Arbeidsmarkt blijkt al aardig flexibel

De diepe recessie vertaalt zich niet direct in massawerkloosheid, blijkt uit nieuwe cijfers van het Centraal Planbureau. Dat de werkloosheid in 2010 niet verdubbelt, is onder meer te danken aan de zelfstandige zonder personeel. Bij deze groep zit het leed van de crisis.

Van alle economische rampspoed die het Centraal Planbureau (CPB) in het afgelopen jaar heeft voorspeld, maakte één schrikbeeld verreweg de meeste indruk bij politici: een verdubbeling van de werkloosheid in 2010. In juni ging het planbureau ervan uit dat een op de tien mensen die kunnen werken, volgend jaar op de bank zou zitten. Met alle gevolgen van dien, zowel economisch als maatschappelijk.

Explosie
Dat zijn er nog steeds meer dan vóór de kredietcrisis, maar veel minder dan je op basis van de diepe recessie van 2009 zou mogen vermoeden. Want de economische krimp van 4 procent die het CPB voor dit jaar voorspelt, is van historische proporties.

Kortom: waar zijn de werklozen gebleven? Cijfers heeft het CPB niet, maar wel een paar vermoedens. De regeling voor deeltijd-WW biedt in elk geval niet de hele verklaring. Daarvoor wordt er veel te weinig gebruik van gemaakt.

Een betere verklaring is het gedrag van de bedrijven. Toen de recessie begon – in het najaar van 2008 – was er grote krapte op de arbeidsmarkt. Werkgevers hadden de grootste moeite hun vacatures vervuld te krijgen, en dat was al een tijdje het geval. Het animo om mensen te ontslaan was dan ook niet groot. Veel werkgevers voorzagen dat ze hun werknemers later weer hard nodig zouden hebben, en deden er alles aan ze binnen hun bedrijf te houden.

Overwerk
Daarbij hielp dat overwerk in veel sectoren eerder regel dan uitzondering was geworden. Ook dat was een gevolg van de krappe arbeidsmarkt: het werk moet gedaan worden, en als er geen extra collega’s te vinden zijn, dan maar met het bestaande personeel. Die buffer van overuren ging er in de recessie als eerste aan.

Vervolgens was het de beurt aan de Oost-Europeanen die hun werk zagen afnemen, en die voor een deel naar hun vaderland terugkeerden.

Misschien nog wel belangrijker was het verlies aan werk voor ‘zelfstandigen zonder personeel’; werknemers die de afgelopen jaren op grote schaal voor eigen rekening hun diensten gingen aanbieden. CPB-directeur Coen Teulings vermoedt dat daar het grote leed van deze recessie is terechtgekomen. ‘Ergens moet een flinke rationalisatie plaatsvinden. Er is minder gedeclareerd door zzp’ers, maar de cijfers daarover zijn veel minder precies.’

Broekriem
De zelfstandigen hebben veel minder werk, maar tellen pas in de statistieken mee als ze minder dan twaalf uur per week aan de slag kunnen. Voor het overige moeten ze de broekriem aanhalen.

Teulings geeft toe dat het CPB dat effect heeft onderschat. Het is een aanwijzing dat de ‘flexibilisering van de arbeidsmarkt’, de vurige wens van het liberale deel van de politiek, al aardig op streek is. Want als de economie zo’n grote klap maakt terwijl de werkloosheid binnen de perken blijft, dan is er duidelijk iets veranderd ten opzichte van de jaren tachtig – toen economische tegenslag zich onmiddellijk in massawerkloosheid vertaalde.

EscenicId: 755490

Geef je reactie

Je kan een reactie ingeven op een artikel via jouw LinkedIn account.
We vragen je bij een reactie je voornaam, achternaam en functietitel - die tevens automatisch ingeladen zijn vanuit jouw LinkedIn profiel - in te vullen.

Via onderstaande link kan je inloggen met je LinkedIn account. Aanmelden met je LinkedIn Account

Toelichting lezersreacties

Lezersreacties worden geplaatst op de website van VKbanen. Door het insturen van een reactie verleen je impliciet toestemming aan VKbanen je reactie onder vermelding van je naam en functietitel te publiceren op de website. Je reactie zal, indien nodig, worden geredigeerd en ingekort.

De redactie behoudt zich het recht voor om reacties te verwijderen als zij:

• Afwijken van het onderwerp, de stelling of de vraag.
• Beledigend of discriminerend zijn
• Commerciële doeleinden dienen

We vragen je bij een reactie je voornaam, achternaam en functietitel - die tevens automatisch ingeladen zijn vanuit jouw LinkedIn profiel - in te vullen. Die worden bij de bijdrage geplaatst op de website. Je e-mailadres vermelden we niet. Deze zal door de redactie alleen worden gebruikt om je een vraag te kunnen stellen, bijvoorbeeld bij een oproep om informatie, foto’s, of bij onduidelijkheden in de tekst.

De redactie van VKbanen