---

Held in Haïti met camera én scalpel

22/01/2010 / Philippe Remarque

Tussen de toch al emotionerende beelden uit Haïti ontrolt zich op CNN elke avond een complete doktersroman: de knappe neurochirurg Sanjay Gupta, tevens CNN-verslaggever, behandelt voor de camera slachtoffers van de aardbeving.

Het is pakkende reality-tv. ‘Ze hebben heel hard een dokter nodig’, hijgt Sanjay in de camera, en rent naar een 15 dagen oude baby met mogelijk hersenletsel, van wie beide ouders zijn omgekomen.

De CNN-dokter, door het blad People uitgeroepen tot een van de sexiest men alive, houdt het kindje teder vast en onderzoekt haar reflexen. Geen hersenletsel, stelt hij vast, en verbindt haar hoofdwond.

Als de VN Belgische artsen om veiligheidsredenen wegstuurt, blijft Gupta in het tentenkamp en verzorgt 25 gewonden. Om vier uur ’s nachts twittert hij: ‘ga de hele nacht door in veldhospitaal. Veel werk, maar alle patiënten stabiel. Heb van mijn cameracrew vannacht een professioneel medisch team gemaakt.’

Oprah Winfrey
Oprah Winfrey, altijd present waar vrouwenharten sneller kloppen, noemt Gupta ‘de held van CNN’. De zender scoort met zijn optreden. CNN-ster Anderson Cooper, (die zelf voor de camera een bloedend jongetje wegdroeg) ontvangt de ‘chief medical correspondent’ elke avond.

De twee staan voor een palm, in strakke T-shirts, en Cooper zegt: ‘Sanjay, jij had een ongelooflijke dag vandaag. Je hebt een hersenoperatie uitgevoerd op een 12-jarig meisje.’

tekst loopt door na video

Emmy
Het is inmiddels een beproefd tv-concept. Gupta (40, zijn ouders kwamen uit India naar de VS) is een telegeniek verslaggever. Hij won een Emmy voor zijn verslagen na de orkaan Katrina. Maar hij is ook een praktiserend neurochirurg en universiteitsdocent. In Irak opereerde hij, mee als journalist, soldaten en Iraakse burgers. ‘Sanjay doet niet alleen geweldig verslag voor ons, hij redt ook nog levens’, kondigde Wolf Blitzer hem deze week af.

Het maakt Gupta tot een ster. Eind 2008 vroeg president Obama hem toe te treden tot zijn regering als surgeon general, Amerika’s hoogste arts. Gupta wilde niet omdat hij niet meer zou kunnen praktiseren.

Dubbelrol
De gouden greep van CNN heeft school gemaakt. Andere zenders zetten in Haïti hun eigen arts-verslaggevers in. Jennifer Ashton van CBS hielp bij de armamputatie van een meisje, NBC’s Nancy Snyderman zet gebroken botten en Richard Besser assisteerde namens ABC bij een geboorte.

Een verslaggever die in zijn eigen verslag speelt, dat is op nieuwszenders ongebruikelijk. De artsen zelf stellen de nood voorop. ‘Ik ben eerst en vooral dokter’, zei Ashton. En Gupta: ‘Het is niet onze bedoeling dat het verhaal over mij gaat.’

Maar thuis in Amerika klinkt enige kritiek op de dubbelrol. De verslaggevers ‘schenden de medische en de journalistieke ethiek’ met hun voor tv bedoelde ingrijpen, stelt Steve Miles, een hoogleraar medische ethiek.

Commercieel gewin
Media-ethicus Bob Steele vindt dat ‘de lens van de onafhankelijke verslaggeving onscherp wordt’. De baby met de lichte hoofdwond was eigenlijk geen verhaal, maar kwam op tv om Gupta en CNN te promoten.

In internetdiscussies verwijten sommigen CNN de slachtoffers te ‘exploiteren voor commercieel gewin’. Gupta zou de microfoon moeten neerleggen en alleen nog levens redden, schreef een criticus.

Het is het aloude dilemma tussen helpen en verslag doen. Cooper en Gupta wijzen op medische misstanden. Hun verslagen dragen bij aan de donatiestroom uit Amerika. CNN stelt dat kijkers zich meer betrokken voelen door de persoonlijke aanpak.

Het werkt, dat is zeker. Op internet wordt Gupta met passie verdedigd: ‘Je zou je moeten schamen. Dr. Gupta moet in de hele wereld worden geëerd voor zijn geweldige werk en het redden van mensen. Wat heb jij gedaan om levens te redden?’

Nieuwe zoekopdracht

uitgebreid zoeken