In team overheerst het eigenbelang

10/06/2009

In team overheerst het eigenbelang

Teams werken vaak een stuk minder professioneel dan de teamleden denken. Collega's zien het doel en de taken van het team allemaal op hun eigen manier. Eigenbelang speelt daar een grote rol in, concludeert Belia van den Berg in haar proefschrift.

Van den Berg werkt al jarenlang in een commerciële organisatie en begon zich op een gegeven moment af te vragen waarom zij en haar collega's doen wat ze doen. Hoe functioneert hun team precies? En waarom heeft het ene team succes en loopt het andere vast?

Ze promoveerde vrijdag 5 juni aan de Universiteit Utrecht op een onderzoek naar samenwerken binnen een team. Conclusie: het individuele belang overheerst. 'Net het echte leven', is de titel van haar proefschrift geworden, want binnen teams speelt van alles wat op het werk er eigenlijk niet toe zou mogen doen: emoties, erbij willen horen, afhankelijkheid en vertrouwen of angst. Het gaat er vaak weinig professioneel aan toe, concludeert ze.

Je schets niet echt een optimistisch beeld van teamwork.

Het grappige is dat mensen die iets weten van psychologie of sociologie zeggen dat mensen vanuit de evolutie zijn gericht op overleven, op het zichzelf handhaven. Als je dat in een bedrijfsomgeving zegt, zijn er mensen die over je heen rollen. Je mag dat helemaal niet zeggen. Dat is not-done. Maar je moet eigenbelang ook niet te negatief opvatten.

Wat is er dan positief aan eigenbelang?

Ik wil goed worden in mijn vak, ik wil snel carrière maken, ik wil met een groep een prestatie neerzetten, in veel gevallen zal eigenbelang ook goed zijn voor een team. Je kunt daar maar beter open over zijn. De een gaat helemaal voor commercieel succes, de ander richt zich op iets anders. En wat is er eigenlijk mis mee als iemand zegt: ik wil hier twee jaar lang iets leren en dan weer verder? Laat iedereen alsjeblieft doen wat ze zelf willen. Eigenbelang levert heel veel energie op.'

Van den Bergs onderzoek is opmerkelijk, ze bestudeerde vier jaar lang zichzelf en de collega’s in het team waarin ze werkte. Ter controle van haar onderzoek observeerde ze maandenlang nog twee andere teams in andere commerciële bedrijven.

'Het individuele belang vormt uiteindelijk altijd een sterkere drijfveer dan het teambelang', schrijft ze na vier jaar (zelf-)analyse. En vaak zijn teamleden zich niet eens bewust van de invloed van (tegengestelde) privébelangen.

Je analyseerde jezelf en je collega's. Was die dubbelrol niet lastig?

'Ja, maar het grappige is dat mijn collega's dat niet vervelend hebben gevonden. Op één persoon na, die zei op een gegeven moment: 'Zit je nu te observeren of doe je mee'.

'Ieder team heeft een kern en een periferie. In hun reacties op mijn boek zeiden mensen die dominant in het team waren vooral: 'Wat een negatieve kijk heb jij?' De gemarginaliseerden zeggen soms 'geweldig dat dit eens is opgeschreven'. Wat je ziet hangt af van de plek die je hebt binnen het team.

Een belangrijke factor binnen teams is in- en uitsluiting, schrijf je. Dat doet meer denken aan een schoolplein dan een kantoor.

'Het is een goed voorbeeld van wat er binnen teams kan spelen. Je hebt bepaalde teamleden nodig om iets te bereiken, zonder hen lukt het je niet. Mijn team had bijvoorbeeld enorme behoefte aan een bepaald soort seniors, die waren bijna niet te vinden. Ik heb vier keer meegemaakt dat zo'n persoon zich bij het team aansloot. Twee keer mislukte dat, twee nieuwe teamleden werden weer uitgespuugd. Dat proces verlamde het team, het zoog alle energie weg die nodig was voor het werk dat we te doen hadden.

'Het is heel merkwaardig. Er is een behoefte aan mensen met een bepaald profiel, en op het moment dat diegene er is, lijkt hij een bedreiging. Er treedt een afstotingsmechanisme in werking, mensen zijn bang voor hun eigen positie, ze willen aan de nieuwkomer opleggen hoe er wordt gewerkt. Hij moet eerst figuurlijk op de knieën.

'De twee die wel slaagden hebben zich eerst ingehouden en pas drie, zes maanden later zijn ze echt begonnen. Ze hebben het team eer betoond, 'wat zijn jullie een geweldig team'.'

Kun je überhaupt wel goed samenwerken als iedereen eigenlijk iets anders wil?

In een team heb je verschillende taken, en vanuit een eigen achtergrond heeft iedereen een eigen belang, een eigen focus. Het doel is opgelegd, of uitonderhandeld. Het gaat goed als ieder lid van een team in het gemeenschappelijke doel iets terugvindt waarvan hij warm wordt. Dan haal je het maximale uit een team.

EscenicId: 745162


Geef je reactie

Je kan een reactie ingeven op een artikel via jouw LinkedIn account.
We vragen je bij een reactie je voornaam, achternaam en functietitel - die tevens automatisch ingeladen zijn vanuit jouw LinkedIn profiel - in te vullen.

Via onderstaande link kan je inloggen met je LinkedIn account.
Aanmelden met je LinkedIn Account

lezersreacties (19)


15/12/2009
Evert-Jan Ilbrink

Alles wat een individu doet is geboren uit eigenbelang.
Je doet iets met een groep omdat je het belang voor de groep of van het bedrijf ervan in ziet?
Hmm..
de 2de regel volgt uit de eerste.

Je voelt je zelf er prettig bij (eigenbelang!), het resulteert in iets dat voor je zelf iets oplevert, van een tevreden gevoel tot een compliment, fijn contact met je collega's, saamhorigheidsgevoel, respect of promotie.
Het doel voor je zelf maakt daarin niet eens zoveel uit, want dat is uiteindelijk alleen maar vorm.
Zo gaat het met alles wat een mens doet.

Goed groeps resultaat en succes zijn beloningen die je ego uiteindelijk ook weer voeden en je voorzien van energie om door te gaan.
Uiteindelijk doe je het altijd weer voor jezelf.
Zo niet.. stop dan direct met datgene te doen want dan levert het voor niemand meerwaarde op, en je wordt er zelf niet gelukkiger van.

15/12/2009
Evert-jan Ilbrink

Alles wat een individu doet is geboren uit eigenbelang.
Je doet iets met een groep omdat je het belang voor de groep of van het bedrijf ervan in ziet?
Hmm..
Je voelt je zelf er prettig bij (eigenbelang!), het resulteert in iets dat voor je zelf iets oplevert, van een tevreden gevoel tot een compliment, fijn contact met je collega's,saamhorigheidsgevoel, respect of promotie.
Het doel voor je zelf maakt daarin niet eens zoveel uit, want dat is uiteindelijk alleen maar vorm.
Zo gaat het met alles wat een mens doet.

Je doet alles uiteindelijk altijd voor jezelf.
Zo niet stop dan direct met datgene te doen want dan levert het voor niemand meerwaarde op.

01/07/2009
Jaap Mackaay , Interim-manager

Together Each Achieve More (TEAM)

20/06/2009
peter timmermans

Deze stelling doet me denken aan een universitair observatie onderzoek, van 20 jaar geleden.
Een team van onderzoekers probeert een technisch concept te bepalen.
Discussies als in een team.

Blijkt dat degene met het beste idee, dit ventileert, wordt genegeert.

Ik wil hiermee aangeven dat teams uit mensen bestaan. Leven en overleven, sterke en zwakke performers zegt nog niet alles over de beste ideen.

Je kent ook vast wel de teamleden die de juiste woorden gebruiken. Noemen ze ook vaak politiek opereren. Niet confronteren. Niet zeggen waar het op staat, meepraten zo je wil. Niet tegen de draad in, en zeker niet tegen de wind in p...... .

Dat zal we een reden kunnen zijn waarom de echte idealisten, kunstenaars, ontwikkelaars, (be)denkers geen team nodig hebben. En dat is niet hetzelfde dan eenling zijn!

Kun je je afvragen waarom de trend voor teams nog steeds actueel is. Of meer nog: zelfsturende teams.

Nu ik weet dat die door consultants gepromoot zijn herken ik waarmee ik ben begonnen.

Wel grappig dat veel mensen tijdens sollicitaties proberen uit te leggen warom zij team spelers zijn. Of de interviewer die erom vraagt het belangrijk vindt.

Blijf bij jezelf. Opereer in een team zolang je daarvan kan leren en het jouw iets oplevert. Maar ga te allen tijden voor jou zelf.

16/06/2009
Melvin Sillé , Consulentwerk

Mijns inziens houd teamwork in dat ieder teamlid het zelfde doel na streeft.
Je hebt een Troep= zootje ongeregeld, een Groep= een groep mensen waar er geen spelregels zijn, en een team, daarbij horen spelregels en taak verdeling en afspraken en een teamleider.
Mensen met een eigen belang in een team, ondermijn het team belang. Mijns inziens zijn het ratten en mollen.

15/06/2009
Pauline de Vries , trainer/coach

Heel interessant onderzoek. Vanuit de systeemtheorie is het fenomeen al langer bekend. Daarin staat centraal dat mensen altijd handelen vanuit het systeem waarin ze opereren, in reactie op elkaar dus. En in die systeemdynamiek worden automatisch onze oude patronen wakker geroepen zoals we die kennen uit ons systeem van herkomst (ons ouderlijk gezin dus). Daar hebben we (vaak kinderlijke) conclusies getrokken over hoe we ons moeten gedragen om zo veel mogelijk kans op overleving te maken (= liefde en aandacht van onze ouderfiguren te krijgen). Bijv. als ik geen fouten maak vinden ze me lief. Ouders vragen dit helemaal niet (altijd) letterlijk van hun kinderen, maar kinderen doen dit vanuit gevoelde loyaliteit.

Die relaties en gedragingen herhalen we overal steeds weer (scriptmatig gedrag), vanuit de gedachte dat we zo het beste kunnen overleven. Dit doen we steeds in reactie op mensen, van wie het gedrag ons doet denken aan die vroegere situaties en relaties. Zo doen we dat dus ook in onze relaties, bij onze vrienden en... op ons werk! Daarmee drukken we ook weer de knopjes in van onze collega's en hun systemische patronen. En zo kun je je afvragen wie je eigenlijk allemaal tegenkomt in de ander op een werkoverleg! Het is daar best druk...

13/06/2009
Holly M.

inderdaad in socio wordt zo gezien wat ik weet...tenzij het collectief ook in t eigenbelang voordeel geeft (overleven bijv.). Complete soevereiniteit zal er nooit zijn, er is altijd wel iemand die t niet eens is met iets of die iets oneerlijk vind.
Daarnaast is t ook wel belangrijk in teams om naar de rollen te kijken...is iemand meer een denker of een doener...etc (organisational behaviour).
Heel goed dit te lezen voor de bewustwording :)

12/06/2009
Eric , Service Operator

Ik moet denken aan een documentaire over de groep U2, die een tijd geleden uitgezonden werd. De interviewer vroeg hun hoe het komt dat de groep al zo lang bestaat. Omdat wij ons ego wegzetten en het groepsbelang, dat vele malen groter is, voorop plaatsen, was het antwoord.
Uiteindelijk vindt er toch een schifting plaats en houdt men een sterke afdeling over, toch?

11/06/2009
Martine , management assistente

De meeste mensen hebben geen flauw idee hoe ze overkomen als collega. Ikzelf soms ook niet ; )) Je bent 'veroordeeld' tot elkaar. Mensen willen het anders maar inderdaad, als er veranderingen komen, is het ook weer niet goed. De enige conclusie is dan ook dat eigenbelang de belangrijkste drijfveer is. En voor mij bestaat dat eigenbelang uit geld omdat ik een hypotheek en twee kinderen heb. Ook is het een illusie te denken dat pesten en negeren ophoudt als je van school komt. Dat gaat bij een organisatie of bedrijf gewoon door. Regels die worden opgesteld, gelden alleen voor die ander. Nu ik aan leidinggevende nummer 6 toe ben in 7 jaar tijd, heb ik weinig illusies meer over teamgeest. Ik bouw deze baan af en ga meer uren freelancen. Hoef ik die illusie van een 'team' niet langer in stand te houden. Heerlijk!

11/06/2009
can , welzijnswerker

eindelijk iemand die hardop durft te roepen dat het eigen belang voorop staat.

11/06/2009
Adrie Groothuijzen , communicatieadviseur

Roep ik al jaren en voel mijzelf nu een beetje geloofwaardig met de conclusie uit dit proefschrift. Geweldig Belia!

11/06/2009
eva , administratie bouw

Dit is voor mij oud nieuws! ik zie dit veel om me heen. inderdaad, als er een gedeelte in het doel van je team zit dat je aanspreekt zal er goed samengewerkt worden, maar de meesten doen alsof ze een doel hebben in het team, maar gebruiken het team ondertussen voor hun eigen stokpaardjes. ja, het klinkt erg negatief; ik werk voor de semi overheid en daar wordt veel te weinig gekeken naar je vaardigheden. het komt nog vooral aan op wie je kent en weten hoe je het politieke kantoorspel speelt. er wordt allerlei goed bedoeld beleid ter bevordering van samenwerken en processen opgezet maar in de praktijk wordt je eruit gewerkt door de ratten als je dit daadwerkelijk toepast. ik heb het gezien bij een heel goed nieuw directielid, ze deed eigenlijk veel te goed haar werk, dus toepassen van het mooi beschreven beleid, en opeens was ze vertrokken. waarschijnlijk reed ze in andermans wielen... dus andermans eigenbelang. ondertussen heeft heel de organisatie last van die veel te grote ego's. Ontzettend zonde want er zijn heel veel mensen die het zoveel beter zouden doen, en daarmee de hele organisatie zoveel hoger zouden kunnen tillen, zonder dit in mijn ogen primitieve mechanisme!! Wat nou beschaving??! We doen alsof, met behulp van pagina's vol woorden!

11/06/2009
gavi , verpleegkundige

Als senior in een nieuwe werkkring heb ik dus nog enige maanden ellende voor de boeg. Maar dankzij het proefschrift van Belia v d Berg kan ik nog wel even wachten met weggaan, uiteindelijk komt het wel goed met je plekje en je bijdrage aan een goed team. ;-) De 'eruitwerkers', in mijn team zijn bulldozers, hun onzekerheden zijn mij duidelijk, hun wens om er een senior bij te hebben ook. Nu nog duidelijkheid voor mijzelf of ik er ( na 35 jaar werken) nog wat langer mee wil dealen........

11/06/2009
Robert

sluit goed aan op mijn werkwijze

11/06/2009
Lies Gouke

Ben ik blij dat de twee eerdere respondenten niet mij collega's zijn. Althans ik kan weinig opmaken uit hun zeer korte reactie. Met hen samen in een team werken? Ambities betekent voor mij je werk erg goed doen i.s.m. je team, goede collegialiteit is voor mij een voorwaarde. Welzijnswerk valt of staat met samenwerking en afstemming, zowel intern als extern

11/06/2009
Eugene Bos , Edutainer

Tja.. Teambuilding/samenwerken voor teams? Ik ben van mening ontwikkelen doe je samen.

Samenwerken is daarin steeds belangrijker. Gericht op openheid, doorbreken van muren, autonomie in verbondenheid, gemeenschappelijke doelen en denken in mogelijkheden.

Echter mee eens dat ieder lid van een team in het gemeenschappelijke doel iets terugvindt waarvan hij warm wordt. Dan haal je het maximale uit een team.

11/06/2009
lies Gouke , welzijnswerker

Ben blij dat ik niet met de twee eerdere respondenten werk, zou ik vervelende collega's vinden. tenminste wat ik kan opmaken uit hun wel zeer korte reacties. Ik ben wel voor ambities hebben, maar voor mij betekent dit je werk erg goed doen, collegialiteit, je doet het samen in je team; het team krijgt de credit. Natuurlijk spreek in collega's aan waarvan ik vind dat ze de kantjes ervan aflopen (positieve feed-back) Echter welzijn opereert nooit alleen, het staat of valt met geode samenwerking en afstemming, zowel intern als extern.

11/06/2009
Mark Schuurman , Docent

Geen groter belang dan eigenbelang!

Primaire drijfveer van de mens (en elk ander organisme) is zelfbehoud. Dit gaat in sociale levensvormen gepaard met het in stand houden van de soort.

In teams is het handig om (bijvoorbeeld door een teamleider) het individuele belang aan het groepsbelng te koppelen. M.a.w.: zoek naar het (per individuele teamlid anders geformuleerde) gezamenlijke doel van team en lid; voed het besef van wederzijdse afhankelijkheid om de grotere doelen te bereiken (die door elk lid afzonderlijk nooit gehaald zouden kunnen worden) en je hebt een gemotiveerd team dat door elk lid gesteund wordt vanuit het eigenbelang.

Zie hier de essentie van goede teamleiders, die in staat zijn hun nek uit te steken en een teamvisie kunnen formuleren. En het sociale gekrakeel naast zich neer kunnen leggen...

11/06/2009
wim brouwers , interim manager zorg

Voor de buitenwacht is men het eens, want alleen zo kun je als team een front vormen. Of eigenbelang telt?... welzeker. Iedereen heeft zijn mond vol over "halen en brengen"maar in praktijk betekent dit ik kom wel van alles bij je halen, maar vraag mij niet om iets te brengen.
Negatief!? Dat zeker niet, maar het wel een factor om rekening mee te houden om jezelf niet teveel butsen op te laten lopen met al te hoge verwachtingen van je collega.


Gerelateerde artikelen

Alles over

Zoek artikel

Nieuws , Carrièretips , Columns , Interview , Leukste baan , Hoe zit het met mijn pensioen , Webspecial Nederlandse studentenonderzoek 2011 , Verdien ik wel genoeg , Migratiewijzer , Juridisch advies , Ontslag
Services VKbanen Deelsites VKbanen Andere sites van De Persgroep Nederland
© 2012 De Persgroep Nederland. Alle rechten voorbehouden. Lees de gebruiksvoorwaarden.
  • ACAP