Help! Ik ben ontslagen

14/04/2009

Help! Ik ben ontslagen

Het kan hard aankomen: ineens sta je op straat, ondanks een vast contract en een keurige staat van dienst. Veel ontslagen mensen zijn met hun baan ook een deel van hun identiteit kwijt. Maar voor sommigen is het ronduit een blessing in disguise.

Op de brug staat een huilend meisje haar moeder te bellen. ‘Ik ben ontslagen.’ Met gierende uithalen probeert ze uit te leggen: ‘Ik wist wel dat het niet goed ging, en ik deed echt, écht mijn best om het beter te doen.’ Ze hangt op en snuft wat na. Wat nu?

Dat meisje, dat ben ik. Het was mijn eerste baan. Ik was zo blij dat ze me hadden aangenomen bij de kleine, gemoedelijke uitgeverij, dat ik de eerste dag zonnebloemen mee had genomen om iedereen te bedanken. De sollicitatiegesprekken waren fantastisch gegaan, ik ging het helemaal maken. Anderhalf jaar later stond ik op die brug en vroeg me af waar ik dan in vredesnaam wel geschikt voor was.

Ik had mijn ontslag wel aan zien komen. De uitgever voerde al een paar maanden regelmatig voortgangsgesprekken met me.

Wie het echt niet zag aankomen is Mariëlle Ketellapper (27). Ze wist dat haar bedrijf, een groot consultancybureau, niet ongeschonden door de kredietcrisis kwam. Op andere vestigingen waren al mensen ontslagen. Maar ze had een vast contract en dacht dat ze voorlopig nog even veilig was. Totdat ze uitgenodigd werd voor een gesprek. ‘Toen was het me wel duidelijk dat het geen goed nieuws zou zijn. Ik werkte niet bij het soort bedrijf dat regelmatig even evalueert met de medewerkers.’

Patrick (30, achternaam bekend bij redactie) hoorde pas op het laatste moment dat zijn proeftijd niet werd verlengd bij een ict-dienstverlener. ‘Het is niet leuk gegaan. Ik hoorde op 31 december om 16.00 uur dat ze niet verder met me zouden gaan en om 16.30 stond ik buiten.’ Bij zijn vorige werkgever was hij in goed overleg weggegaan, dat deed minder pijn. ‘Het is minder heftig als je het zelf in de gaten hebt.’

Crisis
Ik raakte in een existentiële crisis: het was mijn eerste baan en ik leek geknipt voor het werk bij een uitgeverij. Als student had ik in de redactie gezeten van een tijdschrift en twee almanakken. Bovendien waren de werkzaamheden helemaal niet zo moeilijk: afbeeldingen zoeken voor boeken en beoordelen, lijsten maken van die afbeeldingen, registers maken, teksten nalezen op spelfouten, achterflapteksten schrijven, drukproeven controleren¿ Hoe kon het dan mislukken? Was ik dan niet geschikt om te werken? Was ik wel wie ik dacht dat ik was?

Zo¿n werkgerelateerde identiteitscrisis blijkt helemaal niet zo raar te zijn. Mensen ontlenen een deel van hun identiteit aan hun werk, zeggen Bert Cozijnsen en Joost van Wielink, auteurs van het boek Over de rooie. Emoties bij verlies en verandering op het werk. Cozijnsen: ‘Als je je voorstelt, zeg je er vaak bij wat je doet, bijvoorbeeld: ik ben stewardess of ik ben psycholoog. Als je wordt ontslagen, verlies je een deel van wie je bent.’

Wat voel je bij ontslag?

Elk verlies moet je verwerken. Ook op ontslag volgt een rouwperiode. Die periode wordt traditioneel in vijf fasen verdeeld:

1. Ontkenning: ‘Nee, ze kunnen me niet ontslagen hebben, daar komen ze nog wel op terug.’

2. Boosheid: ‘En ik heb zo hard voor het bedrijf gewerkt!’

3. Neiging tot onderhandelen: ‘En als ik nu voor minder geld hetzelfde werk blijf doen, is dat geen oplossing?’

4. Depressie of neerslachtigheid: ‘Je begrijpt niet hoe ik me voel.’

5. Acceptatie: ‘Misschien is het maar beter zo.’

Overigens hoeven de fasen niet chronologisch op elkaar te volgen en kan de pijn van het ontslag bij een volgend ontslag wéér de kop op steken. Maar toch, als je eenmaal het ontslag geaccepteerd hebt, ben je weer ‘sollicitabel’: klaar om jezelf van je beste kan te laten zien aan een potentiële nieuwe werkgever.

Bron: Bert Cozijnsen en Joost van Wielink, Over de rooie. Emoties bij verlies en verandering op het werk (Kluwer, juni 2009) en Bert Cozijnsen, Ontslagkracht. Van verwerken naar doorwerken (Paradigma, zomer 2009).

Marielle Ketellapper herkent die twijfel. Voordat ze bij het consultancybureau ging werken had de psychologe volgens velen een droombaan. Toen het haar duidelijk werd dat het werk haar niet echt lag, overwoog ze om te stoppen. ‘Maar het is moeilijk om te besluiten te stoppen als iedereen om je heen je voor gek verklaart.’ Ook nu, na haar ontslag, denkt ze weer na over wat ze wil en waar ze voor geschikt is. ‘Misschien een kleiner adviesbureau, waar je je meer met mensen kunt bezig houden.’

Ik legde een lijst aan van alle activiteiten waar ik blij van werd. Zo hoopte ik erachter te komen waar ik dan wel goed in was. Er stonden voor de hand liggende dingen op als vriendinnen bellen en boeken lezen, maar ook lezingen over sterrenkunde luisteren en boekrecensies tikken. Wat er niet op stond was: organiseren, regelen, achter mensen aanzitten, plannen. En dat is precies wat het werk in een uitgeverij inhoudt. Ook Ketellapper maakte zo’n lijstje en ontdekte dat haar ‘droombaan’ nooit voor haar weggelegd was.

Meteen solliciteren?
Maar zelfs als je stevig in je schoenen staat en weet wie je bent en wat je kunt, doet een ontslag pijn. Patrick vond het ontslaggesprek ‘surreëel’. ‘Het wordt je medegedeeld en dan is het ineens werkelijkheid. Je hebt het maar te slikken.’ De week van haar ontslag heeft Ketellapper nog gewerkt, maar daarna is ze in overleg met haar leidinggevende van haar werkzaamheden ontheven. ‘Het was heel dubbel. Ik zat daar en mensen vroegen of ik wilde helpen. En ik dacht, ik wil wel, maar ik werk hier straks niet meer.’

Patrick sloeg meteen na zijn ontslag driftig aan het solliciteren. ‘De markt ligt nu even stil, maar ik heb een oproep geplaatst op LinkedIn en ik praat met bestaande relaties. Zo solliciteer ik gericht.’

Zo snel gaan solliciteren, dat is volgens de experts geen goed idee. Hugo van der Heide van loopbaanadviesbureau Carrière Switch: ‘Een ontslag voelt als het verlies van je bestaansrecht. Zo iemand is niet sollicitabel.’ Carrière Switch begeleidt jaarlijks zo’n vijfhonderd kandidaten bij het vinden van het juiste werk. Het eerste wat het bureau doet is, is de financiën op orde brengen. ‘Dat is het eerste wat het thuisfront vraagt’, legt Van der Heide uit. ‘Kunnen we de hypotheek nog betalen? Als je dat weet, keert de rust weer.’

Die rust heeft Ketellapper. Zij maakt zich over het geld niet al te veel zorgen. ‘Mijn vriend en ik hebben een Excel-sheetje met al onze uitgaven en inkomsten. We redden het wel met de WW en zijn salaris. Er zijn hele gezinnen die van minder rondkomen. Alleen de extra’s, uit eten gaan, leuke kleren kopen, dat kan even niet.’

Depressie
Ontslagen worden is niet leuk. Ontslagen worden tijden een recessie die vergeleken wordt met de Grote Depressie uit de jaren dertig is nog veel erger. Ketellapper, Patrick en ik (30) zijn van de verwende generatie Y, de internetkinderen voor wie het altijd alleen maar beter werd. De generatie die gelooft in het individu en zijn eigen leven wil scheppen. En nu breekt er een recessie uit. Kunnen we dat wel aan?

‘Geen enkele generatie is recessieproof, voor elke is er een eerste keer’, zegt Karin van Steensel, jongerenonderzoeker bij het Centrum voor Online Onderzoek. Dat betekent niet dat de huidige twintigers en dertigers nu ineens bij de pakken neer gaan zitten. ‘De jongere generaties van na 1975 zijn opgegroeid in positieve tijden. Zij hebben daardoor een basaal optimisme, dat gaat echt niet stuk.’ Wel heeft Van Steensel de indruk dat jongeren door de crisis gericht zoeken in branches waar nog wel werk te vinden is en langer blijven zitten op een plek die niet ideaal is.

Er is zelfs reden tot optimisme. Een hele generatie babyboomers staat klaar om met pensioen te gaan. Juist deze generatie is, in vergelijking met die ervoor en erna, enorm groot. Kortom, een paar jaartjes sappelen en dan zijn er banen in overvloed.

Er gloort dus hoop aan de horizon. Na een ontslag komt ook zonneschijn, zeggen de experts. ‘Een ontslag kan een geweldige kans zijn’, zegt Van der Heide. ‘Veel mensen weten zelf wel dat het niet goed gaat, maar ze nemen geen initiatief.’ Ook voor mensen die hun werk verliezen door de recessie, kan het ontslag een kans betekenen. ‘Durf te dromen’, zegt Van Wielink. ‘Een ontslag is niet alleen maar ellende.’ Dit is het moment om na te denken over wat je leuk vindt en wat je nog wilt bereiken. Maak een lijstje van activiteiten waar je energie uit haalt vraag vrienden familie welke kwaliteiten ze in jou zien. Met die informatie kun je op zoek naar een baan die je goed past.

Het moment om te gaan solliciteren is als je weer zin in het leven hebt. ‘Als je denkt, potverdrie, ik zie een kans, zegt auteur Joost van Wielink. Het hele proces van ontslag tot solliciteren kan volgens Van der Heide van twee weken tot drie maanden duren. Als het langer duurt, is het verstandig om professionele hulp in te roepen.

Patrick heeft een paar maanden naar werk moeten zoeken. Vlak voor verschijnen van dit artikel belde hij. Zijn digitale zoektocht heeft vruchten afgeworpen. Een werkgever vond zijn profiel op LinkedIn en nodigde hem uit voor een gesprek. De baan is precies wat hij zocht, vertelt hij opgetogen: een salesfunctie in de telecom.

Ketellapper is nog zoekende. ‘Werkloos zijn is niet leuk’, zegt ze. ‘De kredietcrisis komt ineens heel dichtbij. Maar ik denk niet dat het nu nooit meer goed komt. Ik ben optimistisch.’ En niet zonder reden; ze heeft al allerlei vacatures toegestuurd gekregen.

En ik? Ik heb aan al die voortgangsgesprekken met de uitgever een blijvende angst voor beoordelings-, functionerings- en evaluatiegesprekken overgehouden. En ik heb ontdekt dat mijn nieuwsgierigheid en behoefte aan deadlines zich veel beter leent voor een journalistieke redactie dan voor een bedachtzame uitgeverij. Het was niet leuk om ontslagen te worden, maar ik ben blij dat het gebeurd is.

EscenicId: 741473


Geef je reactie

Je kan een reactie ingeven op een artikel via jouw LinkedIn account.
We vragen je bij een reactie je voornaam, achternaam en functietitel - die tevens automatisch ingeladen zijn vanuit jouw LinkedIn profiel - in te vullen.

Via onderstaande link kan je inloggen met je LinkedIn account.
Aanmelden met je LinkedIn Account

lezersreacties (15)


22/04/2011 11:00
, CEO of Componence Social

Hier vind je meer informatie over de consequenties als je je ontslagvergoeding direct uit laat keren


22/04/2011 10:12
, CEO of Componence Social

Wellicht is het ongemakkelijk dat ik hier reageer, maar ontslag is ook voor werkgevers niet leuk! Ik heb in de afgelopen twee jaar aardig wat mensen moeten ontslaan door de crisis en het is altijd mensen te moeten ontslaan waarmee je lang en leuk mee hebt gewerkt.

Het is nooit een leuk proces en het gaat altijd om geld en emotie. Zelf probeerde ik in dat proces met mijn ex-collega's mee te denken door hen dan ook tips te geven over de mogelijkheden om belasting technisch meer uit de ontslag vergoeding te krijgen. Soms moet je direct tienduizenden euro's afdragen aan de belastingdienst, terwijl er constructies zijn waarmee je echt tienduizenden Euro's kan besparen. Kijk hiervoor bijvoorbeeld naar http://www.ontslagenvergoeding.nl/

26/06/2010
Herman Fopkema , Systeembeheerder

Boventallig verklaard na bleek dat we te weinig leerlingen kregen. Vrees dat het management het er bewust 'op aan' heeft laten komen. Ze kunnen nu eindelijk 'schoon schip' maken met medewerkers die een weerwoord hebben. Dus zijn het weer dezelfde die blijven zitten en die het schip moeten verlaten. Rechtvaardigheid ho maar, in deze tijden ben je weer gewoon DE LUL met je hele gezin!

17/06/2010
Kees

Dat deed een hele hoop met me! Ik was helemaal van slag kan je wel stellen. Ik ben heel goed bijgestaan door een rechtshulp bedrijf, www.juridisch-platofrm.nl waardoor ik er nog redelijk goed vanaf ben gekomen. In het niet meteen weer gaan solliciteren zie ik niet zo veel, je wilt toch laten zien dat je heus wel weer een baan kan vinden? Ik wilde daar in iedergeval weer zo snel mogelijk mee beginnen!

Kees

20/04/2009
snifsnuf

Wat deed dat met je? - Niets in het bijzonder.

Als een medewerker snugger genoeg is, ziet hij/zij het ontslag aankomen en bereid zich voor op de onzekerheid en alle spanning die dit met zich meebrengt voor zijn/haar naasten.

20/04/2009
snifsnuf

Je stelt een datum voor een exit interview voor en kopieert ondertussen alle mogelijke gegevens van het bedrijf.

Of is dit nu heel verkeerd?

17/04/2009
john

hi

16/04/2009
cor verhoef , leraar Engels middelbare school

Zoals al eerder genoemd kan ontslag voor dertigers en twintigers een blessing in disguise zijn, maar wanneer je in de vijftig bent? Maar om bij de pakken neer te gaan zitten? Bedrijven zouden meer moeten gaan beseffen dat de ervaring die veertigers en vijftigers hebben vergaard voor onschatbare waarde kan zijn. Mensen in die leeftijdsgroep zijn vaak stabieler, zelfverzekerder en zitten statistisch gezien minder vaak in griezelige echtscheidingen en andere ellende die het functioneren belemmerd.
Ik wens iedereen die nu aan de kant staat alle succes.

16/04/2009
Even Ano

Ester, count your blessings. Zoek uit wat je echt wil, school om met behulp van het CWI en je ontslagvergunning en het leven lacht je toe! Je moet nog een jaar of 19...
Je zult het niet geloven, maar ik zou met je willen ruilen!

16/04/2009
piet brontsema , org advideur

het is altijd wrang dat je een baan verliest waarvan je bent gaan houden, het is mij overkomen omdat ik een hersenbloeding heb gehad. Maar jullie die wel kunnen werken, er zijn zoveel verschrikkelijk veel leuke banen . ook in deze periode die ze een recessie noemen . Nou van zulke lust ik er wel tien

16/04/2009
Mike

Ik ben er bij de NS uitgeschopt. Met de mededeling dat ik ëigenaardig gedrag" vertoonde en een einzelganger was. De functie: machinist in opleiding. Je wordt nota bene uitgezocht op einzelgangerigheid want het is een eenzame functie. En wat dat eigenaardige gedrag betrof waren ze niet echt concreet. Overigens ging het werk zelf erg goed, en het was fantastisch om te doen. M'n mentor stond ook perplex toen ik hem vertelde dat het over was (ze hadden hem niets gevraagd). Anyway: het werd me om 16.00 uur out of the blue meegedeeld dat ik niet meer terug hoefde te komen en of ik de volgende dag maar even om 9.00 uur m'n spullen wilde inleveren.
Je gaat op zo'n moment keihard over de bodem..... En vooral de manier waarop het ging kwam keihard aan. Daar ben je wel even stuk van.

16/04/2009
Wim , ICT Projectmanager

Ik ben 57, twee jaar geleden boventallig verklaard bij een grote bank. Academische opleiding en 26 jaar ervaring in de ICT. Inmiddels 50 sollicitaties verder, 10 sollicitatiegesprekken, in alle gevallen om 'vage' redenen afgewezen (leeftijd?). Per 1 juli 2009 in de WW (krijg dan ca 40% van mijn huidige inkomen). Na 3 jaar WW wacht de bijstand. Ik heb weinig hoop dat ik ooit nog aan de slag kom. Nee mijn ontslag is bepaald geen 'Blessing in disguise'.

16/04/2009
H Smit

In reactie op eerdere reacties:angst voor functioneringsgesprekken etc etc daar bent u niet de enige in Dit soort gesprekjes is in het leven geroepen om een werknemer onder druk te kunnen zetten en simpeler te kunnen lozen.
Voor diegeen die aan de kant staan heb ik een tip.....laat je inschrijven aan een HBO leraar opleiding en soliciteer in het onderwijs
Zeker op de vmbo's heb je zo een baan (omdat het weinigen is gegeven het vol tehouden.....maar als je zeer sterk in je schoenen staat)

15/04/2009
ester

Dit verhaal gaat over dertigers. Ben onlangs boventallig verklaard na 20 jaar in een goedbetaalde functie bij een grote bank. Ben echter wel 51 nu... Zie de toekomst somber in in deze crisistijd, waar bovendien iedereen die ouder is dan 35 jaar al te oud wordt bevonden.

14/04/2009
marcel esselink , poedercoater

zo heb je werk en men is ook heel tevreden over je werkzaamheden en dan hoor je dat er crisis is en dat je over 4 weken in plaats van een mogelijk vast contract eruit moet.
wel een heel mooi en uitstekend getuigschrift mee gekregen,
maar daar koop je geen brood mee bij de bakker.
Blijkt dat alle baantjes als poedercoater waar ik alle diploma's voor heb en jaren ervaring in heb vervuld zijn of te ver weg en alles met elkaar werkt dit heel erg deprimerend niet alleen opmezelf maar ook op mijn gezin wat nu een beste stap terug moet doen. waar je ook solliciteerd als het niet de afstand is dan wel weer je leeftijd of te lang geleden dat je bepaalde werkzaamheden hebt verricht.
Men wil alleen nog goedkope jongeren hebben met liefst 20 jaar ervaring, en dan wil de regering ons tot 67 jaar laten werken, dat kunnen de meesten boven de 50 die altijd hard hebben moeten werken wel andere verhalen over vertellen.
Nee in de WW daar word je alleen maar moedeloos van en hoop ook dat het snel weer voorbij is.


Gerelateerde artikelen

Alles over

Zoek artikel

Nieuws , Carrièretips , Columns , Interview , Leukste baan , Hoe zit het met mijn pensioen , Webspecial Nederlandse studentenonderzoek 2011 , Verdien ik wel genoeg , Migratiewijzer , Juridisch advies , Ontslag
Services VKbanen Deelsites VKbanen Andere sites van De Persgroep Nederland
© 2012 De Persgroep Nederland. Alle rechten voorbehouden. Lees de gebruiksvoorwaarden.
  • ACAP