Eerste indruk is slecht te beïnvloeden

In economisch moeilijke tijden moeten steeds meer mensen solliciteren. 'De eerste indruk is belangrijk' hoor je dan. Dat klopt, zegt psycholoog Anthon van der Horst, maar denk niet dat je die indruk in eigen hand hebt. Vrolijk kijken, dat helpt wel.

In deze crisistijden moeten mensen na ontslag vaak weer gaan solliciteren. De eerste indruk, zo hoor je altijd, is dan erg belangrijk. De uitspraak 'je kunt maar een keer een eerste indruk maken' veronderstelt dat het ook nog eens zeer belangrijk is of je wel de juiste eerste indruk maakt.

Uit onderzoek blijkt dat er in die eerste seconden van alles gebeurt en dat de indrukken, meningen, oordelen die je vormt bepalen of je iemand aantrekkelijk vindt, maar ook of je iemand vertrouwt. Zo hebben je hersenen al na 0,1 seconde bepaald of je iemand aantrekkelijk vindt, dat gebeurt vooral als het gezicht symmetrisch is.

Vertrouwen
Na 30 seconden geeft je brein al signalen af of iemand vertrouwenwekkend overkomt. De wetenschappers weten nog niet goed op welke kenmerken we dat vertrouwen bepalen. Wel geven ze aan dat deze intuïtief gevormde meningen later nog door de ratio kunnen worden beïnvloed, maar dat dit aanzienlijk meer tijd kost.

Deze onderzoeksresultaten deden mij denken aan het boekje van de Britse komiek John Cleese: Families and how to survive them. Een heel leuk boekje voor iedereen die zichzelf en zijn familie beter wil leren kennen. Cleese heeft het boek samen met zijn therapeut Robin Skynner geschreven.

De psycholoog Skynner beschrijft een interessante waarneming bij eerstejaars gezinstherapeuten. Hij heeft een aparte oefening ontwikkeld voor kennismaking. Cursisten mogen bij de eerste les niet met elkaar praten en mogen alleen rondlopen. Op een teken van Skynner mogen ze een ander uitzoeken waar ze een echtpaar mee mogen vormen, nog steeds zwijgend. Vervolgens mogen de duo's nog een ander duo uitzoeken, wederom in stilte, om daarmee een gezin te vormen. Pas dan mag er gesproken worden.

Gemeenschappelijk
Wat blijkt? De groepjes hebben een hoge mate van gemeenschappelijkheid in hun persoonlijke achtergronden. Blijkbaar zoeken mensen elkaar uit op gemeenschappelijk achtergronden, zonder dat ze deze achtergronden kennen. Er is iets in onze non-verbale communicatie dat de hersenen oppakken, herkennen door anderen met dezelfde ervaringen. Een soort onbewuste herkenning.

Als we dat koppelen aan resultaten van recent wetenschappelijk onderzoek, dan ligt het voor de hand dat vertrouwen wordt gecreëerd door een onbewust gemeenschappelijk referentiekader. Ik kan me dat goed voorstellen, want een gemeenschappelijk referentiekader betekent dat je niet alles hoeft uit te leggen, dat zaken makkelijk begrepen worden. Dat werkt makkelijker samen en dat is in het werk altijd mooi meegenomen.

Het risico blijft natuurlijk wel dat je mensen bij elkaar zet, die zich teveel op dezelfde manier gedragen, die teveel op dezelfde manier denken. Daar waar in het werk juist vaak gewezen wordt op de kracht van diversiteit moet je de uiteindelijke afweging maken tussen de hoeveelheid vertrouwen die nodig is in combinatie met de mate van verschil die ook nodig is.

Vrolijk kijken
In deze tijd waar een ieder weer aan het solliciteren slaat en meer dan gemiddeld zal nadenken over de eerste indruk, is het goed om te weten dat je daar eigenlijk niet zoveel aan kunt doen. Het brein vormt zich die eerste indruk razendsnel en we waarderen elkaar positief als het gezicht symmetrisch is (dat heb je of je hebt het niet, plastische chirurgie daargelaten) en we vertrouwen elkaar sneller zonder dat we het weten als we gemeenschappelijke ervaringen hebben.

Wat we wel kunnen beïnvloeden - en wat ook werkt is - is vrolijk kijken, want ook dat schijnt direct door ons brein positief te worden beoordeeld, maar ja, dat is geen nieuws.

EscenicId: 745966

Geef je reactie

Je kan een reactie ingeven op een artikel via jouw LinkedIn account.
We vragen je bij een reactie je voornaam, achternaam en functietitel - die tevens automatisch ingeladen zijn vanuit jouw LinkedIn profiel - in te vullen.

Via onderstaande link kan je inloggen met je LinkedIn account. Aanmelden met je LinkedIn Account

lezersreacties (1)

02/07/2009

e

en.. wat ook helpt is geen zwarte of grijze kleding aantrekken. Juist kleur! of wit!

---

Toelichting lezersreacties

Lezersreacties worden geplaatst op de website van VKbanen. Door het insturen van een reactie verleen je impliciet toestemming aan VKbanen je reactie onder vermelding van je naam en functietitel te publiceren op de website. Je reactie zal, indien nodig, worden geredigeerd en ingekort.

De redactie behoudt zich het recht voor om reacties te verwijderen als zij:

• Afwijken van het onderwerp, de stelling of de vraag.
• Beledigend of discriminerend zijn
• Commerciële doeleinden dienen

We vragen je bij een reactie je voornaam, achternaam en functietitel - die tevens automatisch ingeladen zijn vanuit jouw LinkedIn profiel - in te vullen. Die worden bij de bijdrage geplaatst op de website. Je e-mailadres vermelden we niet. Deze zal door de redactie alleen worden gebruikt om je een vraag te kunnen stellen, bijvoorbeeld bij een oproep om informatie, foto’s, of bij onduidelijkheden in de tekst.

De redactie van VKbanen