Door je hersenen goed voor te bereiden ga je beter leren

17/12/2009

Door je hersenen goed voor te bereiden ga je beter leren

Voordat je in een onderwerp duikt, kan het helpen oude kennis op te rakelen, toont onderzoek aan. Hoe je dat het beste doet, is echter voor iedereen anders. Waar de een gebaat is bij het maken van aantekeningen, heeft de ander meer aan plaatjes kijken.

Mensen leren sneller als ze hun voorkennis gebruiken, zodat ze een kapstok hebben om nieuwe informatie aan op te hangen. De vers geleerde stof wordt daardoor sneller in een context geplaatst, wat de inhoud begrijpelijker maakt.

Psychologe Sandra Wetzels deed de afgelopen vier jaar promotieonderzoek naar verschillende strategieën om voorkennis te activeren. Ze onderwierp scholieren en studenten aan diverse tests en verdiepte zich in literatuur. Vrijdag presenteert ze haar proefschrift op de Open Universiteit in Heerlen.

Een van haar conclusies: de manier waarop iemand het beste voorkennis naar boven kan halen voordat hij in een onderwerp duikt, verschilt per individu en is afhankelijk van de kennis die iemand in huis heeft: weinig, gemiddeld, of veel.

Weinig voorkennis
Mensen met weinig voorkennis zijn bijvoorbeeld niet gebaat bij het maken van aantekeningen. Wetzels: 'Weet je niet zoveel, dan heeft het weinig nut om dingen op te schrijven: je kunt nog weinig structuur aanbrengen. Ook een plaatje zal je niet verder helpen, want je gaat op zoek naar iets wat je herkent, maar je kunt er nog geen betekenis aan geven.' Op die manier raakt de capaciteit van iemands werkgeheugen snel overbelast. Mensen leren nieuwe dingen via hun werkgeheugen. Dingen die ze al weten liggen opgeslagen in het langetermijngeheugen. Bij het horen van nieuwe informatie wordt bestaande kennis vanuit het langetermijngeheugen naar het werkgeheugen geplaatst.

Aantekeningen maken tijdens college of vergaderingen

Wie aantekeningen maakt tijdens een overleg, kan dit koppelen aan zijn voorkennis, maar volgens Sandra Wetzels is het de vraag of dit in de praktijk ook zo werkt. 'Tijdens colleges of vergaderingen wordt voorkennis veel minder bewust opgerekt dan dat wij dat hebben gedaan. Vaak schrijven mensen letterlijk op wat er wordt gezegd. Onze volgorde tijdens het onderzoek was: eerst voorkennis activeren, daarna informatie geven.'

Wat in het geval van mensen met weinig kennis wel helpt om voorkennis te activeren: een brede, algemene instructie. 'Aan de hand daarvan ga je brainstormen', zegt Wetzels. 'Jezelf vragen stellen die tot conclusies en nieuwe vragen leiden, waardoor je meer betekenis aan het onderwerp kunt geven.'

Gemiddelde voorkennis
Anders is dat met een gemiddeld kennisniveau. Mensen die al aardig wat over een onderwerp weten, hebben wél wat aan aantekeningen maken. Wat zij aan kennis in huis hebben, halen ze naarboven in hun werkgeheugen. Als het werkgeheugen overbelast raakt, creëren ze door hun aantekeningen een soort extra, extern geheugen. 'Dat helpt je met het organiseren van wat je al weet.'

Veel voorkennis
Die organisatie van kennis is belangrijk. Iemand met veel voorkennis heeft een goede organisatie in het langetermijngeheugen, het gebied waar de voorkennis vandaan komt. Daardoor zal het werkgeheugen van de persoon met veel voorkennis paradoxaal genoeg niet overbelast raken, wat wel gebeurt bij iemand met weinig of gemiddelde voorkennis.

'Als je veel weet, heb je een goed georganiseerde structuur', zegt Wetzels. 'Al je kennis vormt zich als één hoop in je langetermijngeheugen en kan compact worden overgebracht naar je werkgeheugen, waardoor je daar ruimte overhoudt.'

Mindmapping
Onderzoek naar de werking van hersenen heeft een optimistische conclusie opgeleverd: je wordt niet stom of slim geboren. Je hersenen zijn continu in beweging. Je kunt dus slimmer worden. Of dommer, als je niet oplet.
Snellezen en mindmapping: slimmer worden kun je leren

Het maken van aantekeningen heeft daarom geen toegevoegde waarde voor iemand met veel kennis: een extern geheugen is immers niet nodig. Wie veel van een onderwerp weet, kan beter gebruik maken van plaatjes. 'Om hier betekenis aan te geven, moet je veel voorkennis hebben.' Ook werkt het voor deze groep om vanuit een bepaald perspectief te denken.

Jammer
Wat jammer is bij het ophalen van voorkennis: foutieve voorkennis blijkt erg hardnekkig. 'Tijdens ons onderzoek onder studenten controleerden we of mensen foutieve kennis hadden door ze hardop te laten denken of hun aantekeningen na te lezen. Ondanks de correcte informatie die we ze gaven, bleven ze vasthouden aan de onjuiste stof.'

De foto in dit artikel is gemaakt door Zitona

EscenicId: 755524


Geef je reactie

Je kan een reactie ingeven op een artikel via jouw LinkedIn account.
We vragen je bij een reactie je voornaam, achternaam en functietitel - die tevens automatisch ingeladen zijn vanuit jouw LinkedIn profiel - in te vullen.

Via onderstaande link kan je inloggen met je LinkedIn account.
Aanmelden met je LinkedIn Account

Gerelateerde artikelen

Alles over

Zoek artikel

Nieuws , Carrièretips , Columns , Interview , Leukste baan , Hoe zit het met mijn pensioen , Webspecial Nederlandse studentenonderzoek 2011 , Verdien ik wel genoeg , Migratiewijzer , Juridisch advies , Ontslag
Services VKbanen Deelsites VKbanen Andere sites van De Persgroep Nederland
© 2012 De Persgroep Nederland. Alle rechten voorbehouden. Lees de gebruiksvoorwaarden.
  • ACAP