En toen kwam de crisis: acht vragen over de werkloosheid

Honderdduizenden mensen worden de komende maanden werkloos, voorspelt het Centraal Planbureau. Hoe zit dat? Acht vragen over de werkloosheid in Nederland.

Waar blijven de werklozen?

Op dit moment zijn 386 duizend mensen werkloos, ofwel 5,0 procent. Dat is het meest recente cijfer dat het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) publiceerde. Die cijfers komen voort uit een enquête, waarin het CBS aan enkele duizenden mensen vraagt of ze twaalf uur of meer betaald werk per week hebben, en of ze recent op zoek zijn gegaan naar werk.

Hoe verhoudt zich dat werkloosheidcijfer tot de rest van Europa?

Goed. Laag. Maar het cijfer is mede zo laag omdat Nederland een eigen definitie van werkloosheid hanteert. Nederland beschouwt iemand alleen als werkloos als hij of zij dat tegen zijn of haar zin is. Dus de thuiszitter die is ontslagen in de crisis, maar niet op zoek gaat naar werk omdat de echtgenoot of echtgenote genoeg verdient voor twee, die telt niet mee. Maar zelfs als hiervoor gecorrigeerd wordt, hebben we een relatief lage werkloosheid.

Hoe komt dat?

De aanwas stokt. De 30 à 40 duizend mensen die in de deeltijd-WW zitten – de regeling waarin bedrijven werknemers tijdelijk en gedeeltelijk met een uitkering in dienst houden – dempen de werkloosheid. Deeltijd-WW’ers zoeken immers niet naar werk, en tellen dus niet mee voor het CBS. Daarnaast lijkt het erop dat veel recent afgestudeerden hebben besloten om een jaar door te studeren – maar de werkloosheidscijfers van september, die nog niet beschikbaar zijn, moeten dat beeld nog bevestigen.

Nog een verklaring?

Verder hebben de zelfstandigen zonder personeel – ZZP’ers in jargon – vermoedelijk te lijden onder de crisis. Zij staan niet allemaal verwerkt in de CBS-cijfers. Immers, ze gelden pas als werkloos als ze minder dan 12 uur per week werk hebben. Een terugval van, zeg, 35 uur naar 20 uur, komt niet terug in de CBS-cijfers. Dus ze staan niet te boek als werkloos, maar het is aannemelijk dat ze minder werk hebben.

Aannemelijk?

Vrijwel niemand weet precies hoe het de kleine zelfstandigen vergaat. Wat weer niet zo gek is, als je bedenkt dat de ene deskundige denkt dat er 400 duizend ZZP’ers in Nederland rondlopen, en de ander uitgaat van 900 duizend. Veel bedrijven zeggen dat ze als eerste stoppen met tijdelijke contractanten en ingehuurde ZZP’ers. Maar de vakverenigingen zeggen dat hun leden zich prima redden.

Nog meer verklaringen voor het relatief lage werkloosheidscijfer?

Nederland heeft een goede uitgangspositie. Een jaar geleden was het cijfer nog 3,7 procent, extreem laag. We moeten dus van ver komen. Die lage werkloosheid is zelf ook weer een reden waarom de werkloosheid niet zo snel toeneemt. De arbeidsmarkt was vorig jaar immers ‘krap’, zoals dat heet; werknemers waren amper te vinden. Die krapte zal na de crisis zeker weer terugkeren, zo weten ook werkgevers. Door de vergrijzing zijn er immers steeds minder mensen beschikbaar voor werk. Veel bedrijven zijn huiverig om de mensen die ze met veel moeite hebben geworven op straat te zetten nu het even tegenzit.

Hoe komt het dat de werkloosheid voor de crisis zo laag was?

Dat komt onder meer omdat Nederlanders – mannen maar vooral vrouwen – relatief veel in deeltijd werken. Parttime nation, wordt Nederland in kringen van arbeidsmarktdeskundigen dan ook genoemd.

Waarom deeltijdwerk zo populair is? Omdat het kan, zo blijkt uit een recente publicatie van de economen Van der Klaauw, Bosch en Van Ours. Ook serieuze, hoogopgeleide banen zijn hier goed te doen als je parttime werkt, in tegenstelling tot in de meeste andere landen. Veel fte’s – full-time equivalents – worden door meerdere mensen gevuld. Zou elke fte door een fulltimer gevuld worden, dan zou de werkloosheid hoger zijn – ongeveer op het niveau van Griekenland.

Hoe hoog wordt de werkloosheid?

8 procent, volgens de laatste voorspelling van het Centraal Planbureau (CPB). In juni voorspelde het CPB nog dat de werkloosheid in 2010 op 9,5 procent zou uitkomen. Dat is een verschil van 115 duizend mensen – fors, zo vindt ook het CPB, maar voorspellen is nu eenmaal lastig. Hoe dan ook, het komt er nu echt aan: de economie krimpt, het aantal vacatures daalt, en op een zeker moment zullen ook de bedrijven die nu nog hun werknemers binnenhouden, mensen moeten gaan ontslaan. Er is minder werk.

EscenicId: 751215

Geef je reactie

Je kan een reactie ingeven op een artikel via jouw LinkedIn account.
We vragen je bij een reactie je voornaam, achternaam en functietitel - die tevens automatisch ingeladen zijn vanuit jouw LinkedIn profiel - in te vullen.

Via onderstaande link kan je inloggen met je LinkedIn account. Aanmelden met je LinkedIn Account

Toelichting lezersreacties

Lezersreacties worden geplaatst op de website van VKbanen. Door het insturen van een reactie verleen je impliciet toestemming aan VKbanen je reactie onder vermelding van je naam en functietitel te publiceren op de website. Je reactie zal, indien nodig, worden geredigeerd en ingekort.

De redactie behoudt zich het recht voor om reacties te verwijderen als zij:

• Afwijken van het onderwerp, de stelling of de vraag.
• Beledigend of discriminerend zijn
• Commerciële doeleinden dienen

We vragen je bij een reactie je voornaam, achternaam en functietitel - die tevens automatisch ingeladen zijn vanuit jouw LinkedIn profiel - in te vullen. Die worden bij de bijdrage geplaatst op de website. Je e-mailadres vermelden we niet. Deze zal door de redactie alleen worden gebruikt om je een vraag te kunnen stellen, bijvoorbeeld bij een oproep om informatie, foto’s, of bij onduidelijkheden in de tekst.

De redactie van VKbanen