banen met inhoud
Het is: een spakenspanner
15/12/2009
Eindelijk een makkie! De mailbox stroomde over met berichten van opgeluchte VKbanen-lezers. Inderdaad, het Ding van deze week is een spakenspanner, spakensleutel, nippelsleutel – het aantal varianten is niet te tellen. Dit Ding wordt gebruikt om de spaken van een fiets mee te spannen. Dat klinkt eenvoudiger dan het is, zoals hieronder te lezen is. Winnaar van deze week: Freark Dijk uit Rottevalle.
DE GEBRUIKER EN DE VERKOPER: Geen makkelijk klusje
Op het eerste gezicht is de werking van het Ding niet zo ingewikkeld. De inkepingen van de spaakspanner passen precies om het nippeltje waarmee de spaak in de velg zit. Door met de spakenspanner de nippel te draaien kun je een spaak spannen of losser maken. Een losse spaak vervangen is met dit Ding zo gebeurd. Maar, legt fietsenmaker Janke van der Veen van daVietsie in Utrecht uit, wil je echt serieus aan de slag met de spakenspanner door bijvoorbeeld een slag uit je fietswiel te halen, dan moet je je goed verdiepen in de werking het wiel. ‘Kijk maar eens goed naar een wiel: spaken kruisen elkaar, soms wel drie keer. Een normaal fietswiel heeft 36 spaken, 18 links en 18 rechts. Van die 18 zijn er 9 trekkend en 9 duwend. Je moet dus goed opletten aan welke spaak je draait als je iets wil bereiken.’
Bij een goed gespannen wiel zijn de krachten van de spaken en de velg met elkaar in evenwicht en is het wiel stijf en recht. Wil je een kromming uit het wiel halen, dan zul je aan de goede kant de spaak moeten opspannen, en tegelijk – en dat benadrukt Van der Veen – de tegenoverliggende spaak losser maken. Echte fietsenmakers zoals Van der Veen hebben voor het ‘richten’ van een wiel, zoals dit klusje heet, een speciale bok. Daar zetten ze het wiel in en meten ze slingers. ‘Dat kunnen zowel zijslagen zijn’, legt ze uit, ‘als hoogteslagen. Dat je wiel eivormig is geworden, als het ware.’
Een wiel waar een enorme slag in zit, moet helemaal ontspaakt worden om op zijn origineelspanning te komen. ‘Dan gaat ‘ie over de knie’, zegt Van der Veen. ‘Dat doet wel even pijn, maar hij moet weer recht gebogen worden’. Vervolgens wordt het wiel opnieuw gespaakt (ook wel ‘gevlochten’) en gericht door beetje bij beetje de spaken op spanning te brengen.
Net als de meeste fietsenmakers verkoopt Van der Veel de spakenspanner ook aan klanten; het ding kost 3,50. ‘Maar ik geef er wel de nodige uitleg bij, want het is niet zo eenvoudig om zonder ervaring spaken te spannen.’ Een wiel helemaal ontspaken en opnieuw richten kan vanaf 35 euro bij de fietsenmaker. Eén troost voor de brokkenpiloot: vrijwel geen slinger is te groot om gericht te kunnen worden.
EscenicId: 755354
Geef je reactie
Je kan een reactie ingeven op een artikel via jouw LinkedIn account.We vragen je bij een reactie je voornaam, achternaam en functietitel - die tevens automatisch ingeladen zijn vanuit jouw LinkedIn profiel - in te vullen.
Via onderstaande link kan je inloggen met je LinkedIn account. Aanmelden met je LinkedIn Account
