Ook de overheid is overtuigd van het nut van internet en betrokken patiënten. Op snellerbeter.nl, een website van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM), betaald door het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, staat betrouwbare medische informatie over aandoeningen, medicijnen en zorgverleners, speciaal voor patiënten. De site biedt ook de mogelijkheid om verschillende zorgaanbieders te vergelijken.

Internet wordt op die manier steeds belangrijker in de zorg. Zo zijn er ook al een aantal jaren e-mailende huisartsen en psychologen die online hulp verlenen. Volgens Kremer veranderen dit soort technische mogelijkheden de verhouding tussen patiënt en zorgverlener. De patiënt wordt een mondige zorgconsument, die geholpen door coachende zorgverleners zelf de regie voert over zijn of haar zorg. Veel patiënten vinden het juist fijner om een uitslag thuis op de computer te bekijken, is de ervaring van Kremer. Thuis zijn ze in een vertrouwde omgeving, eventueel met familie of vrienden om zich heen. En doordat ze alle informatie over hun behandeling online kunnen bekijken, komen ze goed voorbereid op gesprek.

Kremer wil nog een stap verder gaan. In mei is een nieuw project van hem en zijn Nijmeegse collega Bas Bloem, een neuroloog gespecialiseerd in de ziekte van Parkinson, door het in 2003 door premier Balkenende opgerichte Innovatieplatform bestempeld tot ‘baanbrekend zorginitiatief’.

Baanbrekend
Dat betekent dat ze geld krijgen om het project te starten: virtuele ziekenhuizen waar patiënten terechtkunnen voor informatie en contact kunnen zoeken met huisartsen, fysiotherapeuten, specialisten en andere zorgverleners. Die zorgverleners staan ook weer met elkaar in contact om iedere patiënt zo goed mogelijke, gespecialiseerde zorg te kunnen leveren. Het ‘baanbrekende’ is dat de zorg georganiseerd wordt rond een groep patiënten met dezelfde klachten. Zij moeten terecht kunnen bij een netwerk van zorgverleners. Nu is de zorg volgens de twee Nijmeegse artsen veel te veel georganiseerd rond die zorgverleners.

Volgens Kremer onderschatten veel artsen ten onrechte hun patiënten. Hij is zelf juist erg onder de indruk van hun kracht. ‘Het werk wordt hierdoor zoveel leuker. Als patiënten regisseur worden van hun eigen zorg, kunnen zorgverleners zorg verlenen. En dat is de passie van iedereen die in de zorg werkt.’

Dit artikel verscheen eerder in VKbanen.

Nieuwe zoekopdracht

uitgebreid zoeken