van de Volkskrant

vkbanen magazine

Je bent hier:

Voorpagina > Actueel > Talenten stappen als eerste op bij baanonzekerheid

Talenten stappen als eerste op bij baanonzekerheid

28 januari 2009 / Sara De Sloover

Talenten stappen als eerste op

Foto: Morguefile

In tijden van dreigende massaontslagen zijn de beste werknemers het eerste weg. Zij hebben de beste contacten elders en zijn slim en actief genoeg om het zinkende schip te verlaten, voordat ze gedwongen werkloos worden. Dat zegt arbeidspsycholoog Marc van Veldhoven, universitair hoofddocent aan de Universiteit van Tilburg.

'Wie de optie heeft om te gaan, gaat vaak. In een bedrijf waar massaontslagen in de lucht hangen, kun je je doorgaans op korte termijn ook niet verder ontwikkelen. Alles stagneert. Dat kan mensen net het zetje geven om te gaan, vooral jonge mensen met veel potentieel.' Als gevolg daarvan hebben bedrijven na een recessie vaak moeite weer op stoom te komen, juist omdat hun beste krachten zijn vertrokken.

Andere werknemers willen het liefst bij hun huidige werkgever blijven. Omdat ze geen andere opties zien, of loyaal zijn aan het bedrijf waarvoor ze al jaren werken. Onzekerheid over hun baan leidt ertoe dat die werknemers harder gaan werken en zich minder vaak ziek melden. Ze willen 'geen minpunten op hun lijstje krijgen', aldus Van Veldhoven.

Sociaal netwerk en status
Werk is in tijden van economische recessie enorm belangrijk, stelt Van Veldhoven. 'Het zorgt voor inkomen, een sociaal netwerk en status. Dat fenomeen wordt sterker naarmate de arbeidsmarkt verslechtert.'

Volgens de Tilburgse arbeidspsycholoog is baanonzekerheid net zo stressvol als ontslag. 'Dat blijkt uit onderzoek, maar zag ik ook van nabij gebeuren in grote bedrijven waarvoor ik eerder heb gewerkt.' Werknemers die niet weten of ze hun baan kunnen behouden, voelen zich machteloos, zegt Van Veldhoven. Ze zijn niet alleen bang om ontslagen te worden, maar vrezen ook dat hun werkgever hen zal dwingen harder te gaan werken of een overplaatsing of loonverlies te accepteren.

Mensen die gedwongen moeten opstappen op lange termijn vaak beter af
Op de langere termijn, zo blijkt volgens Van Veldhoven uit onderzoek, zijn de mensen die gedwongen op moeten stappen overigens vaak beter af dan de mensen die in crisistijd mochten blijven. 'De personeelsleden die de laan uitgestuurd werden, krijgen natuurlijk een klap te verwerken. Maar na een tijd komen ze toch weer ergens aan de bak.

En dan hebben ze over het algemeen meer gevoel van controle over hun loopbaan dan degenen die mochten blijven. Die krijgen last van wat in de literatuur het survivor's syndrome genoemd wordt: ze blijven achter met het idee minder controle te hebben, minder kansen of soms minder loon. Daarbij hebben ze een gevoel van loyaliteit ten opzichte van weggestuurde collega's, die vaak in de buurt wonen en ze dus nog regelmatig onder ogen komen. Dat maakt hun werk mentaal zwaarder. Daarnaast wordt het werk vaak ook letterlijk zwaarder: er zijn minder mensen, maar daarom niet minder werk.'

Lezersreacties 13

Stelling

Stap jij op als er ontslagen dreigen, of blijver je liever zitten waar je zit?

    • Jan
    • 04|02|09

    Opstappen!!! Slechte tijden zijn óók het moment om die droombaan te krijgen.
    Werkgevers zetten op sleutelposities vers bloed neer volgens Ron Jansen, managing partner bij Ebbinge & Company.
    Bedrijven hebben ze andersoortig management nodig: mensen met visie en besluitvaardigheid die door de moeilijke markt heen kunnen kijken en kansen zien. Juist in recessietijd kun je goede carrièrestappen maken die het verschil maken.

    • Tom van Breukelen
    • 03|02|09
    • (Oberursel, 47, Software engineer)

    Je er vooral voor zorgen dat je altijd volledig op de hoogte blijft van alle nieuwe ontwikkelingen op je vakgebied. Ik krijg vaak te horen van kollega's in mijn leeftijdgroep dat ze geen zin hebben nieuwe dingen erbij te leren. Dat is natuurlijk funest indien ze hun baan verliezen.

    Wat ik echter zeer onrechtvaardig vind hier in Duitsland, is dat mensen niet ontslagen worden naar hun competenties, maar naar sociale achtergronden. Een hardwerkende, gemotiveerde vrijgezel wordt n.l. eerder de deur uitgegooit, dan een luie donder die toevallig getrouwd is met kinderen. Vandaar dat jonge talenten ook hier sneller wegtrekken, want die zien de bui al hangen.

    • Janine
    • 01|02|09
    • , 26)

    Ben toevallig net door zo'n procedure heen, ik ben weggegaan in overleg en blij toe. Ik kan nu met een frisse start beginnen, terwijl mijn collega's achterblijven en het onmogelijke moeten bewijzen. Laat ik het zo zeggen: mijn ontslag (idd, met mijn instemming) verdient geen schoonheidsprijs van werkgeverskant, na 4 jaar hard werken had ik verwacht in ieder geval met respect behandeld te worden, zeker wanneer je vak is om mensen te adviseren hoe ze met hun personeel om kunnen gaan. Maar goed, bij de loodgieter lekt het, enz.

    Ik prijs me oprecht gelukkig dat ik het schip verlaten heb. Ik was wel degelijk een goedfunctionerend medewerker, maar uitte wat er in mijn ogen beter kon. Dat helpt een organisatie verder in mijn ogen, maar de managers ego loopt natuurlijk een deuk op. Ik was naief denk ik, om te hopen dat er respectvol met mensen omgegaan wordt in organisaties of misschien heb ik gewoon teveel slechte verhalen gehoord.
    En ja, ook in deze situatie bleven mensen zitten die al jaren slecht functioneren, voor de helft van de klanten niet meer mogen werken op verzoek van de klanten... Apart dat die mensen dan toch blijven, alhoewel, die zijn natuurlijk duurder om te ontslaan. Uiteindelijk is het puur een geldkwestie.

    Ik kan helemaal beamen dat de goede mensen gaan lopen op het moment dat ontslag niet op een rechtvaardige en respectvolle manier verloopt en er eisen aan de achterblijvers worden gesteld waar je je vraagtekens bij kan zetten.
    Ik heb er veel van geleerd, ondanks alle emoties en prijs me des te gelukkiger met mijn privéleven en nieuwe baan!
    Ik wens een ieder in dezelfde situatie een goede advocaat, een stuk realiteitszin, veel geluk en succes toe en vooral een hoera voor het verlost zijn van een werkgever!

Geef je reactie

deelname voorwaarden

* Verplichte velden

Meer artikelen

1054 vacatures

zoeken

Joblink

meer joblinks


Terug naar boven, naar de homepage