Dialoog en toezicht zorgen voor meer integriteit

11/06/2009

Uit onderzoek blijkt dat mensen niet twijfelen aan hun eigen integriteit, maar wel aan die van hun collega of baas. Vreemd, vindt psycholoog Anthon van der Horst. Waar halen we zo'n te positief zelfbeeld toch vandaan?

Anthon van der Horst (1959) is psycholoog en werkt bij GITP als manager Trends. Hij blogt op actualiteitspsycholoog.nl over de actualiteit en zijn werk als psycholoog. Eens per week verschijnt een blog ook op vkbanen.nl.

Afgelopen weken heeft GITP uitgebreid onderzoek gedaan naar de integriteitbeleving van werknemers. In totaal hebben ruim 1.100 mensen onze vragenlijst ingevuld. Gevraagd is naar eigen integriteit, die van de baas en van collega's. De vragen hadden betrekking op thema's zoals betrouwbaarheid, vriendjespolitiek, privégebruik van werkmateriaal, etc.

Opvallend is dat iedereen zichzelf integerder vindt dan anderen. Zowel de baas als de collega wordt als minder integer gezien dan de geënquêteerde zelf. Dat is wel een bijzonder gegeven, het werd nog eens bevestigd door een vergelijkbaar onderzoek bij hypotheekadviseurs, waaruit ook naar voren kwam dat deze zichzelf wel integer vinden, maar hun collegae duidelijk minder.

Positief zelfbeeld
Hierover nadenkend zat ik mij af te vragen hoe het kan dat je jezelf integerder vindt dan je directe omgeving en dat het tegelijkertijd zo is dat die ander zichzelf ook weer integerder vindt en jou minder.

De mismatch tussen zelfbeeld en het beeld van de ander betekent dat er beoordelingsfouten worden gemaakt. Vergelijkbare beelden hoor je ook wel eens tijdens verjaardagen van mannen en hun zelfbeoordeling als minnaar; veel mannen denken dat ze goede minnaars zijn, maar hun vrouwen denken daar toch wel eens anders over.

Feedback vragen en krijgen
De reden dat deze scheefgroei tussen zelfbeeld en omgevingsbeeld ontstaat, is dat er geen goede feedback wordt gevraagd en gegeven.

Zo zal een man die van zichzelf zegt een goede minnaar te zijn niet om feedback durven te vragen aan zijn vrouw en zal het voor zijn vrouw lastig zijn om aan te geven wat ze prettig vindt. De kans is groot dat de man zich dan te positief beoordeelt.

Zo zal het ontbreken van een dialoog over integriteit er toe leiden dat men zichzelf te hoog beoordeelt. Een mens is nu eenmaal geneigd zichzelf te overschatten. Zonder realistische feedback ontstaat een verkeerd beeld.

Eenvoudige oplossing
De oplossing lijkt vrij eenvoudig, namelijk ga met elkaar in gesprek over elkaars integriteit. Uit het onderzoek blijkt bijvoorbeeld dat werknemers van hun bazen vinden dat ze relatief veel aan vriendjespolitiek doen. Kun je dat bespreekbaar maken, dan zal blijken dat het misschien wel meevalt, of dat je baas zich er helemaal niet van bewust is, of er een hele goede reden voor heeft.

Ook kan het zo zijn dat je baas het inderdaad doet, maar niet wist dat je het in de gaten had. Het gegeven dat hij weet dat jij het ziet, maakt de kans groter dat hij zijn gedrag corrigeert.

Taboe
Dit voorbeeld maakt wel duidelijk waarom op het thema integriteit, net als op sex, geen goede feedback wordt gegeven. Het zit vaak in de taboesfeer. We praten er niet makkelijk over, het is blijkbaar lastig om ter sprake te brengen dat je het gevoel hebt dat er misbruik van bevoegdheden wordt gemaakt, of dat je merkt dat wat voor jou geldt, niet voor de baas geldt.

De kunst is dat op een neutrale manier naar voren te brengen. In bedrijven ligt daar een belangrijke taak, juist voor de leiding om feedback te vragen op hun integriteitgedrag. Een ondernemingsraad kan hierin een belangrijke rol vervullen.

Veel gelegenheid
Er is een urgente reden om het integriteitsgedrag binnen een organisatie aan de kaak te stellen. Ons onderzoek laat zien dat binnen 40 procent van de organisaties gelegenheid is om niet integer gedrag te vertonen. Ook geeft 33 procent van de geënquêteerden aan dat er te weinig checks en balances zijn.

Binnen veel organisaties is er ruimte om niet integer gedrag te vertonen en daarmee weg te komen. Naast de dialoog om er voor te zorgen dat er realistische beelden ontstaan over eigen integer gedrag, is het ook noodzakelijk dat er binnen bedrijven veel duidelijker richtlijnen zijn en strikter toezicht is op integriteit.

EscenicId: 745238


Geef je reactie

Je kan een reactie ingeven op een artikel via jouw LinkedIn account.
We vragen je bij een reactie je voornaam, achternaam en functietitel - die tevens automatisch ingeladen zijn vanuit jouw LinkedIn profiel - in te vullen.

Via onderstaande link kan je inloggen met je LinkedIn account.
Aanmelden met je LinkedIn Account

Zoek artikel

Nieuws , Carrièretips , Columns , Interview , Leukste baan , Hoe zit het met mijn pensioen , Webspecial Nederlandse studentenonderzoek 2011 , Verdien ik wel genoeg , Migratiewijzer , Juridisch advies , Ontslag
Services VKbanen Deelsites VKbanen Andere sites van De Persgroep Nederland
© 2012 De Persgroep Nederland. Alle rechten voorbehouden. Lees de gebruiksvoorwaarden.
  • ACAP