'Bij radio draait het om authenticiteit'

Soms kom je iemand tegen die de baan heeft die jij graag zou willen hebben. Hoe doen ze dat toch? In de serie Leukste Baan vind je het antwoord.

Pierre Papa (39) is een van de weinige radiocoaches in Nederland.

Kan iedereen radiomaken?

'Het moet er wel inzitten. Je moet creatief zijn en de kunst van het inhouden snappen. Less is more zeg ik altijd. Je moet nadenken over waar je naartoe wilt, je goed concentreren. Radio maak je niet voor jezelf, je bent aan het communiceren met je luisteraar.'

Wat houdt je baan in?

'Als radiocoach train ik deejays, presentatoren, nieuwslezers en producers van radiostations. Daarnaast adviseer ik programmadirecties en geef ik masterclasses en workshops. Ik werk onder meer voor rockstation Kink FM en FunX Radio, het publieke jongerenstation van de randstad.

'Ik geef mensen richtlijnen, zoek naar de knop die ik kan indrukken, waardoor ze zelfwerkzaam worden. Dat ze zelfstandig, creatief en super gedisciplineerd aan de slag gaan en het nog leuk vinden ook. Om dat voor elkaar te krijgen moet ik eerst vertrouwen winnen. Soms werk je met mensen die onzeker zijn als ze on air zijn. Het is leuk steeds een stapje verder te gaan, heel kritisch te zijn, weliswaar opbouwend, maar je moet wel zorgen dat iemand structureel over een drempel gaat.'

Er zijn zo'n vier radiocoaches in Nederland zeg je. Waarom zo weinig?

'Het is een vak in wording. De radiowereld wordt professioneler, het is steeds meer big business. Meer dan voorheen draait het om luistercijfers en moet er zendtijd voor reclame worden verkocht. Sinds kort is er zelfs een studie radiomanagement. Daar ben ik heel blij mee, ik wou dat ze dat hadden gehad toen ik naar school ging.'

Wat leer jij mensen uit het radiovak?

'Naast de technische basis, zoals het netjes volpraten van de intro van een plaat, ademhaling en gebruik van stem, draait het vooral om authentiek zijn: presenteren vanuit jezelf. Het begint bij lef; durven doen. Dat je als presentator bijvoorbeeld net wat andere vragen stelt dan normaal. En het draait om discipline, je bent zo goed als je laatste show. Bij muziekradio, waar je als dj platen aan- en afkondigt, is het vooral belangrijk sfeer en gevoel over te brengen.'

Hoe breng je als radiomaker sfeer over?

'Ten eerste door vanuit een flow te presenteren. Flow is een technische term, het gaat om de presentatie rond muziek. Je moet de vaart erin houden. Daarnaast kun je als radiomaker sfeer maken door het creëren van illusies. Door vormgeving, het inzetten van diverse geluiden en effecten. Bij Jeroen van Inkel kun je het idee hebben dat je in een rollercoaster zit, hij is heel snel met vormgeving. Hij is een van mijn inspirators. Net als Frits Spits trouwens, hij creëerde illusie met woorden.'

Wat heb jij hiervoor gedaan?

'In 1992 ben ik professonieel als radiomaker aan de slag gegaan. Onder meer bij stadsradio Rotterdam, 3 FM en City FM. Uiteindelijk ben ik als programmaleider bij FunX terechtgekomen. De directeur vroeg of ik jonge mensen zonder radio-ervaring wilde begeleiden. Ik had het nooit eerder gedaan, maar bleek het zo leuk te vinden dat ik ook buiten de FunX-deuren wilde kijken. In 2005 ben ik voor mezelf begonnen.'

Wat vind je leuk aan je baan?

'Ik vind radio fantastisch. De illusie, sfeer, muziek, het gevoel. Leuk aan coachen vind ik dat je met creatieve mensen werkt, die je boven zichzelf kan laten uitstijgen.

Hoe coach je mensen die al langer radiomaken?

'Bij de stations die me structureel inhuren, coach ik om de twee maanden de presentatoren en dj’s. Ik neem dan individueel fragmenten met ze door en bespreek waarom iets goed liep, waarom minder.

'Soms zit ik ook bij live radioshows. Dan kan ik zien waarom iets fout gaat. Waarom een sidekick er niet helemaal bij is bijvoorbeeld: misschien is hij of zij te druk met telefoontjes.

'Ook word ik uitgenodigd als er een try-out is van een nieuw radioprogramma. Normaal zijn er alleen try-outs van televisieprogramma's, maar bij FunX doen ze het ook. Als de eerste aflevering start, hebben de presentatoren en programmamakers dan al een soort jas aan, waardoor ze zich zelfverzekerder voelen.'

Hoe ziet je gemiddelde werkdag eruit?

'Ik werk voor mezelf. Doe de administratie, factureer, plan, train. Soms heb ik een zakelijke lunch, maar ik ben ook heel vaak bij radiostations te vinden. Het is geen negen tot vijf baan, dus ik zit ook wel ’s avonds bij programma’s.'

Wat moet je in huis hebben om jouw baan te kunnen uitoefenen?

'Je moet het fantastisch vinden om met mensen om te gaan. En je hebt een dosis mensenkennis nodig. Iemand kan ergens onzeker over zijn, jij moet dan blokkades herkennen en weten hoe je ze kunt opheffen.

'Voor dit vak moet je je ook realiseren dat je geen leraar bent. Jij bent er om iemand supergoed te laten functioneren. Het lijkt me niet handig dit werk naast een baan als dj te doen. Waarschijnlijk wil je dan niet dat de ander beter wordt dan jij. Als coach moet je dat iemand wel gunnen.'

Volg jij opleidingen en cursussen om bij te blijven voor je vak?

'Nee. Wel volg ik alles wat er in de radiowereld gebeurt, ook in het buitenland. Ik houd de nieuwste technieken bij en praat veel met mensen. Na een coaching wil ik altijd evalueren of het iemand of een bedrijf iets heeft gebracht. Tot nu gaat het hartstikke goed.'

Wat zijn je plannen voor de toekomst?

'Vorig jaar heb ik basistrainingen radiomaken gegeven op het Mediapark in Hilversum. Binnen een dag konden mensen een radioprogramma maken. Brainstormen, format bedenken, draaiboek maken, de presentatie voorbereiden. Daar wil ik meer mee doen. Ook wil ik iets doen in het onderwijs, iets kunnen betekenen voor studenten in hun performance. De plannen zijn er.

'Scouten vind ik ook leuk. Mensen begeleiden die vervolgens kunnen doorstromen. Ik was coach bij de Veronica Radioschool die 3,5 jaar heeft bestaan. Daar kwam ik Lex Gaarthuis tegen, die nu een ochtendprogramma heeft bij Slam!FM. Hij had toen al wat ervaring bij lokale omroepen en zat bij 100% NL, dat toen nog heel klein was. In het begin was hij sceptisch over een coach. Maar toen ik binnen dertig minuten doorhad wat zijn sterke en zwakke punten waren, had ik zijn respect. Hij zegt nu dat hij tijdens het presenteren mijn aanwijzingen nog wel eens in zijn hoofd terughoort.'

EscenicId: 756820

Geef je reactie

Je kan een reactie ingeven op een artikel via jouw LinkedIn account.
We vragen je bij een reactie je voornaam, achternaam en functietitel - die tevens automatisch ingeladen zijn vanuit jouw LinkedIn profiel - in te vullen.

Via onderstaande link kan je inloggen met je LinkedIn account. Aanmelden met je LinkedIn Account

Toelichting lezersreacties

Lezersreacties worden geplaatst op de website van VKbanen. Door het insturen van een reactie verleen je impliciet toestemming aan VKbanen je reactie onder vermelding van je naam en functietitel te publiceren op de website. Je reactie zal, indien nodig, worden geredigeerd en ingekort.

De redactie behoudt zich het recht voor om reacties te verwijderen als zij:

• Afwijken van het onderwerp, de stelling of de vraag.
• Beledigend of discriminerend zijn
• Commerciële doeleinden dienen

We vragen je bij een reactie je voornaam, achternaam en functietitel - die tevens automatisch ingeladen zijn vanuit jouw LinkedIn profiel - in te vullen. Die worden bij de bijdrage geplaatst op de website. Je e-mailadres vermelden we niet. Deze zal door de redactie alleen worden gebruikt om je een vraag te kunnen stellen, bijvoorbeeld bij een oproep om informatie, foto’s, of bij onduidelijkheden in de tekst.

De redactie van VKbanen