
Het is een flesselikker, schreven sommige lezers, zo’n Hollandse uitvinding om het laatste restje uit een melk- of yoghurtfles te krijgen. Maar aan de schaal was te zien dat het ding zeker een meter lang is. Niemand had het goed: het is een wijnspatel, die gebruikt wordt bij wijnproductie om de most – een mengsel van onder meer druivensap, schillen en gist – om te roeren.
De gebruiker: goed roeren
Jan Schake, die samen met zijn vrouw wijngaard de Amsteltuin in Amstelveen bestiert, maakt geen gebruik van de wijnspatel. Maar hij kan wel precies uitleggen waar het ding voor is, ook als we daar een lesje wijnbouw bij nodig hebben. ‘Nadat de druiven geplukt zijn, worden de steeltjes eraf gehaald en worden ze ‘gekneusd’, het binnenste wordt gescheiden van de schil. Dan het mengsel in een vat, samen met gist en voedingzout om het gisten op gang te houden.’
Op dat moment komt de spatel van pas. Er ontstaat koolzuur en dat duwt de schillen naar boven, terwijl de schillen juist zorgen voor de smaak. Om te zorgen dat de schillen in aanraking blijven met het sap, de latere wijn, moet het mengsel regelmatig worden geroerd. Dat gebeurt bij sommige wijnboeren met de spatel. Schake: ‘Ik doe het gewoon met mijn handen. De wijn zit bij ons ongeveer zeven dagen in het gistvat. In die tijd moet de substantie om de drie uur geroerd worden.’
De verkoper: ‘Een schuimspaan werkt ook’
Harry van Rein heeft een postorderbedrijf in gereedschappen om zelf wijn, bier, likeur en kaas te maken. Hij verkoopt de wijnspatel wel, maar meer dan veertig à vijftig per jaar zijn het er niet. Ze zijn doorgaans kleiner dan degene die hier wordt afgebeeld. ‘Zeker op kleinschalig niveau heb je niet een aparte spatel nodig. Veel mensen gebruiken gewoon een soeplepel of een schuimspaan.’ Zijn bedrijf, gevestigd in het Drentse Valthermond, verkoopt het ding voor 2,75 euro. Verder onder meer in het assortiment: enzymen, viscositeitcorrigerende glycerine, gedroogde vruchten en alcoholmeters.
De grote mixing paddle zoals die hiernaast staat, is onder meer te krijgen bij Union Jack, een website voor tuiniergereedschap. Kost 60 dollar.
EscenicId: 751043