Geen leerling is hetzelfde. Je ziet het niet alleen in voorkeuren voor kleding en ander uiterlijk vertoon, maar ook hoe de leerling leert. Het idee van de meervoudige intelligenties gaat er vanuit dat verschillende leerlingen verschillende manieren hebben om zich leerstof eigen te maken of problemen op te lossen. Dr. H.J. Gardner is de bedenker van de ‘meervoudige intelligenties’.
Howard Gardner onderscheidt verschillende intelligenties bij mensen. 'Door het gebruik van meervoudige intelligenties in de onderwijsleersituatie is er een grote kans dat leerlingen iets aangeboden krijgen op een manier waarop ze zich meer verwant mee voelen. Daardoor zullen ze zich actiever opstellen en meer resultaat boeken,' schrijven Sebo Ebbens en Simon Ettekoven in Effectief Leren ( Wolters-Noordhoff Groningen, 2005).
Waarom is deze informatie nuttig voor docenten? Je hoeft je dankzij dit
inzicht niet meer te focussen op het verbaal-linguïstische (een leesopdracht
uit een ‘gewoon’ taalboek) of logisch-mathematisch (het maken van een
grafiek in een wiskundeboek), maar je kan ook bijvoorbeeld muziek of kleuren
gebruiken in de leerstof. Ja, voor elk vak.
Zelfs om werkwoordspelling (bijvoorbeeld de juiste schrijfwijze van de t’s en
d’s) uit te leggen, kan je gebruik maken van andere intelligenties dan
alleen de verbaal-linguïstische component. In het volgende voorbeeld wordt
gebruik gemaakt van de visueel-ruimtelijke intelligentie bij het vak
Nederlands. Deel het klaslokaal in in vier aparte vakken (verleden tijd en
tegenwoordige tijd, met t en zonder t) en laat de leerling met een kaartje
met daarop het hele werkwoord de juiste positie innemen. Neem dit voorbeeld:
De acht intelligenties komen bij iedereen in meer of mindere mate voor. Wel heeft iedereen bepaalde intelligenties beter ontwikkeld dan de andere. Het volgende model van de acht intelligenties is overgenomen uit Effectief Leren.
|
Interpersoonlijk |
Houdt van contact met anderen, werkt graag samen, voelt scherp aan wat anderen bezighoudt, voelt zich prettig in groepen, houdt van gezelligheid en feestjes, is graag bereid anderen te helpen,¿ |
|
Intrapersoonlijk |
Stelt zich graag op de achtergrond op, leeft in eigen wereld, houdt van dagdromen, kent eigen sterke en zwakke kanten goed, neemt scherp waar wat er gebeurt, schrijft een dagboek, heeft gevoel voor reflectie, poëzie,¿ |
|
Lichamelijk-motorisch |
Reageert meestal met trefzekere bewegingen, heeft sterk gevoel voor gebruik eigen lichaam, kent fijne motoriek, sleutelt of knutselt graag, leert gemakkelijk iets door te doen of te spelen,... |
|
Logisch-mathematisch |
Ordent graag informatie, speelt graag met cijfers, maakt overwegingen bij het oplossen van problemen, redeneert logisch, denk kritisch,¿ |
|
Muzikaal-ritmisch |
Pikt snel melodietjes op, speelt graag een muziekinstrument, werkt met ezelsbruggetjes en rijmpjes om iets te onthouden, sterk, gevoel voor ritme, stijl in stemgebruik, vertelt boeiend,¿ |
|
Natuurgericht |
Is gefascineerd door alles wat groeit en bloeit, herkent snel kenmerken van plant en dier, observeert en verklaart graag veranderingen in de natuur, leert gemakkelijk door waarnemingen buiten, verzamelt en ordent, gaat graag met dieren om,¿ |
|
Verbaal-linguïstisch |
Denkt in woorden, formuleert gemakkelijk, kan gemakkelijk ideeën onder woorden brengen, leest snel en met inzicht, kan goed argumenteren,... |
|
Visueel-ruimtelijk |
Neemt de werkelijkheid waar via ruimte en kleuren, heeft gevoel voor kleurnuances, tekent vaak figuurtjes of maakt krabbels,¿ |
Meer informatie? Effectief Leren van Sebo Ebbens en Simon Ettekoven (Wolters-Noordhoff Groningen, 2005).
Overigens komt de familie van Barbapapa
aardig overeen met deze intelligenties.